Қазақстанның экспорт географиясы кеңейіп, бірқатар негізгі нарыққа тауар жеткізу көлемі айтарлықтай артты. 2026 жылдың алғашқы жартысында әсіресе Түркия, Франция және Өзбекстан бағытында жоғары өсім тіркелді, деп хабарлайды Tizgin.kz Сауда және интеграция министрлігінің мәліметіне сілтеме жасап.
Түркияға экспорт 94%-дан астам өсті
Биылғы қаңтар–маусым қорытындысы бойынша Қазақстанның Түркияға экспорты бір жыл бұрынғы кезеңмен салыстырғанда 94,3%-ға артқан. Осылайша, бір жылдың ішінде бұл елге жеткізілетін қазақстандық тауар көлемі екі есеге жуық көбейді.
Түркия қазір Қазақстанның ірі экспорт нарықтарының бірі саналады. Алғашқы жартыжылдықта бұл елге жөнелтілген тауарлардың жалпы құны 3,23 млрд долларға жеткен.
Бұдан бөлек, Францияға экспорт 45,2%-ға, Өзбекстанға 39,5%-ға өсті. Германия бағытындағы өсім шамамен 10%-ды құрады.
Дегенмен Қазақстан тауарларын ең көп сатып алатын ел – Қытай. Алты айда Қытайға шамамен 7,51 млрд доллардың өнімі экспортталған. Бұл Қазақстанның жалпы экспортының 18,6%-ына тең.
Ірі экспорт нарықтарының қатарында Италия да бар. Бұл елге жеткізілген тауар көлемі 6,98 млрд долларды құрады. Одан кейін Ресей – 3,49 млрд доллар, Түркия – 3,23 млрд доллар, Нидерланд – 2,6 млрд доллар, Франция – 2,32 млрд доллар және Өзбекстан – 2,14 млрд доллар көрсеткішімен тұр.
Осылайша, қазақстандық тауарлардың негізгі ағыны бір ғана нарыққа тәуелді емес. Экспорт Қытаймен қатар Еуропа елдеріне, Ресейге, Түркияға және Орталық Азия мемлекеттеріне бағытталып отыр.
Экспорт өсімін мұнай ғана қамтамасыз етіп отырған жоқ
Қазақстан экспортының тауарлық құрылымында да өзгеріс байқалады. Мұнай мен мұнай өнімдері бұрынғыдай экспорттың елеулі бөлігін құрағанымен, металдар мен кен өнімдерін сыртқы нарыққа шығару көлемі де артып келеді.
Мәселен, мыс және одан жасалған бұйымдар экспорты шамамен 58%-ға өсіп, 1,8 млрд доллардан 2,84 млрд долларға жетті.
Мыс кендері мен концентраттарының экспорты да 43%-ға жуық ұлғайған. Бір жыл бұрынғы 1,44 млрд долларлық көрсеткіш биыл 2,05 млрд долларға дейін өсті. Металлургия және тау-кен өнеркәсібінің басқа да бірқатар тауарлары бойынша өсім тіркелген.
Орталық Азия нарығында да Қазақстанның позициясы күшейіп келеді. Соның ішінде Өзбекстанға тауар жеткізілімінің шамамен 40%-ға артуы екі ел арасындағы сауданың қарқын алғанын көрсетеді.
Ал Түркияға экспорттың 94,3%-ға өсуі алғашқы жартыжылдықтағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі болды.
Сауда және интеграция министрлігінің деректері Қазақстан экспортында бір мезгілде бірнеше үрдіс қалыптасып келе жатқанын көрсетеді: жекелеген ірі нарықтарға жеткізілім артып, экспорт географиясы кеңеюде. Сонымен бірге сыртқа шығарылатын тауарлар құрылымында мұнаймен қатар металлургия және тау-кен өнеркәсібі өнімдерінің үлесі де ұлғайып келеді.
