Израильдің қорғаныс министрі Исраэль Кац Иран ұлттық қауіпсіздік жоғары кеңесінің хатшысы Әли Лариджанидің Израиль соққысы салдарынан қаза тапқанын мәлімдеді. Иран әзірге оның қаза болғанын растаған жоқ, деп хабарлайды Tizgin.kz.
КАЦ НЕ ДЕЙДІ
Бұған дейін ирандық БАҚ Лариджани туралы ақпарат жақын арада жарияланатынын хабарлаған. Израильдің әскери шенеунігі ВВС-ге Иранның қауіпсіздік қызметінің басшысы Израиль қорғаныс армиясының соққысының нысанасы болғанын растаған. Израиль армиясы тағы бір соққыдан «Басидж» әскерилендірілген құрылымдарының қолбасшысы Голамреза Сулеймани қаза тапқанын хабарлады.
«Лариджани мен “Басидж” қолбасшысы түнде жойылды», — деді Кац.
Кац «премьер-министр [Беньямин Нетаньяху] екеуміз Израиль қорғаныс армиясына Ирандағы террор мен репрессия режимінің басшылығын қудалауды жалғастыруды тапсырдық» деп мәлімдеді.
«АҚШ президенті Трамп Иран басшылығында кадрлардың ауысымы қатты болатынын айтқан болатын, — деп мысқылмен жалғастырды Кац. — Біз оған кадрлардың жоғары ауысуы сақталып қана қоймай, ең жоғары лауазымды екі жетекші жойылғаннан кейін тіпті күшейгенін хабарлаймыз».
ЛАРИДЖАНИ ДЕГЕН КІМ
Әли Лариджани – Иранның саяси элитасындағы ең ықпалды тұлғалардың бірі. Ұзақ жылдар бойы елдің қауіпсіздік, заң шығару және стратегиялық саясат бағыттарында маңызды рөл атқарған саясаткер. Ол 1957 жылы дүниеге келген, беделді діни-саяси әулеттен шыққан: әкесі – белгілі аятолла Мирза Хашем Амоли, ал бауырлары да Иранның сот және саяси жүйесінде жоғары қызметтер атқарған.
Лариджани Иранның мемлекеттік құрылымында түрлі маңызды лауазымда жұмыс істеді. 2005-2007 жылдары Иранның ұлттық қауіпсіздік жоғары кеңесінің хатшысы қызметін атқарып, елдің ядролық бағдарламасына қатысты келіссөздерде негізгі тұлғалардың бірі болды. Кейін 2008 жылдан 2020 жылға дейін Иран парламентінің төрағасы ретінде қызмет етіп, заң шығару процесіне тікелей ықпал етті. Осы кезеңде ол елдегі консервативті бағыттағы саясаткерлердің бірі ретінде танылып, билік пен түрлі саяси топтар арасындағы тепе-теңдікті сақтауға тырысқан прагматик саясаткер ретінде сипатталды.
Білімі жағынан Лариджани – философия ғылымдарының докторы. Ол Тегеран университетінде білім алып, Батыс философиясы мен исламдық ой-пікірді қатар зерттеген. Бұған қоса, Иранның мемлекеттік телерадио компаниясын (IRIB) басқарған жылдары да бар, бұл оның идеологиялық және ақпараттық саясаттағы ықпалын күшейтті.
Халықаралық деңгейде Али Лариджани көбіне Иранның ядролық бағдарламасы, санкциялар және Батыс елдерімен қатынас мәселелері бойынша келіссөздер жүргізген тәжірибелі дипломат ретінде белгілі. Ол Иранның ішкі саяси жүйесінде «қатаң консерватор» ретінде ғана емес, қажет кезде келісімге келе алатын прагматик фигура ретінде де бағаланды.
Кейінгі жылдары ол ресми жоғары лауазымдардан кеткенімен, Иранның саяси сахнасында ықпалын сақтап қалды және стратегиялық шешімдер қабылданатын орталарға жақын тұлға ретінде қарастырылып келді. Сондықтан Лариджанидің аты аталған кез келген жаңалық, әсіресе қауіпсіздік пен әскери-саяси тақырыптарда, Ирандағы билік құрылымының ішкі динамикасына тікелей қатысты маңызды сигнал ретінде қабылданады.
