АҚШ президенті Дональд Трамп Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлескеннен кейін Ресейден америкалық және әлемдік нарықтарға дизель отынын жеткізу туралы келісімге келгенін мәлімдеді. Украина президенті Владимир Зеленский бұл шешімді «соғысқа салынған инвестиция» деп бағалады. Бұл туралы BBC-ге сілтеме жасай отырып Tizgin.kz хабарлайды.
Дизель жеткізу келісімі және Киевтің қарсылығы
Трамп Truth Social желісінде Ресейдің америкалық және әлемдік нарықтарға дереу 300 мың тоннадан астам дизель отынын жеткізетінін жазды. Оның айтуынша, қарашада тағы 500 мың тонна, одан кейін 1 млн тонна жөнелтілуі тиіс. АҚШ президенті Ресейдегі мұнай өңдеу зауыттарының өндірістік мүмкіндігіне қарай кейін тағы 3 млн тонна дизель жеткізілетінін де мәлімдеді. Трамп қосымша ұсыныс АҚШ-та және әлемде отын бағасының жылдам төмендеуіне ықпал етеді деп есептейді.
АҚШ Қаржы министрлігі Ресей дизелін жеткізуге 2027 жылғы 7 сәуірге дейін рұқсат беретін уақытша лицензия шығарды. Кремль Ресейдің америкалық және әлемдік нарықтарға мұнай мен мұнай өнімдерін жеткізуге дайын екенін растады. Алайда ресейлік тараптың жазбаша мәлімдемесінде нақты көлемдер мен мерзімдер көрсетілмеген.
Ресей премьер-министрінің орынбасары Александр Новак дизель экспортына қойылған шектеулерді жоспарланған мерзімнен бұрын алып тастау жұмысы басталғанын айтты. Оның сөзінше, қазанда АҚШ нарығына қосымша отын жеткізуге мүмкіндік бар. Қараша мен желтоқсанда мұнай өңдеу зауыттары жөндеуден шыққан сайын экспорт көлемі ұлғайтылуы мүмкін.
Зеленскийдің ұстанымы
Зеленский бұл шешімді сынап, Ресейге қысымды бәсеңдету Мәскеуге соғысты жалғастыруға қосымша мүмкіндік беретінін мәлімдеді. Оның пікірінше, нақты әрі ұзақ мерзімді деэскалация туралы келісімсіз санкцияларды жеңілдету Ресейдің мүддесіне қызмет етеді. Украина президенті АҚШ өкілдері Стив Уиткоффпен және Джаред Кушнермен келіссөздер кезінде Ресей дизеліне қатысты мәміле талқыланбағанын айтты. Киев келісім туралы жарияланардан бір сағат бұрын ғана білген. Зеленский бұл келісімді “соғысқа салынған инвестиция” деп атады.
Сонымен бірге сарапшылар қосымша жеткізілімдер АҚШ-тағы отын бағасын айтарлықтай төмендететініне күмән келтіреді. BBC келтірген талдаушы Тим Армитаждың есебінше, алғашқы партия шамамен 2,25 млн баррельге тең. Ал АҚШ-та күн сайын шамамен 3,8 млн баррель дизель тұтынылады.
Осыған байланысты сарапшы жарияланған көлемді салыстырмалы түрде аз деп бағалаған. Отын бағасы мәселесі 3 қарашада өтетін Конгресс сайлауы алдында Трамп әкімшілігі үшін саяси маңызға ие болып отыр.
Sputnik әңгіме мазмұны туралы не хабарлады
Кейін Sputnik Ресей президентінің көмекшісі Юрий Ушаковқа сілтеме жасап, Путин мен Трамптың телефон әңгімесі бір жарым сағатқа созылғанын хабарлады. Президенттер энергетикамен қатар Украинадағы соғысты, Иран мәселесін және екіжақты қатынастарды талқылаған. Ушаковтың айтуынша, Трамп Путинді туған күнімен құттықтаған. Ресей президенті АҚШ-пен диалогтың маңызын атап өтіп, мұнай мен мұнай өнімдерін америкалық және әлемдік нарықтарға жеткізуге дайын екенін растаған.
Украина мәселесіне қатысты Путин Ресейдің әскери мақсаттары өзгермегенін айтқан. Ол келіссөздерді дереу қайта бастау мүмкіндігінің үзілуін Киевтің әрекеттерімен байланыстырған. Бұл – ресейлік тараптың ұстанымы. Ушаковтың сөзінше, Трамп Мәскеудің позициясын Майамидегі украиналық делегацияға жеткізуге уәде берген. Сондай-ақ Ресей Ираннан жоғары байытылған уранды қабылдауға әлі де дайын екенін білдірген. Путин Иран төңірегіндегі дағдарысты дипломатиялық жолмен шешуге мүмкіндік бар деп есептейтінін айтқан.
Sputnik мәліметінше, Ресей омбудсмені Яна Лантратова Херсон облысындағы Алешки қаласындағы жағдай бойынша Мелания Трамптың аппаратымен байланыста болады.
