Қазақстанда жеке тұлғалардың банкроттығы рәсімдері аясында 98,6 мың азамат банкрот деп танылды. Олардың жалпы берешегі 373 млрд теңгеге жеткен. Бұл туралы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті мәлімдеді, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Ведомствоның мәліметінше, қазір тағы 23 195 азаматқа қатысты банкроттық рәсімдері жүргізіліп жатыр. Олардың жалпы қарызы 134,5 млрд теңгені құрайды. Осылайша, банкрот деп танылған және банкроттық рәсімінен өтіп жатқан азаматтардың жиынтық берешегі 507,5 млрд теңгеге жетеді.
98,6 мың азамат банкрот деп танылды
Мемлекеттік кірістер комитетінің дерегінше, Қазақстанда азаматтардың төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттық институты аясында екі түрлі банкроттық рәсімі қолданылады. Олар – соттан тыс және сот арқылы банкроттық. Бұл тетіктер қарызын өтеуге мүмкіндігі жоқ азаматтарға заңда белгіленген талаптар бойынша қаржылық міндеттемелерін реттеуге мүмкіндік береді. Жарияланған статистикаға сәйкес, осы екі рәсімнің нәтижесінде 98,6 мың адам банкрот мәртебесін алған. Олардың кредиторлар алдындағы жалпы берешегі 373 млрд теңгені құрайды. Бір адамға шаққанда орташа қарыз көлемі шамамен 3,8 млн теңгеге тең.
Сонымен қатар 23 195 азаматқа қатысты банкроттық рәсімдері әлі аяқталмаған. Олардың жалпы берешегі 134,5 млрд теңге немесе бір адамға шаққанда орта есеппен 5,8 млн теңге. Демек, рәсімі жүріп жатқан азаматтардың орташа қарызы банкрот деп танылғандармен салыстырғанда едәуір жоғары.
Бұл ретте жарияланған 373 млрд теңге банкрот деп танылған азаматтардың жалпы берешегін білдіреді. Аталған соманың толық көлемде есептен шығарылғаны туралы қорытынды жасауға болмайды. Қарыз міндеттемелерінің тоқтатылуы әр рәсімнің нәтижесіне және заңда белгіленген талаптарға байланысты.
Банкроттық рәсімі қалай жүргізіледі
Қазақстанда жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң 2023 жылғы 3 наурыздан бастап қолданысқа енгізілді. Заң азаматтарға соттан тыс банкроттық, сот арқылы банкроттық және төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімдерін пайдалануға мүмкіндік береді.
Соттан тыс банкроттық, негізінен, банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер алдындағы берешекке қатысты қолданылады. Бұл рәсімнен өту үшін азаматтың жағдайы заңда көзделген талаптарға сәйкес келуі қажет. Ал сот арқылы банкроттық өзге де кредиторлар алдындағы міндеттемелерді қамтуы мүмкін және сот тәртібімен қаралады.
Банкрот мәртебесін алудың белгілі бір құқықтық салдары бар. Атап айтқанда, азамат бес жыл бойы банктер мен микроқаржы ұйымдарынан жаңа қарыз ала алмайды. Бұл шектеуде заңмен белгіленген ерекшеліктер бар. Сондай-ақ қайта банкрот болуға жеті жылдан кейін ғана рұқсат етіледі, ал банкрот деп танылған адамның қаржылық жағдайына үш жыл бойы мониторинг жүргізіледі.
Бұдан бөлек, банкроттық барлық міндеттемеден автоматты түрде босатпайды. Мәселен, алимент төлеу, адамның өмірі мен денсаулығына келтірілген зиянды өтеу және заңда көзделген өзге де міндеттемелер сақталады.
