Қазақстанда салынып жатқан мектептер, ауруханалар, жолдар мен өндіріс нысандары бірнеше саланың қатар дамуына ықпал етеді. Саясаттанушы Асхат Қасенғалидің пікірінше, ауқымды құрылыстар жергілікті халықты жұмыспен қамтып, отандық кәсіпорындарға тапсырысты көбейтеді. Алайда мұндай жобалардың пайдасы сапасына, қаржының жұмсалуына және өңірге қаншалықты қажет екеніне байланысты, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Бір құрылыс бірнеше салаға жұмыс береді
Асхат Қасенғали әлеуметтік желідегі жазбасында елдегі құрылыс жұмыстарының экономикаға әсерін түсіндірді. Ол мектептер мен медициналық мекемелерден бөлек, жолдар, теміржолдар, әуежайлар, су құбырлары, энергетика және өндіріс нысандары салынып жатқанын атап өтті. Саясаттанушының айтуынша, мұндай жобалардың алғашқы нәтижесі – жұмыс орындарының ашылуы. Құрылысқа сол өңірдің тұрғындары тартылады. Сонымен бірге құрылыс материалдарын өндіретін кәсіпорындарға, жүк тасымалдаушыларға және қызмет көрсету орындарына сұраныс артады.
«Біріншіден, бұл жұмыс орны деген сөз. Құрылыс нысанын салуға сол аймақтың халқы жұмысқа тартылады. Екіншіден, өндіріс ошақтарына да тапсырыс артады. Құрылысқа қажетті тас, цемент, темір және басқаны шығару көбейеді. Ол материалды тасу үшін транспорт саласындағы мамандарға тапсырыс артады. Олар да жұмысқа ие болады. Қызмет көрсету саласының да саудасы жүреді дегендей. Жалпы ірі құрылыс нысаны тізбекті деңгейде бірнеше салаға жұмыс береді ғой», – деп жазды Асхат Қасенғали.
Оның пайымынша, мемлекет қаржысына жүзеге асырылатын ірі жобалар экономиканың нақты секторына қаржы бағыттауға мүмкіндік береді. Зауыттарға тапсырыстың көбеюі инвестицияның артуына ықпал етеді. Ал жұмыс істеп, табыс тапқан азаматтар қаражатының бір бөлігін тауарлар мен қызметтерге жұмсайды. Осылайша құрылыстың әсері сауда мен қызмет көрсету саласына да жетеді.
Нысанның саны ғана емес, қажеттілігі де маңызды
Қасенғали ауқымды құрылыстардың тиімділігі нақты есеп пен бақылауға байланысты екенін ескертті. Нысан салу кезінде оның сапасын, қаржылық есебін және сол аймаққа қажеттілігін қатаң қадағалау керек.
Саясаттанушы тұрғын саны аз ауылға миллиардтаған Теңгеге мектеп салуды орынсыз жоспарлаудың мысалы ретінде келтірді. Оның пікірінше, әр жобаны бастамас бұрын өңірдің нақты сұранысын зерттеу маңызды. Дұрыс жоспарланған құрылыс бір мезгілде бірнеше міндетті шешуге мүмкіндік береді: халықты жұмыспен қамтиды, инфрақұрылымды жаңартады және кәсіпорындарға тапсырыс әкеледі. Қасенғалидің тұжырымынша, қажеттілік пен қаржы есебі ескеріліп, сапасы бақылауда болған жағдайда ауқымды құрылыстар экономиканың маңызды қозғаушы күшіне айнала алады.
