Қазақстандық фермерлер Ресейден арзан күнбағыс тұқымы көптеп жеткізілсе, ішкі нарықтағы баға төмендеуі мүмкін деп алаңдайды. Нарықты қолдау үшін олар экспорттық бажды алып тастауды немесе барынша азайтуды, сондай-ақ ресейлік күнбағыс импортына уақытша тыйым салуды ұсынды, деп хабарлайды Tizgin.kz ElDala.kz порталына сілтеме жасап.
Ресейдегі мол өнім бағаға қысым жасауы мүмкін
Биыл астық дақылдары қазақстандық фермерлерге жоғары табыстылық әкелмеуі мүмкін. Бұған өнім көлемінің аздығы мен бағаның төмендігі себеп болып отыр. Сондықтан шаруалар қазір жиналып жатқан күнбағысқа көбірек үміт артады.
Алайда бұл нарықта да тәуекел бар. Aitas Agro компаниясының бас директоры Талғат Алдажаровтың айтуынша, Ресейде күнбағыс өнімі рекордтық деңгейге жетіп, шамамен 21 млн тонна болуы мүмкін. Ол экспорттағы қиындықтар салдарынан осы өнімнің едәуір бөлігі Қазақстан мен Орталық Азияның өзге елдеріне бағытталуы ықтимал деп есептейді.
«Біздің нарыққа қысым түсу қаупі бар, мұны бағадан қазірдің өзінде байқап отырмыз. Күнбағыстың тоннасына 200 мың теңгеден жоғары баға ұсынатындар іс жүзінде қалмады», – деді Талғат Алдажаров ElDala.kz порталына берген сұхбатында.
Оның мәліметінше, Қазақстандағы май зауыттары күнбағыстың тоннасын 180–190 мың теңгеден сатып алуды ұсынып отыр. Қытаймен шекарада баға 230–240 мың теңгеге жетеді. Бірақ өнімді сол жерге жеткізуге кететін көлік шығыны шаруалардың табысын азайтады.
Фермерлер қандай шара ұсынды
Шаруалар нарықты қолдау үшін үкіметке екі тетікті қарастыруды ұсынып отыр.
Біріншісі – күнбағыс экспортына салынатын бажды алып тастау немесе барынша төмендету. ElDala.kz мәліметінше, қолданыстағы экспорттық баж тоннасына 100 еуроны құрайды.
Екіншісі – Ресейден Қазақстанға күнбағыс әкелуге уақытша тыйым салу. Фермерлер бұл шара арзан импорттың ішкі нарықтағы бағаға қысымын шектеуге көмектеседі деп санайды.
Қазақстанда да күнбағыс өнімі рекордтық деңгейге жетуі мүмкін. Алдын ала бағалау бойынша, биыл шамамен 2,5 млн тонна өнім жиналады деп күтіліп отыр.
Осы жағдайда шаруалар үшін өнімді жинаумен қатар, оны тиімді бағамен өткізу мәселесі де өзекті болып отыр. Ресейден жеткізілім көбейсе, қазақстандық күнбағыс бағасының одан әрі төмендеу қаупі бар.
