Трамп, Си Цзиньпин және Путин бейбітшілік туралы декларация қабылдады
АҚШ президенті Дональд Трамп, Қытай Халық Республикасының төрағасы Си Цзиньпин және Ресей президенті Владимир Путин 2026 жылғы 19 қарашада Қытайдың Шэньчжэнь қаласында өткен үшжақты келіссөздің қорытындысы бойынша бейбітшілік туралы декларация қабылдады. Құжатта халықаралық қауіпсіздік, БҰҰ реформасы, энергетикалық тұрақтылық және ядролық соғыс қаупін азайту мәселелері қамтылған, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Үш ел басшысы халықаралық қауіпсіздік мәселесін талқылады
Ресей, Қытай және АҚШ басшылары Шэньчжэнь қаласында өткен Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы (АТЭЫ) саммиті аясында үшжақты кездесу өткізді. Келіссөздердің қорытындысы бойынша қабылданған бірлескен декларацияның мәтіні Кремльдің ресми сайтында жарияланды.
Құжатта Ресей мен АҚШ президенттері тарихи үшжақты кездесуді ұйымдастырғаны үшін Қытай тарапына алғыс білдіргені айтылған. Үш мемлекеттің басшылары әлемдегі қазіргі жағдай жөнінде жан-жақты пікір алмасып, стратегиялық тұрақтылық пен халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бейілді екенін мәлімдеді. Декларацияда халықаралық ынтымақтастықтың төрт негізгі бағыты көрсетілген.
Декларацияда не айтылған
Бірінші мәселе – Біріккен Ұлттар Ұйымын реформалау.
БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты мүшелері саналатын Ресей, Қытай және АҚШ ұйымның қызметін жетілдіруге дайын екенін білдірді. Үш ел басшысының пікірінше, БҰҰ жаһандық сын-қатерлерге тиімдірек жауап беріп, халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау жөніндегі негізгі міндетін толыққанды орындауы тиіс.
Екінші мәселе – мұнай өнімдерін өндіру және жеткізу.
Тараптар әлем елдерінің игілігі үшін мұнай өңдеу өнімдерінің өндірісі мен жеткізілімін арттыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар, үш мемлекет энергетикалық ресурстардың тұрақты жеткізілуі әлемдік экономика үшін маңызды екенін атап өтті.
Үшінші мәселе – мемлекеттердің егемендігі мен халықаралық құқық.
Декларацияда мемлекеттердің келісімі қағидаты және мемлекеттік лауазымды тұлғалардың иммунитетін сақтау халықаралық құқықта іргелі мәнге ие екені көрсетілген. Осыған байланысты үш ел басшысы Халықаралық қылмыстық сот пен осыған ұқсас құрылымдар өз өкілеттіктерін теріс пайдаланбауы тиіс деген ұстаным білдірді.
«Ядролық соғыста жеңімпаз болмайды»
Декларацияның төртінші тармағы ядролық қауіпсіздік мәселесіне арналған. Ресей, Қытай және АҚШ басшылары ядролық соғыста жеңімпаз болмайтынын және мұндай соғыс ешқашан басталмауы тиіс екенін растады. Үш мемлекет ядролық қатерлерді азайту және ядролық қарудың таралуына жол бермеу бағытында диалог жүргізуге келісті. Құжатта стратегиялық тұрақтылықты сақтау халықаралық қауіпсіздіктің маңызды шарттарының бірі ретінде көрсетілген.
Айта кетейік, бұл декларация бейбітшілік пен халықаралық ынтымақтастыққа қатысты ортақ ұстанымдарды айқындайды. Алайда оның қабылдануы нақты қарулы қақтығыстардың аяқталғанын немесе тараптар арасында барлық мәселелер бойынша түпкілікті келісімге қол жеткізілгенін білдірмейді.