«Үлкен құрылысқа» Ұлттық қордан 5 трлн теңге бөлінеді: қорда сонда қанша ақша қалады

Қазақстанда әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандарды, сондай-ақ ел үшін маңызды жобаларды қаржыландыруға Ұлттық қордан 2027-2029 жылдары жалпы 5 трлн теңге нысаналы трансферт бөлу көзделген. Бұл туралы Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин еліміздің әлеуметтік-экономикалық даму болжамын таныстыру кезінде мәлімдеді, деп хабарлайды Tizgin.kz.

Ұлттық қордың қаражаты қайда жұмсалады

Әмриннің айтуынша, мемлекет басшысы «үлкен құрылыс» бағытын айқындап, әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандар салудың ауқымды бағдарламасын іске асыру міндетін қойған. Осы мақсатта Ұлттық қор қаражатын пайдалануға жол берілетіні де айтылған.

Болжамды бюджет параметрлерінде аса маңызды нысандар мен жалпыұлттық маңызы бар жобаларға Ұлттық қордан мынадай нысаналы трансферттер қарастырылған:

2027 жылы – 2 трлн теңге;
2028 жылы – 1,5 трлн теңге;
2029 жылы – 1,5 трлн теңге.

Осылайша, үш жылда бөлінуі жоспарланған нысаналы трансферттің жиынтық көлемі 5 трлн теңгені құрайды. Бұл – Ұлттық қордан алынатын барлық қаражаттың емес, баяндамада көрсетілген нысаналы трансферттердің сомасы.

Қаражат жұмсалатын нақты жобалар бұл баяндамада аталған жоқ. Әмриннің сөзінше, оны пайдалану бағыттарын Қаржы вице-министрі таныстырады.

Сонымен бірге Ұлттық қордың таза валюталық активтері 2027 жылы 65,2 млрд АҚШ доллары деңгейінде болжанған. 2029 жылға қарай бұл көрсеткіш 70,6 млрд долларға жетеді деп күтілуде. Демек, жоспарланған трансферттерге қарамастан, болжамда қордың таза валюталық активтерінің өсуі қарастырылған.

Бюджет тапшылығын қалай қысқартпақ?

Алдағы үш жылда республикалық бюджет тапшылығын кезең-кезеңімен азайту жоспарланып отыр. Оның жалпы ішкі өнімге шаққандағы үлесі 2027 жылы 2,3 пайыз, 2028 жылы 1 пайыз, ал 2029 жылы 0,4 пайыз болуға тиіс.

Бюджет тапшылығы – шығыстардың кірістерден асып түсуі. Жоспарланған көрсеткіштер орындалса, осы айырманың экономика көлеміне шаққандағы үлесі біртіндеп төмендейді.

Мұнайға қатысты емес тапшылықты да қысқарту көзделген. Бұл көрсеткіш бюджеттің мұнай кірістерінсіз қаншалықты теңгерімді екенін бағалауға мүмкіндік береді. Оның ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі:

2027 жылы – 5,3 пайыз;
2028 жылы – 3,5 пайыз;
2029 жылы – 2,5 пайыз деңгейінде болжанған.

Ал республикалық бюджет шығыстары 2027 жылы 30,2 трлн теңге, 2028 жылы 29,4 трлн теңге, 2029 жылы 29,6 трлн теңге көлемінде жоспарланып отыр.

Әмриннің айтуынша, шығыс параметрлері бюджет қағидаларын ескере отырып айқындалған. Аталған сомалар мен тапшылық көрсеткіштері – 2027–2029 жылдарға ұсынылған болжамды параметрлер.