Елде ипотека мен автонесиенің кейбір түрлерін рәсімдеу кезінде азаматтардың бұрынғы несиелері бойынша қарыз жүктемесін есептемеуге мүмкіндік беретін жеңілдік ұзартылды. Ұлттық банк тиісті шешімді тұрғын үй және автонесие нарығындағы жағдайды талдағаннан кейін қабылдады, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Қандай несиелерге жеңілдік жасалады
Ұлттық банктің мәліметінше, банктер тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы берілетін несиелер мен автонесиенің жекелеген түрлерін рәсімдеу кезінде борыш жүктемесінің коэффициентіне қойылатын міндетті талаптарды қолданбауға құқылы.
Борыш жүктемесінің коэффициенті – адамның табысының қанша бөлігі несие төлеуге жұмсалатынын көрсететін көрсеткіш. Әдетте банктер жаңа несие беру туралы шешім қабылдағанда осы мәліметті ескереді.
Жаңа шешімге сәйкес, қолданыстағы жеңілдік мынадай автонесиелерге қатысты сақталады:
- Жаңа автокөлік: бұрын пайдаланылмаған, Қазақстанда алғаш рет тіркелетін және кепілге қойылатын көлікті сатып алуға берілетін несие;
- Қолданылған автокөлік: бастапқы жарнасы көлік құнының кемінде 50%-ын құрайтын және сатып алынатын көлік кепілге қойылатын несие;
- Үш жылдан аспаған автокөлік: бастапқы жарнасы көлік құнының кемінде 30%-ын құрайтын несие.
Бұл жеңілдік азаматтардың бұрынғы қарыздары толықтай есепке алынбайды немесе несие міндетті түрде мақұлданады дегенді білдірмейді. Банктер қарыз алушының төлем қабілетін басқа талаптар бойынша да бағалай алады.
Жеңілдік қашанға дейін қолданылады
Ұлттық банк борыш жүктемесінің коэффициентіне қатысты қолданыстағы ерекшеліктердің мерзімін ұзартты.
Атап айтқанда:
- Ипотека: тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі аясындағы несиелерге жеңілдік 2029 жылғы 31 желтоқсанға дейін қолданылады.
- Автонесие: жоғарыда аталған санаттар бойынша жеңілдік 2027 жылғы 31 желтоқсанға дейін сақталады.
Ұлттық банк 2027 жыл бойы несие нарығындағы жағдайды бақылауды жалғастырады. Егер азаматтардың шамадан тыс қарыз алуына байланысты тәуекелдер күшейсе, қосымша шектеулер енгізілуі мүмкін.
«Несие нарығының жекелеген сегменттерінде жүйелі тәуекелдер күшейген жағдайда, Ұлттық банк халықтың борыш жүктемесін және қаржылық тұрақтылықтың басқа да көрсеткіштерін ескере отырып, қосымша шаралар енгізу құқығын өзінде қалдырады», – делінген ресми хабарламада.
Еске салсақ, Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 15,75 пайызға дейін төмендетті.
