<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Архивы электр энергиясы - Tizgin kz</title>
	<atom:link href="https://tizgin.kz/kk/tag/elektr-energiyasy/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link></link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Tue, 10 Nov 2026 08:13:27 +0000</lastBuildDate>
	<language>kk-KZ</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/03/cropped-LOGO-32x32.jpeg</url>
	<title>Архивы электр энергиясы - Tizgin kz</title>
	<link></link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Екібастұздағы ірі жобалар жұртшылықты тоқсаныншы жылдарға қайтармай ма</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/ekibastuzdagy-iri-jobalar-jurtshylyqty-toqsanynshy-jyldarga-qaitarmai-ma/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Нұрән Әділет]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Nov 2026 08:13:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[Қоғам]]></category>
		<category><![CDATA[KEGOC]]></category>
		<category><![CDATA[жасанды интеллект орталықтары]]></category>
		<category><![CDATA[Нәби Айтжанов]]></category>
		<category><![CDATA[Экибастуз]]></category>
		<category><![CDATA[электр энергиясы]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=49136</guid>

					<description><![CDATA[<p>Екібастұзда салынатын жасанды интеллект және деректерді өңдеу орталықтары іске қосылғаннан кейін елде электр энергиясының тапшылығы туындамайды. «KEGOC» АҚ басқарма төрағасы Нәби Айтжанов осындай болжамын айтты, деп хабарлайды Tizgin.kz. Халық жарықсыз қалмай ма Үкімет отырысынан кейін өткен баспасөз мәслихатында Tizgin.kz тілшісі KEGOC басшысынан Екібастұзда жоспарланған ірі деректер орталықтарының елдегі электр энергиясының теңгеріміне ықпалы туралы сұрады. «Осы &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/ekibastuzdagy-iri-jobalar-jurtshylyqty-toqsanynshy-jyldarga-qaitarmai-ma/">Екібастұздағы ірі жобалар жұртшылықты тоқсаныншы жылдарға қайтармай ма</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Екібастұзда салынатын жасанды интеллект және деректерді өңдеу орталықтары іске қосылғаннан кейін елде электр энергиясының тапшылығы туындамайды. «KEGOC» АҚ басқарма төрағасы Нәби Айтжанов осындай болжамын айтты, деп хабарлайды </strong><a href="https://tizgin.kz/"><strong>Tizgin.kz</strong></a><strong>.</strong></p>
<h2>Халық жарықсыз қалмай ма</h2>
<p>Үкімет отырысынан кейін өткен баспасөз мәслихатында Tizgin.kz тілшісі KEGOC басшысынан Екібастұзда жоспарланған ірі деректер орталықтарының елдегі электр энергиясының теңгеріміне ықпалы туралы сұрады.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Осы жобалар іске қосылғанда электр энергиясы бәріне бірдей жете ме? Ертең жаңа орталықтарға көп қуат бөлініп, қарапайым халық жарық тапшылығын сезінбей ме? Тоқсаныншы жылдардағыдай жарықты сағаттап өшіріп, шаммен отыратын жағдай қайталанбайтынына қалай кепілдік бере аласыздар?» – деп сұрады тілші.</p></blockquote>
<p>Нәби Айтжановтың айтуынша, Екібастұздағы деректерді өңдеу орталықтары алқабының электр энергиясына деген сұранысы елдің энергетикалық даму жоспарында алдын ала ескерілген.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Бұл жоба біздің тұтыну көлеміне енгізілген. Ондай қиыншылықтар болмайды. Біздің болжам бойынша электр энергиясы жеткілікті болады. Біз 2027 жылы электр энергиясы бойынша профицитке шығамыз. Ал қуат бойынша 2028 жылдан бастап профицитке шығамыз», – деді KEGOC басшысы.</p></blockquote>
<h2>2035 жылға дейін 26 ГВт қуат қосылмақ</h2>
<p>Тілші KEGOC басшысының жауабын нақтылап, жаңа дата-орталықтарға қанша электр қуаты қажет болатынын және оның қандай көздерден алынатынын сұрады.</p>
<p>Сұраққа жауап берген Нәби Айтжанов елде <strong>жаңа электр станцияларын</strong> салу жоспарланып отырғанын айтты.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Бізде 2035 жылға дейін 26 ГВт жаңа қуат салу жоспарланған. Олардың бір бөлігі 2027-2028 жылдардан бастап іске қосылады. Сол кезде қосымша электр энергиясы пайда болады. Соның есебінен деректерді өңдеу орталықтары да іске қосылады», – деді Айтжанов.</p></blockquote>
<p data-pm-slice="1 1 []">Айта кетейік, Екібастұз Қазақстанның энергетикалық жүйесінде маңызды орын алады. Мұндағы ірі электр станциялары елдің бірқатар өңірін электр энергиясымен қамтамасыз етеді. Сондықтан энергияны көп тұтынатын жаңа жобалардың іске қосылуы электр өндіру көлемімен қатар, желілердің өткізу қабілеті мен энергетикалық жүйенің тұрақтылығына да тікелей байланысты.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/ekibastuzdagy-iri-jobalar-jurtshylyqty-toqsanynshy-jyldarga-qaitarmai-ma/">Екібастұздағы ірі жобалар жұртшылықты тоқсаныншы жылдарға қайтармай ма</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Түбіртектегі тарифті түгендеу: сіз төлейтін әр 100 теңгенің артында қандай шығын тұр</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/tubirtektegi-tarifti-tugendeu-siz-toleitin-ar-100-tengenin-artynda-qandai-shygyn-tur/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Сауыр Шәйкенов]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 11 Aug 2026 04:40:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-1]]></category>
		<category><![CDATA[Сараптама]]></category>
		<category><![CDATA[жарық]]></category>
		<category><![CDATA[Қазақстан]]></category>
		<category><![CDATA[тариф]]></category>
		<category><![CDATA[электр энергиясы]]></category>
		<category><![CDATA[энергетика]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=33791</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақстандықтар ай сайын электр энергиясы үшін ақы төлейді. Бірақ сол ақшаның нақты қайда жұмсалатынын көпшілік біле бермейді. Көпшілік электр тарифінің негізгі бөлігі электр станцияларына түседі деп ойлағанымен, іс жүзінде тұтынушы төлейтін ақшаның едәуір бөлігі электрді жеткізу мен сату жүйесін қаржыландыруға кетеді, деп хабарлайды Tizgin.kz. Табиғи монополияларды реттеу комитетінің мәліметінше, халық төлейтін электр тарифінің орта есеппен &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/tubirtektegi-tarifti-tugendeu-siz-toleitin-ar-100-tengenin-artynda-qandai-shygyn-tur/">Түбіртектегі тарифті түгендеу: сіз төлейтін әр 100 теңгенің артында қандай шығын тұр</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Қазақстандықтар ай сайын электр энергиясы үшін ақы төлейді. Бірақ сол ақшаның нақты қайда жұмсалатынын көпшілік біле бермейді. Көпшілік электр тарифінің негізгі бөлігі электр станцияларына түседі деп ойлағанымен, іс жүзінде тұтынушы төлейтін ақшаның едәуір бөлігі электрді жеткізу мен сату жүйесін қаржыландыруға кетеді, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz.">Tizgin.kz.</a></strong></p>
<p>Табиғи монополияларды реттеу комитетінің мәліметінше, халық төлейтін электр тарифінің орта есеппен 61%-ы электр энергиясын сатып алуға және қуат дайындығы қызметіне, 35%-ы электр энергиясын тасымалдауға, ал қалған 4%-ы энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың үстемесіне тиесілі.</p>
<figure id="attachment_33802" aria-describedby="caption-attachment-33802" style="width: 1536px" class="wp-caption aligncenter"><img fetchpriority="high" decoding="async" class="size-full wp-image-33802" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/08/infog-eleqtr.png" alt="" width="1536" height="1024" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/08/infog-eleqtr.png 1536w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/08/infog-eleqtr-300x200.png 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/08/infog-eleqtr-1024x683.png 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/08/infog-eleqtr-768x512.png 768w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" /><figcaption id="caption-attachment-33802" class="wp-caption-text">Инфокесте: AI/Tizgin.kz</figcaption></figure>
<p>Яғни тұтынушы электр энергиясы үшін 100 теңге төлесе, оның:</p>
<ul>
<li>61 теңгесі – электр энергиясын өндіруге және электр станцияларының қуат дайындығына;</li>
<li>35 теңгесі – электрді ұлттық және өңірлік желілер арқылы жеткізуге;</li>
<li>4 теңгесі – энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың қызметіне жұмсалады.</li>
</ul>
<p>Басқаша айтқанда, электр үшін төленген әрбір 100 теңгенің тек 61 теңгесі ғана электр энергиясының өзіне кетсе, қалған 39 теңге оны тұтынушыға қауіпсіз әрі үздіксіз жеткізуге арналған инфрақұрылымды ұстап тұруға бағытталады.</p>
<p>Электрді жеткізуге жұмсалатын 35 теңгенің де өзіндік құрылымы бар.</p>
<p>Оның 8,75 теңгесі инвестициялық бағдарламаларды қаржыландыруға бағытталады. Бұл қаражат жаңа қосалқы станциялар салуға, жоғары кернеулі желілерді жаңғыртуға, трансформаторлар мен басқа да тозған жабдықтарды ауыстыруға жұмсалады. Соңғы жылдары энергетика инфрақұрылымының тозуы өткір мәселеге айналғандықтан, тариф құрамындағы инвестициялық үлес біртіндеп өсіп келеді.</p>
<p>Тағы 7,70 теңге энергетика саласында жұмыс істейтін мамандардың еңбекақысына жұмсалады. Бұл – диспетчерлердің, электр желілерін жөндейтін авариялық бригадалардың, инженерлердің және электрмен жабдықтау жүйесінің тәулік бойы үздіксіз жұмысын қамтамасыз ететін мыңдаған қызметкердің жалақысы.<br />
Шамамен 6,30 теңге технологиялық қажеттіліктерге кетеді. Оның құрамына электр энергиясын тасымалдау кезінде желілерде болатын технологиялық шығындар, сондай-ақ өндірістік процестерге жұмсалатын электр энергиясы кіреді.</p>
<p>Ал ең үлкен бөлік – 12,25 теңге – басқа шығындарға тиесілі. Бұған жабдықтарды жөндеу, материал сатып алу, байланыс қызметтері, әкімшілік шығындар және электр желілерінің күнделікті жұмысын қамтамасыз етуге қажет өзге де өндірістік шығыстар кіреді.</p>
<p>Электр энергиясын жеткізу жүйесінде ұлттық оператор KEGOC негізгі рөл атқарады. Компания магистральдық электр желілері арқылы энергияны тасымалдап, ұлттық электр жүйесінің тұрақты жұмысын, диспетчерлік басқаруды және өндіріс пен тұтыну арасындағы теңгерімді қамтамасыз етеді. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында KEGOC тарифтері бойынша ұлттық электр желісі арқылы энергия беру қызметі 5,137 теңге/кВт·сағ, ұлттық желіні пайдалану қызметі 2,974 теңге/кВт·сағ, техникалық диспетчерлеу 0,458 теңге/кВт·сағ, ал өндіріс пен тұтынуды теңгерімдеу 0,086 теңге/кВт·сағ болды.</p>
<p>Осылайша, электр тарифі тек электр энергиясының өзін сатып алуға ғана арналмаған. Оның едәуір бөлігі электр энергиясын өндірушіден тұтынушыға дейін жеткізетін күрделі инфрақұрылымды ұстап тұруға, электр желілерін жаңғыртуға, апаттардың алдын алуға және энергетикалық жүйенің сенімді жұмысын қамтамасыз етуге жұмсалады. Сондықтан электр үшін төленген әрбір 100 теңгенің шамамен 39 теңгесі жарықтың өзіне емес, оны үйіңізге үздіксіз жеткізіп тұрған жүйенің жұмысына кетеді.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/tubirtektegi-tarifti-tugendeu-siz-toleitin-ar-100-tengenin-artynda-qandai-shygyn-tur/">Түбіртектегі тарифті түгендеу: сіз төлейтін әр 100 теңгенің артында қандай шығын тұр</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Қазақстанда 2029 жылға қарай коммуналдық қызметтер төлемі 2 есе өседі</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/qazaqstanda-2029-jylga-qarai-kommunaldyq-qyzmetter-tolemi-2-ese-osedi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Сауыр Шәйкенов]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 12 Jun 2026 05:47:28 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-2]]></category>
		<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[Қоғам]]></category>
		<category><![CDATA[жылу]]></category>
		<category><![CDATA[Қазақстан]]></category>
		<category><![CDATA[су]]></category>
		<category><![CDATA[электр энергиясы]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=26313</guid>

					<description><![CDATA[<p>Ұлттық экономика министрлігі коммуналдық қызметтер бағасын ұзақ мерзімді арттыру жоспарын ұсынды, деп хабарлайды Tizgin.kz. Табиғи монополияларды реттеу комитетінің төрағасы Тимур Қосымбаевтың айтуынша, бағаның күрт өсуі болмайды: тарифтер бірнеше жылға бөлініп біртіндеп көтеріледі, ал түскен қаражат коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртуға бағытталады. Ең көп қымбаттайтын қызметтер: су құбыры және кәріз жүйесі. Болжам бойынша, тарифтер жылына орта есеппен 20% &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstanda-2029-jylga-qarai-kommunaldyq-qyzmetter-tolemi-2-ese-osedi/">Қазақстанда 2029 жылға қарай коммуналдық қызметтер төлемі 2 есе өседі</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Ұлттық экономика министрлігі коммуналдық қызметтер бағасын ұзақ мерзімді арттыру жоспарын ұсынды, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a>.</strong></p>
<p>Табиғи монополияларды реттеу комитетінің төрағасы Тимур Қосымбаевтың айтуынша, бағаның күрт өсуі болмайды: тарифтер бірнеше жылға бөлініп біртіндеп көтеріледі, ал түскен қаражат коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртуға бағытталады.</p>
<p data-start="530" data-end="796">Ең көп қымбаттайтын қызметтер: су құбыры және кәріз жүйесі. Болжам бойынша, тарифтер жылына орта есеппен 20% өседі, ал 2029 жылға қарай су бағасы екі есе қымбаттауы мүмкін. Қосымбаевтың айтуынша, қазіргі тарифтер суды тазалау және жеткізу шығындарын толық жаппайды.</p>
<p data-start="798" data-end="1002">Электр энергиясы да қымбаттайды. 2026 жылы тарифтер 11%-ға, 2027 жылы 14%-ға, 2028 жылы 15%-ға, ал 2029 жылы тағы 16%-ға өседі. Нәтижесінде электр энергиясының жалпы құны шамамен 70%-ға қымбаттауы мүмкін.</p>
<p data-start="1004" data-end="1173">Жылу энергиясы тарифтері де өседі: 2026 жылы — 10%, 2027 жылы — 17%, 2029 жылы — 11%. Жалпы есеп бойынша, жылу бағасы кезең соңына қарай шамамен 65%-ға көтерілуі мүмкін.</p>
<p data-start="1175" data-end="1391">Министрлік әлеуметтік осал топтарға арналған тұрғын үй көмегі механизмі сақталатынын атап өтті. Егер коммуналдық шығындар отбасы табысының белгіленген үлесінен асып кетсе, айырмасы жергілікті бюджет есебінен өтеледі.</p>
<p data-start="1393" data-end="1543" data-is-last-node="" data-is-only-node="">Соған қарамастан, ведомство өкілдері Қазақстанда коммуналдық қызметтер бағасы көптеген елдермен салыстырғанда әлі де қолжетімді деңгейде екенін айтты.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstanda-2029-jylga-qarai-kommunaldyq-qyzmetter-tolemi-2-ese-osedi/">Қазақстанда 2029 жылға қарай коммуналдық қызметтер төлемі 2 есе өседі</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Қазақстан электр қуатына 3 трлн теңге жұмсады: импорт азайғанымен, шығын өсіп жатыр</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/qazaqstan-elektr-quatyna-3-trln-tenge-jumsady-import-azaiganymen-shygyn-osip-jatyr/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Сауыр Шәйкенов]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 18 May 2026 05:54:42 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-1]]></category>
		<category><![CDATA[Сараптама]]></category>
		<category><![CDATA[дефицит]]></category>
		<category><![CDATA[Қазақстан]]></category>
		<category><![CDATA[профицит]]></category>
		<category><![CDATA[шығын]]></category>
		<category><![CDATA[электр энергиясы]]></category>
		<category><![CDATA[Энергетика министрлігі]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=23370</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақстан алдағы он жылда өзінің энергетикалық жүйесін түбегейлі қайта құруды жоспарлап отыр. Энергетика министрлігінің жоспары бойынша, 2035 жылға дейін елде қосымша 26,3 ГВт жаңа генерация іске қосылу керек. Бұл қазіргі энергетикалық жүйенің көлемімен шамалас көрсеткіш. 2025 жылы Қазақстанның жалпы белгіленген қуаты 26,7 ГВт болған. Бір жылдың ішінде бұл көрсеткіш 1,4 ГВт-қа өскен. Ал жаңа жоспар &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstan-elektr-quatyna-3-trln-tenge-jumsady-import-azaiganymen-shygyn-osip-jatyr/">Қазақстан электр қуатына 3 трлн теңге жұмсады: импорт азайғанымен, шығын өсіп жатыр</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div>
<p><strong>Қазақстан алдағы он жылда өзінің энергетикалық жүйесін түбегейлі қайта құруды жоспарлап отыр. Энергетика министрлігінің жоспары бойынша, 2035 жылға дейін елде қосымша 26,3 ГВт жаңа генерация іске қосылу керек. Бұл қазіргі энергетикалық жүйенің көлемімен шамалас көрсеткіш. 2025 жылы Қазақстанның жалпы белгіленген қуаты 26,7 ГВт болған. Бір жылдың ішінде бұл көрсеткіш 1,4 ГВт-қа өскен. Ал жаңа жоспар толық орындалса, келесі он жылда Қазақстанның электр жүйесінің жалпы белгіленген қуаты 2035 жылға қарай екі есеге жуық өсуі мүмкін, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz.">Tizgin.kz.</a></strong></p>
<p>Жоспардың ішінде 10,5 ГВт жаңа дәстүрлі генерация, 8,4 ГВт жаңартылатын энергия көздері, 5 ГВт қолданыстағы станцияларды жаңғырту және 2,4 ГВт атом электр станциясы қарастырылған. Сонымен қатар 77,5 мың шақырым электр желісін жаңарту және шамамен 2,7 трлн теңгеге инфрақұрылымды күрделі жөндеу жоспарланған. Министрлік басшылары 2027 жылдан бастап Қазақстан ішкі сұранысты толық жауып, кейін электр профицитіне шығады деген есеп айтып жүр. Жуықтағы Үкімет отырысында бұл жоспар ресми түрде жарияланды.</p>
<p>Ведомстводағылардың бұлайша сенімді сөйлеуіне соңғы жылдары электр тапшылығының біртіндеп қысқара бастауы түрткі болып отыр.</p>
<figure id="attachment_23385" aria-describedby="caption-attachment-23385" style="width: 1536px" class="wp-caption aligncenter"><img decoding="async" class="size-full wp-image-23385" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/c41efbe1-7e94-4083-9251-871251775b3e-2.jpg" alt="" width="1536" height="804" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/c41efbe1-7e94-4083-9251-871251775b3e-2.jpg 1536w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/c41efbe1-7e94-4083-9251-871251775b3e-2-300x157.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/c41efbe1-7e94-4083-9251-871251775b3e-2-1024x536.jpg 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/c41efbe1-7e94-4083-9251-871251775b3e-2-768x402.jpg 768w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" /><figcaption id="caption-attachment-23385" class="wp-caption-text">AI/Tizgin.kz</figcaption></figure>
<p>2023 жылы Қазақстандағы электр энергиясының тапшылығы шамамен 2,2 млрд кВт/сағат болған. 2024 жылы бұл көрсеткіш 2 млрд кВт/сағатқа дейін төмендеген. Ал 2025 жылы тапшылық 1,5 млрд кВт/сағат болған. Екі жылдың ішінде тапшылық 30 пайыз азайған.</p>
<p><strong>3 жылда 3 трлн теңге төлеген</strong></p>
<p>Бұл өршіл мақсатқа мемлекет қандай бағамен қадам басып келеді? 2023 жылдың шілдесінен бастап елде «Бірыңғай сатып алушы» механизмі енгізілді. Бұған дейін электр станциялары мен ірі тұтынушылар тікелей өзара келісімшарт жасай алатын болса, енді негізгі сатып алушы рөлін бір оператор атқарады. Бұл оператор электр энергиясын орталықтан сатып алып, жүйеге таратады, импортты теңестіреді. Жаңартылатын энергия көздерін кепілді түрде сатып алып, бүкіл нарықты теңгерімге келтіреді.</p>
<p>Осы Бірыңғай сатып алушының ресми құжаттары бұл трансформацияның қаншалықты қымбатқа түсіп жатқанын көрсетеді.</p>
<p>2023 жылдың шілде-желтоқсанында Бірыңғай сатып алушы 723,5 млрд теңгеге 58,75 млрд кВт/сағ электр энергиясын сатып алған. Негізгі көлем дәстүрлі электр өндіруші ұйымдардан келген: 34,25 млрд кВт/сағ электрі қуаты үшін 366,3 млрд теңге төлеген. Орталықтандырылған сауда сегменті 169,5 млрд теңгеге 19,95 млрд кВт/сағ электр энергиясын сатып алған. Жаңартылатын энергия көздерінің иелерінен 2,73 млрд кВт/сағ энергияны 73,8 млрд теңгеге сатып алынған. Ал импорт көлемі 1,78 млрд кВт/сағ болып, оған 57,45 млрд теңге жұмсалған.</p>
<p>Орташа бағалар жүйедегі айырмашылықты анық көрсетті. Орталықтандырылған сауда сегментінде электр энергиясының орташа бағасы 1 кВт/сағ электрге шамамен 8,5 теңге болса, дәстүрлі генерацияда 10,7 теңге болған. Ал жаңартылатын энергия көздерінде бұл көрсеткіш шамамен 27 теңгеге, импортта 32 теңгеге жеткен. Яғни жүйедегі ең қымбат сегменттер импорт пен ЖЭК болған.</p>
<p>2024 жылы Бірыңғай сатып алушының алыс-берісі күрт ұлғайған. Жалпы жоспарлы сатып алу көлемі 72,71 млрд кВт/сағатқа дейін өсіп, шығын 1,07 трлн теңгеге жетті. Бір жыл ішінде сатып алу көлемі шамамен 24%, ал шығын 48% артқан. Дәстүрлі қуат өндіруші ұйымдардан 1,018 трлн теңгеге 63,2 млрд кВт/сағ электр, ЖЭК сегменті 171 млрд теңгеге 6,33 млрд кВт/сағ электр сатып алған. Импорт көлемі азайғанымен, оған кететін шығын жоғары болып қалды: 529,9 млн кВт/сағ үшін 37,7 млрд теңге жұмсалған.</p>
<p>2024 жылы импорттың орташа бағасы шамамен 71 теңге/кВт⋅сағ болған. Бұл жүйедегі ең қымбат сегментке айналды. Ал жалпы жүйенің орташа сатып алу бағасы 14,7 теңгеге дейін өсті. Яғни Қазақстан көбірек электр сатып алып қана қоймай, әр киловатт/сағат үшін көбірек төлей бастады.</p>
<figure id="attachment_23386" aria-describedby="caption-attachment-23386" style="width: 1536px" class="wp-caption aligncenter"><img decoding="async" class="size-full wp-image-23386" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/cf28ccb4-5e49-4c3f-9970-4f59dc023ebb.jpg" alt="" width="1536" height="1024" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/cf28ccb4-5e49-4c3f-9970-4f59dc023ebb.jpg 1536w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/cf28ccb4-5e49-4c3f-9970-4f59dc023ebb-300x200.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/cf28ccb4-5e49-4c3f-9970-4f59dc023ebb-1024x683.jpg 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/05/cf28ccb4-5e49-4c3f-9970-4f59dc023ebb-768x512.jpg 768w" sizes="(max-width: 1536px) 100vw, 1536px" /><figcaption id="caption-attachment-23386" class="wp-caption-text">AI/Tizgin.kz</figcaption></figure>
<p>2025 жылы жоспарлы сатып алу көлемі 73,9 млрд кВт/сағ болды. 2024 жылмен салыстырғанда 1,6% өсім тіркелді. Бірақ шығын 1,218 трлн теңгеге дейін (+14%) жеткен.</p>
<p>Ал құрылымына келсек, дәстүрлі генерация 1,119 трлн теңгеге 68,95 млрд кВт/сағ қуат сатқан. ЖЭК сегменті 73,9 млрд теңгенің 2,19 млрд кВт/сағ қуатын берген. Импорт көлемі 489,5 млн кВт⋅сағ болға. (11,9 млрд теңге).</p>
<p>Орташа бағалар да өзгерген. Дәстүрлі генерацияның орташа құны 1 кВт/сағатқа шамамен 16,2 теңге болды. ЖЭК бойынша орташа баға 33,8 теңге, импортталған электр құны 24,3 теңге деңгейінде қалыптасты. Ал бүкіл жүйенің орташа сатып алу бағасы 16,5 теңгеге жетті.</p>
<p>2025 жылдың І тоқсанымен салыстырғанда 2026 жылдың І тоқсанында электр импорты айтарлықтай қысқарған. Ресейден импорт көлемі 855,5 млн кВт⋅сағаттан 491,9 млн кВт⋅сағатқа дейін төмендесе, Өзбекстаннан сатып алу 132,7 млн кВт⋅сағаттан 16,8 млн кВт⋅сағатқа дейін азайған. Бұл Қазақстанның ішкі генерацияны күшейтіп, импортқа тәуелділікті біртіндеп қысқартып жатқанын көрсетеді.</p>
<p>Осылайша, Бірыңғай сатып алушы іске қосылғаннан бері мемлекет 3,01 трлн теңгеге шамамен 205,4 млрд кВт/сағ электр қуатын сатып алған.</p>
<p>Үш жылдың ішінде Қазақстандағы орталықтандырылған электр сатып алу көлемі 25,8% өсті. Бірақ шығын шамамен 70% артқан. Бұл елдің электр тапшылығынан шығып жатқанын, бірақ оған барған сайын қымбат модель арқылы жақындап келе жатқанын көрсетеді.</p>
<p>Мемлекет жаңа станцияларға сатып алу кепілдігін береді, ЖЭК-ті субсидиялайды, импорт бағасын бүкіл жүйеге таратып, электр нарығын барған сайын орталықтан басқара бастады.</p>
<p>Сонымен қатар жүйенің негізгі жүктемесін әлі де көмір мен дәстүрлі станциялар көтеріп отыр. Яғни Қазақстан бір мезетте импорттан шығуға, ЖЭК үлесін өсіруге, инфрақұрылымды жаңартуға және тарифті бақылауда ұстауға тырысып жатыр. Бірақ бұл трансформацияның құны жылдан жылға өсіп барады.</p>
</div>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstan-elektr-quatyna-3-trln-tenge-jumsady-import-azaiganymen-shygyn-osip-jatyr/">Қазақстан электр қуатына 3 трлн теңге жұмсады: импорт азайғанымен, шығын өсіп жатыр</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
