Депрессия мен жай көңілсіздіктің айырмашылығы қандай: ДДСҰ түсіндірді

Депрессия – адамның уақытша көңілсізденуі немесе жай ғана шаршауы емес, психикалық денсаулықтың бұзылуымен байланысты күрделі жағдай. Ол ұзақ уақыт бойы көңіл күйдің төмендеуімен, күнделікті өмірге қызығушылықтың жоғалуымен және адамның әдеттегі тіршілігіне әсер ететін басқа да белгілермен сипатталады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) депрессияның негізгі белгілерін, оның қаншалықты жиі кездесетінін және емдеу жолдарын түсіндірді, деп хабарлайды Tizgin.kz.

Депрессия жай көңілсіздіктен несімен ерекшеленеді

2023 жылғы есептік деректерге сәйкес, әлемдегі ересек тұрғындардың 5,2%-ы депрессияға шалдыққан. Бұл көрсеткіш әйелдер арасында 6,2%, ал ер адамдар арасында 4,1% болған.

Депрессияның басты ерекшелігі – адамның көңіл күйіндегі өзгерістердің ұзақ уақыт сақталуы.

Әдеттегі көңілсіздік белгілі бір оқиғадан кейін пайда болып, уақыт өте басылуы мүмкін. Ал депрессиялық эпизод кезінде адам күннің көп бөлігінде өзін жабырқаңқы сезінеді немесе бұрын қуаныш сыйлаған іс-әрекеттерге қызығушылығын жоғалтады. Мұндай жағдай кемінде екі апта бойы күн сайын дерлік байқалуы мүмкін.

ДДСҰ депрессия кезінде кездесетін негізгі белгілерді атады:

• зейін қоюдың және ойды шоғырландырудың қиындауы;
• өзін кінәлі сезіну немесе өзін-өзі бағалаудың төмендеуі;
• ұйқының бұзылуы;
• тәбеттің немесе дене салмағының өзгеруі;
• үнемі шаршау, күш-қуаттың азаюы;
• болашаққа деген үміттің жоғалуы;
• өлім немесе өзіне қол жұмсау туралы ойлардың пайда болуы.

Мамандардың түсіндіруінше, депрессия адамның отбасымен, достарымен қарым-қатынасына, еңбек етуіне, білім алуына және күнделікті міндеттерін орындауына кері әсер етуі мүмкін. Белгілердің санына, ауырлығына және адамның өміріне ықпалына қарай депрессиялық эпизодтар жеңіл, орташа және ауыр болып бөлінеді.

Депрессияны қалай емдейді

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы депрессияны емдеудің тиімді әдістері бар екенін атап өтеді. Емдеу тәсілі адамның жағдайына, белгілердің ауырлығына және жеке ерекшеліктеріне байланысты таңдалады.

Депрессияны емдеуде психологиялық көмек маңызды орын алады. Оның ішінде когнитивті-мінез-құлық терапиясы, тұлғааралық психотерапия және мінез-құлықты белсендіруге бағытталған әдістер қолданылады. Орташа және ауыр депрессия кезінде дәрігер психотерапиямен қатар антидепрессанттар тағайындауы мүмкін, алайда дәрі-дәрмекті өз бетінше қабылдауға болмайды. Антидепрессанттарды қолдану қажеттілігін, препараттың түрін және емдеу ұзақтығын медициналық маман анықтайды.

ДДСҰ депрессия белгілері ұзақ уақыт сақталған жағдайда өз бетінше диагноз қоймай, медициналық көмекке жүгінуге кеңес береді.

Депрессия кезінде адам өзіне қалай көмектесе алады

ДДСҰ күнделікті өмірдегі кейбір қарапайым әрекеттер психологиялық жағдайды қолдауға көмектесетінін атап өтеді.

Атап айтқанда, мамандар мынадай ұсыныстар береді:

• Бұрын қуаныш сыйлаған істермен мүмкіндігінше айналысуды жалғастыру.
• Жақын адамдармен қарым-қатынасты үзбеу.
• Дене белсенділігін сақтау, тіпті қысқа серуендеуге уақыт бөлу.
• Ұйқы мен тамақтану тәртібін реттеуге тырысу.
• Алкоголь тұтынуды шектеу немесе одан бас тарту.
• Өз сезімдері мен қиындықтары туралы сенімді адаммен сөйлесу.
• Қажет болған жағдайда медициналық маманнан көмек алу.

Дегенмен бұл әрекеттер кәсіби емдеуді алмастырмайды.

Егер адамның бойында өзіне зиян келтіру немесе өмірін қию туралы ойлар пайда болса, оны назардан тыс қалдырмау қажет. Мұндай жағдайда сенімді адамға жағдайын айтып, мүмкіндігінше тезірек медициналық көмекке жүгінген жөн. Ал өзіне тікелей қауіп төніп тұрған жағдайда шұғыл көмек қызметіне хабарласу қажет.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы депрессияның тиімді емдеу жолдары бар екенін еске салып, психикалық денсаулыққа қатысты қиындықтар туындағанда маман