<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Архивы құс - Tizgin kz</title>
	<atom:link href="https://tizgin.kz/kk/tag/qus/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link></link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 09:08:48 +0000</lastBuildDate>
	<language>kk-KZ</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.5</generator>

<image>
	<url>https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/03/cropped-LOGO-32x32.jpeg</url>
	<title>Архивы құс - Tizgin kz</title>
	<link></link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Камераға жақындап, ішіне үңілді: кекіліктің ерекше әрекеті видеоға түсті</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/kameraga-jaqyndap-ishine-unildi-kekiliktin-erekshe-areketi-videoga-tusti/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Зарина Қаһарман]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 20 Nov 2026 09:05:41 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Ерекше]]></category>
		<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[кекілік]]></category>
		<category><![CDATA[құс]]></category>
		<category><![CDATA[табиғат]]></category>
		<category><![CDATA[фототұзақ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=51105</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақстанда кекіліктердің табиғи ортадағы тіршілігі бейнеленген ерекше кадрлар жарияланды. Тау бөктерін мекендейтін құстардың бірі фототұзаққа жақындап, камераға үңілген. Мамандар құстардың қыстағы тіршілігі мен ерекшеліктері туралы айтып берді, деп хабарлайды Tizgin.kz. Суық күнде күнге қыздырынған кекіліктер ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті тасты беткейлерді мекендейтін кекіліктердің қызықты бейнежазбаларын жариялады. Кадрлардан &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/kameraga-jaqyndap-ishine-unildi-kekiliktin-erekshe-areketi-videoga-tusti/">Камераға жақындап, ішіне үңілді: кекіліктің ерекше әрекеті видеоға түсті</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Қазақстанда кекіліктердің табиғи ортадағы тіршілігі бейнеленген ерекше кадрлар <a href="https://www.instagram.com/p/Df86BpRkejz/?img_index=1">жарияланды</a>. Тау бөктерін мекендейтін құстардың бірі фототұзаққа жақындап, камераға үңілген. Мамандар құстардың қыстағы тіршілігі мен ерекшеліктері туралы айтып берді, деп хабарлайды<a href="http://Tizgin.kz"> Tizgin.kz</a>.</strong></p>
<h3><strong>Суық күнде күнге қыздырынған кекіліктер</strong></h3>
<p>ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігі Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті тасты беткейлерді мекендейтін кекіліктердің қызықты бейнежазбаларын жариялады. Кадрлардан желтоқсанның салқын таңында, ауа температурасы +2 градус болған кезде, бір топ кекіліктің тастардың үстіне шығып, күн сәулесіне қыздырынып жүргенін көруге болады.</p>
<p>Мамандардың мәліметінше, қыста кекіліктер көбіне топтасып тіршілік етеді. Бұл оларға қорек табуды жеңілдетіп, жыртқыштардан қорғануға көмектеседі. Сәуір айында тау бөктері жасыл желекке оранғанымен, кекіліктер өздерінің үйреншікті мекенін тастап кетпейді.</p>
<h3><strong>Кекілік неге ұшқаннан гөрі жүгіргенді қалайды</strong></h3>
<p>Кекілік – негізінен тасты және жартасты беткейлерді мекендейтін құс. Оның басты ерекшеліктерінің бірі – ұшудан гөрі жерде жылдам жүгіріп қозғалуға бейімділігі. Қауіп төнген жағдайда кекілік тау беткейімен жоғары қарай шапшаң жүгіріп, жыртқыштан қашып құтыла алады. Құстың атауы да оның ерекше дауысымен байланысты. Кекілік «кек-кек» немесе «кеке-лек» дегенге ұқсас қатты дыбыс шығарады.</p>
<h3><strong>Фототұзаққа жақындаған кекілік мамандарды таңғалдырды</strong></h3>
<p>Комитет жариялаған соңғы бейнежазбада кекіліктердің бірі фототұзаққа жақындап, камераға үңіледі.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Бізге қонаққа келгендей», &#8211; деп сипаттады бұл сәтті комитет өкілдері.</p></blockquote>
<p>Кекілік спорттық аңшылықта да белгілі құстардың бірі саналады. Сонымен қатар оны арнайы шаруашылықтарда қолдан өсіреді. Азия мен Балқан түбегінің кейбір елдерінде кекіліктерді сәндік құс ретінде ұстайды. Ерекше дауысы үшін де бағалайды. Мамандардың мәліметінше, қолда дұрыс күтім жасалған жағдайда кекіліктер 20 жылға дейін өмір сүре алады.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/kameraga-jaqyndap-ishine-unildi-kekiliktin-erekshe-areketi-videoga-tusti/">Камераға жақындап, ішіне үңілді: кекіліктің ерекше әрекеті видеоға түсті</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Павлодарда оқушы Қызыл кітапқа енген құсты құтқарып қалды</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/pavlodarlyq-mektep-oqushysy-qyzyl-kitapqa-engen-qusty-qutqaryp-qaldy/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Сауыр Шәйкенов]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 18 May 2026 08:59:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[Қоғам]]></category>
		<category><![CDATA[құс]]></category>
		<category><![CDATA[оқушы]]></category>
		<category><![CDATA[Павлодар]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=23466</guid>

					<description><![CDATA[<p>№25 мектептің 5-сынып оқушысы Даниал Шумаков ата-анасымен таңертеңгі серуендеу кезінде жарақат алған құсты құтқарды. Кейінірек ол Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген аққұйрықты бүркіт болып шықты, деп хабарлайды Tizgin.kz порталы Pavlodarnews.kz-ға сілтеме жасап. Отбасы Ертіс өзенінің жанындағы Усольский шағын ауданының маңында серуендеп жүрген. «Әр таң сайын отбасыммен бірге шаңғы курортында немесе көпір арқылы серуендеуге тырысамыз. Сол күні &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/pavlodarlyq-mektep-oqushysy-qyzyl-kitapqa-engen-qusty-qutqaryp-qaldy/">Павлодарда оқушы Қызыл кітапқа енген құсты құтқарып қалды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>№25 мектептің 5-сынып оқушысы Даниал Шумаков ата-анасымен таңертеңгі серуендеу кезінде жарақат алған құсты құтқарды. Кейінірек ол Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген аққұйрықты бүркіт болып шықты, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> порталы <a href="https://pavlodarnews.kz/ru/pavlodarskiy-shkolnik-spas-krasnoknizhnuyu-ptitsu">Pavlodarnews.kz</a>-ға сілтеме жасап.</strong></p>
<p>Отбасы Ертіс өзенінің жанындағы Усольский шағын ауданының маңында серуендеп жүрген.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Әр таң сайын отбасыммен бірге шаңғы курортында немесе көпір арқылы серуендеуге тырысамыз. Сол күні біз көпірден өтеміз деп шештік. Сол жерде су тасқыны болды, бақалар пайда болды. Біз суға түсіп, жақын маңдағы құсты көрдік. Алғашында біз оны өлі деп ойладық, бірақ ол тірі болып шықты. Даниал бірден оны алып, ветеринарлық клиникаға апаруымыз керектігін айтты», &#8211; деді оқушының анасы.</p></blockquote>
<p>Ветеринарлық клиникада құстың қанаты сынған екені анықталды. Бұл туралы Павлодар орман және жабайы табиғатты қорғау агенттігінің мамандарына хабарланды.</p>
<p>Отбасы құстың жойылып бара жатқан түр екенін кейін ғана білген.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Жарақат алған құсты көргенде, ол қаршыға немесе сұңқар болуы мүмкін деп ойладым. Орман шаруашылығы қызметкерлері мектепке келіп, маған диплом тапсырғаннан кейін ғана мен құтқарған құстың жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілгенін түсіндім», &#8211; деді Даниал Шумаков.</p></blockquote>
<p>Анасының айтуынша, баланың жануарларға деген сүйіспеншілігі ерте басталған. Ол әрқашан үй жануарларына көмектесуге тырысқан және табиғатты құрметтейтін.</p>
<p>Сирек кездесетін құсқа деген адалдығы мен көмегі үшін Орман және жабайы табиғатты қорғау агенттігінің қызметкерлері мектепке барып, оқушыға алғыс хат пен сертификат табыстады.</p>
<p>Айта кету керек, аққұйрықты бүркіт Еуразиядағы ең ірі жыртқыш құстардың бірі, қанаттарының ұзындығы екі жарым метрге дейін жетеді. Олар біздің аймағымызда негізінен маусымдық көші-қон және ұя салу кезінде кездеседі. Қазақстанда олар үлкен өзендердің, көлдердің және су қоймаларының жанында ұя салады, биік ағаштары немесе жартастары бар қол жетпейтін жерлерді қалайды. Олар диаметрі екі метрге дейін жететін үлкен ұялар салады.</p>
<p>Еске сала кетсек, бұған дейін Ақтауда аймақ үшін <a href="https://tizgin.kz/kk/aqtauda-aimaq-ushin-sirek-kezdesetin-qus-videoga-tusip-qaldy/">сирек кездесетін құс</a> видеоға түсіп қалғанын жазған болатынбыз. Бұл – Маңғыстау үшін сирек кездесетін қамыс құсы болып шықты. Ол Қазақстан бойынша жойылып бара жатқан түрге жатпайды. Қамыс құсы елдің оңтүстігінде – Сырдарияның төменгі ағысында және Жетісуда ұялайды.</p>
<p>Одан кейін Ақтауда тағы бір <a href="https://tizgin.kz/kk/aqtauda-tagy-bir-erekshe-qus-kozge-tusti/">ерекше құс</a> көзге түскен болатын. Бұл — кәдімгі сарыторғай. Ол қоңыржай ендіктерде ұя салады. Негізінен жәндіктер және жидектермен қоректенеді. Қысты Азия мен Африканың тропикалық аймақтарында өткізеді. Ақтауға тек ұшып өту кезінде, яғни көктем мен күзде ғана кездеседі.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/pavlodarlyq-mektep-oqushysy-qyzyl-kitapqa-engen-qusty-qutqaryp-qaldy/">Павлодарда оқушы Қызыл кітапқа енген құсты құтқарып қалды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ақтауда тағы бір ерекше құс көзге түсті</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/aqtauda-tagy-bir-erekshe-qus-kozge-tusti/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Сауыр Шәйкенов]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 01 May 2026 06:26:43 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[Қоғам]]></category>
		<category><![CDATA[Ақтау]]></category>
		<category><![CDATA[Иволга]]></category>
		<category><![CDATA[құс]]></category>
		<category><![CDATA[Сарыторғай]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=21885</guid>

					<description><![CDATA[<p>Құстың ашық сары түсті қауырсыны көптің назарын аударды: ол ағаштың бұтағында отырған, деп хабарлайды Tizgin.kz порталы Lada.kz-ға сілтеме жасап. «ECO-SOCIAL» қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры және Орталық Азиядағы Рамсар аймақтық бастамасының үйлестіру комитеті төрағасының орынбасары Әділбек Қозыбақов бұл құстың сирек түрге жатпайтынын айтты. Оның айтуынша, Ақтауда бұл құсты кейде тек көктем мен күз мезгілдерінде ғана кездестіруге &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/aqtauda-tagy-bir-erekshe-qus-kozge-tusti/">Ақтауда тағы бір ерекше құс көзге түсті</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Құстың ашық сары түсті қауырсыны көптің назарын аударды: ол ағаштың бұтағында отырған, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> порталы <a href="https://www.lada.kz/aktau_news/society/152548-eshche-odnu-neobychnuiu-ptitsu-zametili-v-aktau.html">Lada.kz</a>-ға сілтеме жасап.</strong></p>
<p>«ECO-SOCIAL» қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры және Орталық Азиядағы Рамсар аймақтық бастамасының үйлестіру комитеті төрағасының орынбасары Әділбек Қозыбақов бұл құстың сирек түрге жатпайтынын айтты. Оның айтуынша, Ақтауда бұл құсты кейде тек көктем мен күз мезгілдерінде ғана кездестіруге болады.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Бұл — кәдімгі сарыторғай. Ол қоңыржай ендіктерде ұя салады. Негізінен жәндіктер және жидектермен қоректенеді. Қысты Азия мен Африканың тропикалық аймақтарында өткізеді. Біздің өңірде тек ұшып өту кезінде, яғни көктем мен күзде ғана кездеседі», — дейді Әділбек Қозыбақов.</p></blockquote>
<p>Кәдімгі иволга (лат. Oriolus oriolus) — шағын әрі жарқын түсті құс, иволгалар тұқымдасының жалғыз өкілі, Солтүстік жарты шардың қоңыржай климатында кең таралған. Еуропада және Азияда, шығыста Енисейге дейінгі аймақтарда ұялайды. Шулы әрі өте қозғалысқа бейім, көбіне ағаштардың, әсіресе жапырақты ағаштардың ұшар басында жүреді, сондықтан ашық түсіне қарамастан көзге көп түсе бермейді.</p>
<p>Көпшілікпен араласпайды, көбіне жалғыз немесе жұп болып кездеседі. Аталығы ерекше: алтын-сары түсті, қанаттары мен құйрығы қара. Аналығы мен жас құстар негізінен жасыл-сары реңді, құрсақ тұсында жіңішке қара жолақтары болады. Тұмсығы айтарлықтай жуан, қызғылт-қызыл түсті. Негізінен жұлдызқұрттармен және басқа да жәндіктермен, сондай-ақ жидектермен қоректенеді. Ұзақ қашықтыққа қоныс аударады, қысты Азия мен Африканың тропикалық аймақтарында өткізеді.</p>
<p>Еске сала кетейік, 29 сәуір күні жергілікті тұрғындар аймақ үшін <a href="https://tizgin.kz/kk/aqtauda-aimaq-ushin-sirek-kezdesetin-qus-videoga-tusip-qaldy/">сирек кездесетін тағы бір құс — қамыс құсын</a> видеоға түсіріп алған. Ол тұрғын үй маңында еркін жүріп жүрген.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/aqtauda-tagy-bir-erekshe-qus-kozge-tusti/">Ақтауда тағы бір ерекше құс көзге түсті</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ақтауда аймақ үшін сирек кездесетін құс видеоға түсіп қалды</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/aqtauda-aimaq-ushin-sirek-kezdesetin-qus-videoga-tusip-qaldy/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Сауыр Шәйкенов]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 29 Apr 2026 11:17:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[Қоғам]]></category>
		<category><![CDATA[Ақтау]]></category>
		<category><![CDATA[құс]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=21692</guid>

					<description><![CDATA[<p>Жергілікті тұрғындар тұрғын үйдің жанында емін-еркін жүрген, аймақ үшін сирек кездесетін құсты видеоға түсіріп алды, деп хабарлайды Tizgin.kz порталы Lada.kz-ға сілтеме жасап. Күтпеген «қонақтың» кім екені туралы Lada.kz тілшісі анықтаған. Құс аулада емін-еркін жүріп, қағаздың үстіне қойылған, далада жүрген мысықтарға арналған азықты шоқып жеуге тырысқан. Тұрғындар «Бұл қандай құс және ол қалаға қай жақтан ұшып &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/aqtauda-aimaq-ushin-sirek-kezdesetin-qus-videoga-tusip-qaldy/">Ақтауда аймақ үшін сирек кездесетін құс видеоға түсіп қалды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Жергілікті тұрғындар тұрғын үйдің жанында емін-еркін жүрген, аймақ үшін сирек кездесетін құсты видеоға түсіріп алды, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> порталы <a href="https://www.lada.kz/aktau_news/ecology/152490-redkaia-dlia-regiona-ptitsa-popala-na-video-v-aktau.html#google_vignette">Lada.kz</a>-ға сілтеме жасап.</strong></p>
<p>Күтпеген «қонақтың» кім екені туралы <a href="https://www.lada.kz/aktau_news/ecology/152490-redkaia-dlia-regiona-ptitsa-popala-na-video-v-aktau.html#google_vignette">Lada.kz</a> тілшісі анықтаған.</p>
<p>Құс аулада емін-еркін жүріп, қағаздың үстіне қойылған, далада жүрген мысықтарға арналған азықты шоқып жеуге тырысқан. Тұрғындар «Бұл қандай құс және ол қалаға қай жақтан ұшып келген?» деген сұраққа жауап іздей бастады.</p>
<p>Lada.kz тілшісі түсініктеме алу үшін «ECO-SOCIAL» қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры әрі Орталық Азиядағы Рамсар өңірлік бастамасының үйлестіру комитеті төрағасының орынбасары Әділбек Қозыбақовқа жүгінді.</p>
<p>Оның айтуынша, видеода қамыс құсы түсірілген.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Бұл – Маңғыстау үшін сирек кездесетін құс, дегенмен жалпы Қазақстан бойынша жойылып бара жатқан түрге жатпайды. Қамыс құсы елдің оңтүстігінде – Сырдарияның төменгі ағысында және Жетісуда ұялайды», – дейді сарапшы.</p></blockquote>
<p>Соңғы жылдары жекелеген түрде Қазақстанның басқа өңірлерінде де – елдің солтүстік, орталық және шығыс бөліктерінде жиірек кездесіп жүр.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Көршілес Өзбекстанда бұл құс іс жүзінде барлық жерде және жыл бойы кездеседі», – деп нақтылады ол.</p></blockquote>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/aqtauda-aimaq-ushin-sirek-kezdesetin-qus-videoga-tusip-qaldy/">Ақтауда аймақ үшін сирек кездесетін құс видеоға түсіп қалды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
