2026 жылдың екінші тоқсанында Қазақстандағы орташа айлық жалақы 486 388 теңгені құрады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бұл көрсеткіш 8,4 пайызға өскен. Алайда инфляцияны ескергенде қазақстандықтардың нақты жалақысы төмендеген. Бұл туралы Tizgin.kz порталы Ұлттық статистика бюросына сілтеме жасап хабарлайды.
Жалақы өскенімен, халықтың сатып алу қабілеті неге төмендеді
Ресми мәліметке сәйкес, 2026 жылдың екінші тоқсанында Қазақстандағы орташа номиналды жалақы 486 388 теңгеге жеткен. Ал өткен жылдың осы кезеңінде бұл көрсеткіш 448 620 теңге болған. Осылайша, бір жыл ішінде орташа айлық жалақы 37 768 теңгеге немесе 8,4 пайызға артқан. Алайда жалақының өсуі қазақстандықтардың нақты табысы да көбейді дегенді білдірмейді.
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, нақты жалақы индексі 98,2 пайызды құрады. Бұл тұтыну бағаларының өсуін ескергенде, жалақының сатып алу қабілеті 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,8 пайызға төмендегенін білдіреді. Басқаша айтқанда, жалақы номиналды түрде өскенімен, инфляция оның өсімінен асып түскен.
Қазақстандықтар шын мәнінде қанша жалақы алады
Ұлттық статистика бюросы орташа жалақымен қатар медианалық жалақы мөлшерін де жариялады. 2026 жылдың екінші тоқсанында Қазақстандағы медианалық жалақы 348 415 теңгені құрады.
Медианалық жалақы – жұмысшылардың табысын екі тең топқа бөлетін көрсеткіш. Яғни қызметкерлердің жартысы осы сомадан аз, ал қалған жартысы одан көп жалақы алады. Бұл ретте орташа және медианалық жалақы арасындағы айырмашылық 137 973 теңгені құрады.
Мұндай айырмашылық көрсеткіштерді есептеу әдістемесіне байланысты. Орташа жалақыны есептегенде барлық қызметкердің табысы, оның ішінде өте жоғары жалақы алатындардың кірісі де ескеріледі. Сондықтан жоғары жалақылар жалпы орташа көрсеткішті едәуір көтеруі мүмкін. Ал медианалық жалақы қызметкерлердің табыс деңгейі бойынша бөлінісіндегі ортаңғы көрсеткішті анықтауға мүмкіндік береді.
Қазақстанда қанша адам 300 мың теңгеден жоғары жалақы алады
Ұлттық статистика бюросы 2026 жылғы қызметкерлердің есептелген жалақы мөлшері бойынша бөлінісіне қатысты зерттеу нәтижелерін де жариялады.
Ресми деректерге сәйкес:
- 58,4 пайыз қызметкердің жалақысы 300 мың теңгеден жоғары;
- 39,3 пайызы 100 мыңнан 300 мың теңгеге дейін жалақы алады;
- 2,3 пайызының жалақысы 100 мың теңгеден төмен.
Алдыңғы зерттеу нәтижелерімен салыстырғанда 300 мың теңгеден жоғары жалақы алатын қызметкерлердің үлесі 53,7 пайыздан 58,4 пайызға дейін өскен.
Сонымен қатар 100 мыңнан 300 мың теңгеге дейін жалақы алатындардың үлесі 43 пайыздан 39,3 пайызға, ал 100 мың теңгеден төмен жалақы алатындардың үлесі 3,3 пайыздан 2,3 пайызға дейін қысқарған. Зерттеуге 2026 жылдың сәуір айын толық жұмыс істеп өткізген қызметкерлер енгізілген.
Ұлттық статистика бюросының түсіндіруінше, статистикада қызметкерлерге есептелген жалақы мөлшері көрсетілген. Оның құрамына сыйақылар, үстемеақылар және қосымша төлемдер де кіреді. Демек, жарияланған сомалар салықтар, міндетті зейнетақы жарналары және басқа да ұсталымдар шегерілгенге дейінгі жалақыны білдіреді, сондықтан қызметкердің қолына алатын нақты сомасы бұдан төмен болуы мүмкін.
Осылайша, Қазақстанда номиналды жалақы өсіп, 300 мың теңгеден жоғары табыс табатын қызметкерлердің үлесі артқанымен, екінші тоқсанның статистикасы халықтың жалақысының сатып алу қабілеті бір жыл ішінде төмендегенін көрсетіп отыр.
