Қазақстанда 2026 жылдың шілдесінде теңгемен берілетін тұтынушылық несиелердің пайыздық мөлшерлемесі 22,51%-ға көтерілді. Маусымда бұл көрсеткіш 20,98% болған. Базалық мөлшерлеме төмендеген айда тұтынушылық несие пайызы өскенін Ұлттық банктің статистикалық деректері көрсетіп отыр, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Тұтынушылық несие пайызы бір айда өсті
Десе де несие түрлерінің бәрінде бірдей өсім тіркелген жоқ. Бизнеске берілетін несиелердің мөлшерлемесі аздап төмендесе, ипотека көрсеткіші шамалы көтерілген. Ұлттық банк дерегінше, Теңгедегі тұтынушылық несиелердің пайыздық мөлшерлемесі маусымдағы 20,98%-дан шілдеде 22,51%-ға жеткен. Дөңгелектелмеген деректер бойынша өсім 1,54 пайыздық тармақты құрайды.
Осы кезеңде бизнеске берілетін несиелердің мөлшерлемесі 21,58%-дан 21,46%-ға төмендеген. Ал ипотекалық несиелер бойынша көрсеткіш 10,35%-дан 10,37%-ға көтерілген. Демек, шілдеде тұтынушылық несиелер бойынша пайыздық мөлшерлеменің өсуі айқынырақ байқалған. Дегенмен бұл деректерге сүйеніп, барлық банк несиені қымбаттатты деп тұжырымдауға болмайды. Кестеде жекелеген банктердің ұсыныстары емес, несие түрлері бойынша жиынтық көрсеткіштер берілген.
Сондай-ақ аталған пайыздарды жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесімен – ЖТСМ-мен шатастырмаған жөн. Ұлттық банктің осы кестесінде көрсеткіштер ЖТСМ ретінде белгіленбеген.
Базалық мөлшерлеменің төмендеуі нені өзгертті
Маусымның соңындағы базалық мөлшерлеме 17% болса, 27 шілдеде ол 16,75%-ға дейін төмендеген. Бірақ сол айдың қорытындысында тұтынушылық несиелердің пайыздық мөлшерлемесі маусымдағы деңгейден жоғары қалыптасқан. Мұнда есептік кезеңнің айырмасын ескеру қажет. Базалық мөлшерлеме шілденің соңына қарай өзгерген, ал несие мөлшерлемесі туралы дерек бүкіл айды қамтиды. Сондықтан бұл салыстыру банктердің Ұлттық банк шешіміне қалай жауап бергенін жеке бағалауға жеткіліксіз.
Қолдағы статистика банктердің несие пайызын төмендетуге әдейі асықпай отырғанын да дәлелдемейді. Мөлшерлеменің өсуіне қандай факторлар әсер еткенін анықтау үшін берілген несиелердің құрамы мен шарттары туралы қосымша мәлімет қажет. Деректен шығатын нақты қорытынды: базалық мөлшерлеме төмендеген айда тұтынушылық несиелер бойынша пайыздық көрсеткіш азаймаған, керісінше өскен. Ал бизнес несиелерінде шағын төмендеу тіркелген.
