Қазақстанда Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін банк облигацияларына инвестициялау тетігі арқылы 90 жобаға 262 млрд теңге бағытталған. Бұл туралы Серік Жұманғарин депутаттық сауалға берген жауабында мәлімдеді, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Зейнетақы қаражаты бизнеске қалай жетеді
Аталған тетік 2024 жылы маусымда іске қосылған. Оның аясында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтері банктердің облигацияларына нарықтық шарттармен инвестицияланады. Қаражат тартудың қарастырылған көлемі – 500 млрд теңгеге дейін, мерзімі – жеті жылға дейін. Банктер осы жолмен тартылған ресурстарды жобаларды несиелеуге пайдаланады. Жұманғарин келтірген дерекке сәйкес, 2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша екінші деңгейлі банктер 90 жобаны 262 млрд теңгеге қаржыландырған.
Жауапта бұл тетіктің мақсаты банктерге ұзақ мерзімге қаражат тартуға мүмкіндік беру екені түсіндірілген. Құжаттағы тиісті үзіндінің қазақша аудармасы:
«Бұған қоса, банктердің ұзақмерзімді ресурстар тарту мүмкіндіктері кеңейтіліп, синдикатталған несиелеу мен бірлесіп қаржыландыру дамытылып жатыр. 2024 жылғы маусымнан бері Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін банктердің облигацияларына нарықтық шарттармен, жеті жылға дейінгі мерзімге, 500 млрд теңгеге дейінгі көлемде инвестициялау тетігі іске асырылып келеді. Биылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша осы тетік есебінен екінші деңгейлі банктер 90 жобаны 262 млрд теңгеге қаржыландырды. Бұл тетік банктерге ресурстарды ұзағырақ мерзімге тартуға мүмкіндік береді, ал қаржыландырудың нарықтық сипаты қаражаттың қайтарымдылығына қойылатын талаптарды сақтайды. Қаржыландыру көздерін кеңейтумен қатар, кепіл мүлкін бағалау тәсілі де жетілдіріліп жатыр», – делінген Жұманғариннің жауабында.
Қандай жобалар қаржыландырылған
Депутаттарға берілген жауапта қаржыландырылған 90 жобаның тізімі, олардың қай салаларға тиесілі екені және қаражат тартқан банктердің атауы көрсетілмеген. Облигациялардың нақты кірістілігі мен қаражаттың қайтарылу барысы туралы да мәлімет берілмейді. Сондай-ақ құжаттағы 500 млрд теңге түгел инвестицияланды дегенді білдірмейді. Бұл – тетік аясында қарастырылған шекті көлем. Ал 262 млрд теңге – банктердің осы тетік арқылы жобаларға берген қаржыландыру сомасы.
Жұманғариннің түсіндіруінше, бизнесті ұзақмерзімді несиелеуді ұлғайту үшін банктерде өтімді қаражаттың болуы ғана жеткіліксіз. Ол үшін ұзақмерзімді қаржыландыру көздері, сапалы инвестициялық жобалар, қарыз алушылардың қаржылық тұрақтылығы және тәуекелдерді бөлу тетіктері қажет.