Инфляция, энергетика және АЭС: ресейлік сарапшы Тоқаевтың Жолдауына баға берді
Инфляцияны тежеу, өнеркәсіпті дамыту, көлік-транзиттік әлеуетті нығайту және энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету Қазақстан үшін өзекті міндеттердің бірі болып отыр. Мұндай пікірді Ресей ғылым академиясының Қытай және қазіргі Азия институты Орталық Азияны зерттеу орталығының жетекшісі Александра Перминова Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауына қатысты білдірді, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Сарапшының бағалауынша, Мемлекет басшысының 28 қазанда жариялаған Жолдауы ауқымды саяси өзгерістерден қордаланған әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуге басымдық берілетінін көрсетті. Бұл ретте елдің одан әрі дамуы үшін мемлекеттік институттардың реформалар нәтижесін халық күнделікті өмірінде сезінетіндей деңгейде жүзеге асыруы маңызды.
Саяси реформалардың нәтижесі халықтың өмірінен көрінуі тиіс
Александра Перминова Президент Жолдауы Қазақстан үшін тарихи маңызы бар кезеңде жарияланғанын атап өтті. Оның айтуынша, Мемлекет басшысының сөзі бір жағынан саяси жаңғырудың белгілі бір қорытындысын көрсетсе, екінші жағынан экономикалық дамудың алдағы басымдықтарын айқындайды.
«Бір жағынан, бұл саяси қайта құрулардың белгілі бір қорытындысын бейнелейді. Екінші жағынан, Жолдаудың өзі елдің экономикалық дамуының қордаланған міндеттеріне арналған. Ол Қазақстан үшін тарихи маңызды кезеңде айтылды, ал Президент оның мазмұнының ерекше маңызын атап өтті», – деді Перминова.
Сарапшы жаңа Конституция қабылданып, мемлекеттік институттар жүйесінде өзгерістер жүргізілгеннен кейін реформалардың іс жүзіндегі нәтижесі айрықша мәнге ие болатынын айтты.
«Жаңа Конституция қабылданып, мемлекеттік институттар жүйесінде, оның ішінде заң шығарушы билікте қайта құрулар жүргізілгеннен кейін саяси өзгерістердің халықтың нақты мәселелерін шешуге әкелетінін көрсету аса маңызды. Жаңа институттарға деген сенім реформалар нәтижесінің қаншалықты сезілетініне байланысты болады», – деді ол.
Перминованың пікірінше, жүргізіліп жатқан мемлекеттік саясаттың тиімділігін бағалауда халықтың тұрмысында байқалатын нақты әлеуметтік және экономикалық өзгерістер маңызды көрсеткіштердің бірі болмақ.
Қазақстан экономикасының алдында қандай міндеттер тұр
Сарапшы Президент Жолдауында көтерілген негізгі мәселелердің бірі ретінде инфляцияны тежеуді атады. Перминованың айтуынша, баға өсіп жатқан жағдайда жалпы макроэкономикалық көрсеткіштермен қатар экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз ететін нақты шараларға да назар аудару қажет. Мұндай шаралардың қатарына ол өндіріс көлемін ұлғайтуды, инфрақұрылымды жаңғыртуды және еңбек өнімділігін арттыруды жатқызды.
Сарапшы Қазақстан экономикасын әртараптандырудың маңыздылығына да тоқталды. Оның пікірінше, елдің шикізат секторына және сыртқы экономикалық жағдайдың өзгеруіне тәуелділігін біртіндеп азайту қажет. Бұл ұлттық экономиканың әлемдік нарықтағы баға ауытқуларына және басқа да сыртқы факторларға төзімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Перминова халықаралық жағдайдың тұрақсыздығы тек қауіп-қатер ғана емес, жаңа мүмкіндіктер де туғызатынын атап өтті. Алайда оларды тиімді пайдалану экономикалық саясатты өзгерген жағдайға дер кезінде бейімдеуге байланысты.
Сарапшы Қазақстанның көлік-транзиттік әлеуетін дамытуды да перспективалы бағыттардың бірі деп бағалады. Оның айтуынша, елдің халықаралық логистикадағы орнын нығайту үшін шекаралық өткізу бекеттерінің жұмыс тиімділігін арттыру, бюрократиялық рәсімдерді жеңілдету және көлік инфрақұрылымын дамыту маңызды.
Сарапшы Қазақстан мен Ресей ынтымақтастығына тоқталды
Александра Перминованың пікірінше, Қазақстанның стратегиялық міндеттерінің ішінде энергетика саласын дамыту ерекше орын алады. Сарапшы энергетикалық дербестікті қамтамасыз ету және электр энергиясын өндіретін қуаттардың жеткілікті резервін қалыптастыру өнеркәсіптің, құрылыстың және жалпы экономиканың одан әрі дамуы үшін аса маңызды екенін атап өтті.
Оның бағалауынша, тұрақты энергетикалық жүйе ірі инвестициялық және инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асырудың негізгі шарттарының бірі болып саналады. Қазақстан мен Ресей арасындағы ынтымақтастықтың болашағына тоқталған Перминова екі елдің энергетика саласындағы өзара іс-қимылына назар аударды.
Атап айтқанда, ол Қазақстанда атом электр станциясын салу жобасы аясындағы бірлескен жұмыстың маңызын атап өтті. Сонымен қатар, сарапшы халықаралық ынтымақтастықпен қатар отандық мамандарды даярлауға және Қазақстанның өз технологиялық құзыреттерін дамытуға ерекше көңіл бөлу қажеттігін айтты. Оның пікірінше, білікті ұлттық кадрларды қалыптастыру және заманауи технологияларды игеру елдің стратегиялық маңызды салалардағы дербес әлеуетін нығайтуға мүмкіндік береді.
Осылайша, Александра Перминованың бағалауынша, Қазақстан экономикасының алдағы дамуы өзара байланысты бірнеше міндетті шешуге тәуелді. Олардың қатарында инфляцияны төмендету, өндірісті әртараптандыру, инфрақұрылымды жаңғырту және энергетикалық қауіпсіздікті нығайту бар. Ал жүргізіліп жатқан өзгерістердің тиімділігін көрсететін басты өлшемдердің бірі, сарапшының пікірінше, реформалардың нәтижесін азаматтардың күнделікті өмірінде қаншалықты сезінетіні болмақ.