<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Архивы БҰҰ - Tizgin kz</title>
	<atom:link href="https://tizgin.kz/kk/tag/buu/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link></link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 11:35:54 +0000</lastBuildDate>
	<language>kk-KZ</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.5</generator>

<image>
	<url>https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/03/cropped-LOGO-32x32.jpeg</url>
	<title>Архивы БҰҰ - Tizgin kz</title>
	<link></link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Украинадағы соғыс жақын арада бітпейді – БҰҰ бас хатшысы</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/ukrainadagy-sogys-jaqyn-arada-bitpeidi-buu-bas-hatshysy/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 16 Nov 2026 11:35:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-2]]></category>
		<category><![CDATA[Геосаясат]]></category>
		<category><![CDATA[Антониу Гутерриш]]></category>
		<category><![CDATA[бітім]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Ресей]]></category>
		<category><![CDATA[соғыс]]></category>
		<category><![CDATA[Украина]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=50313</guid>

					<description><![CDATA[<p>Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы Антониу Гутерриш Ресей мен Украина арасындағы соғыстың жақын арада аяқталатынына сенбейтінін айтты. Оның сөзінше, халықаралық деңгейдегі дипломатиялық әрекеттерге қарамастан, қақтығысты қысқа мерзімде тоқтатудың нақты алғышарттары әзірге байқалмайды, деп хабарлайды Tizgin.kz DW басылымына сілтеме жасап. Гутерриш не дейді БҰҰ бас хатшысы бұл туралы 16 қарашада Манилада өткен Оңтүстік-Шығыс Азия мемлекеттері қауымдастығының &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/ukrainadagy-sogys-jaqyn-arada-bitpeidi-buu-bas-hatshysy/">Украинадағы соғыс жақын арада бітпейді – БҰҰ бас хатшысы</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p data-pm-slice="1 1 []"><strong>Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы Антониу Гутерриш Ресей мен Украина арасындағы соғыстың жақын арада аяқталатынына сенбейтінін айтты. Оның сөзінше, халықаралық деңгейдегі дипломатиялық әрекеттерге қарамастан, қақтығысты қысқа мерзімде тоқтатудың нақты алғышарттары әзірге байқалмайды, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> <a href="https://www.dw.com/ru/guterris-perspektiv-skorogo-okoncania-vojny-v-ukraine-ne-vidno/a-79958148">DW</a> басылымына сілтеме жасап.</strong></p>
<h2>Гутерриш не дейді</h2>
<p>БҰҰ бас хатшысы бұл туралы 16 қарашада Манилада өткен Оңтүстік-Шығыс Азия мемлекеттері қауымдастығының (АСЕАН) саммиті аясында мәлімдеді. Ол төрт жылдан астам уақытқа созылған соғыстың аяқталуына қатысты оптимистік болжам жасау барған сайын қиындап бара жатқанын жеткізді.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Төрт жылдан астам уақытқа созылған соғыстан кейін оптимизмді сақтау қиын», – деді Антониу Гутерриш.</p></blockquote>
<p>БҰҰ басшысы Ресей мен Украина арасындағы әскери қимылдарды дереу әрі ешқандай шартсыз тоқтатуға шақырды. Оның пікірінше, атысты тоқтату туралы келісім бейбіт келіссөздердің басталуына негіз болуы тиіс. Сонымен қатар, болашақ бейбіт келісім халықаралық құқық қағидаттарына және Украинаның аумақтық тұтастығына сәйкес келуі қажет. Гутерриш соңғы уақытта соғысты тоқтатуға бағытталған дипломатиялық байланыстар жанданғанымен, олардың нақты нәтижесі әзірге көңіл көншітпейтінін аңғартты.</p>
<h2>Абу-Дабидегі келіссөздер қандай нәтиже берді</h2>
<p>Өткен аптада Абу-Дабиде АҚШ-тың арағайындығымен Ресей мен Украина өкілдері арасында келіссөздер өтті. Кездесу барысында тараптар ауқымды тұтқын алмасу мәселесі бойынша қағидатты келісімге келген. Алайда соғысты тоқтатуға тікелей әсер ететін негізгі даулы мәселелер жөнінде ортақ шешім қабылданбады. Бұдан бөлек, өткен аптаның ортасында АҚШ өкілдері Стив Уиткофф пен Джаред Кушнер Мәскеуде Ресей президенті Владимир Путинмен кездесті. Дегенмен бұл келіссөздер де нақты уағдаластықтарға алып келген жоқ.</p>
<p>Дипломатиялық кездесулерден кейін де майдандағы жағдай тұрақталған жоқ. Ресей мен Украина арасында ауқымды өзара соққылар жалғасып, адам шығыны тіркелгені хабарланды. Осы жағдайлар аясында БҰҰ Бас хатшысы соғысты тоқтатудың басты шарты ретінде атысты дереу тоқтатып, халықаралық құқыққа негізделген бейбіт келіссөздерге көшудің маңызын тағы бір мәрте атап өтті.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/ukrainadagy-sogys-jaqyn-arada-bitpeidi-buu-bas-hatshysy/">Украинадағы соғыс жақын арада бітпейді – БҰҰ бас хатшысы</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Қазақ тілі алғаш рет БҰҰ-ның жасанды интеллект жүйесіне енгізілді</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/qazaq-tili-algash-ret-buu-nyn-jasandy-intellekt-juiesine-engizildi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Nov 2026 13:23:23 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-2]]></category>
		<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[қазақ тілі]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=49236</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақ тілі алғаш рет Біріккен Ұлттар Ұйымының мамандандырылған мекемесі – Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (WIPO) жасанды интеллектке негізделген автоматты субтитрлеу жүйесіне енгізілді. Енді халықаралық жиындарға қатысушылар талқылауларды қазақ тіліндегі субтитр арқылы нақты уақыт режимінде бақылай алады, деп хабарлайды Tizgin.kz. Қазақ тілі 20 тілдің қатарына енді Бұл туралы 9 қарашада Швейцарияның Женева қаласында өткен Зияткерлік меншік &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaq-tili-algash-ret-buu-nyn-jasandy-intellekt-juiesine-engizildi/">Қазақ тілі алғаш рет БҰҰ-ның жасанды интеллект жүйесіне енгізілді</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p data-pm-slice="1 1 []"><strong>Қазақ тілі алғаш рет Біріккен Ұлттар Ұйымының мамандандырылған мекемесі – Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (WIPO) жасанды интеллектке негізделген автоматты субтитрлеу жүйесіне енгізілді. Енді халықаралық жиындарға қатысушылар талқылауларды қазақ тіліндегі субтитр арқылы нақты уақыт режимінде бақылай алады, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz.">Tizgin.kz.</a></strong></p>
<h2>Қазақ тілі 20 тілдің қатарына енді</h2>
<p>Бұл туралы 9 қарашада Швейцарияның Женева қаласында өткен Зияткерлік меншік және жасанды интеллект жөніндегі алғашқы жаһандық форумда (Global Forum on IP and AI) хабарланды. 9–10 қараша күндері Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының штаб-пәтерінде ұйымдастырылған халықаралық жиында қазақ тілі ұйымның автоматты субтитрлеуге арналған тәжірибелік жүйесіне қосылғаны белгілі болды.</p>
<p>Аталған жүйе жасанды интеллект технологияларының көмегімен халықаралық талқылауларды нақты уақыт режимінде субтитрлеуге мүмкіндік береді. Қазақ тілі осы жүйеге енгізілген 20 тілдің бірі атанды. Бұл бастама қазақ тілінің халықаралық ғылыми және технологиялық ортада қолданылу аясын кеңейтуге мүмкіндік береді.</p>
<h2>Жаңа мүмкіндік</h2>
<p>Жаңа мүмкіндіктің арқасында қазақстандық ғалымдар, өнертапқыштар, сала мамандары мен мемлекеттік органдардың өкілдері Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының халықаралық іс-шараларындағы пікірталастарды қазақ тіліндегі субтитр арқылы бақылай алады. Әсіресе зияткерлік меншік, инновация және жасанды интеллект салаларындағы халықаралық тәжірибемен танысу үшін бұл бастаманың маңызы зор.</p>
<p>Сонымен қатар қазақ тілінің мұндай жүйеге енгізілуі оның цифрлық технологиялар саласындағы қолданысын кеңейтуге ықпал етуі мүмкін.</p>
<p>Айта кетейік, әзірге сөз Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының тәжірибелік автоматты субтитрлеу жүйесі туралы болып отыр. Бұл қазақ тілі БҰҰ-ның ресми тілі мәртебесін алды дегенді білдірмейді.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaq-tili-algash-ret-buu-nyn-jasandy-intellekt-juiesine-engizildi/">Қазақ тілі алғаш рет БҰҰ-ның жасанды интеллект жүйесіне енгізілді</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Қазақстан адами даму деңгейі бойынша Орталық Азияда көш бастады</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/qazaqstan-adami-damu-dengeii-boiynsha-ortalyq-aziyada-kosh-bastady/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 21 Sep 2026 04:28:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[адами даму деңгейі]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Қазақстан]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=39777</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақстан адами даму индексі бойынша әлемде 60-шы орынға тұрақтап, Орталық Азия елдерінің арасында көш бастады. Еліміз өңірде адами даму деңгейі өте жоғары мемлекеттер санатына енген жалғыз ел болды, деп хабарлайды Tizgin.kz Finprom.kz талдауына сілтеме жасап. БҰҰ Даму бағдарламасының 2025 жылы жарияланған есебі 2023 жылғы деректерге негізделген. Онда Қазақстанның индексі 0,837 болған. Рейтингке 193 ел мен &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstan-adami-damu-dengeii-boiynsha-ortalyq-aziyada-kosh-bastady/">Қазақстан адами даму деңгейі бойынша Орталық Азияда көш бастады</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="isSelectedEnd"><strong>Қазақстан адами даму индексі бойынша әлемде 60-шы орынға тұрақтап, Орталық Азия елдерінің арасында көш бастады. Еліміз өңірде адами даму деңгейі өте жоғары мемлекеттер санатына енген жалғыз ел болды, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> <a href="https://finprom.kz/ru/article/uroven-chelovecheskogo-razvitiya-v-centralnoj-azii-kazahstan-lidiruet-kyrgyzstan-i-tadzhikistan-v-autsajderah">Finprom.kz</a> талдауына сілтеме жасап.</strong></p>
<p class="isSelectedEnd">БҰҰ Даму бағдарламасының 2025 жылы жарияланған есебі 2023 жылғы деректерге негізделген. Онда Қазақстанның индексі 0,837 болған. Рейтингке 193 ел мен аумақ кірген.</p>
<h3>Орталық Азия елдері қай орында</h3>
<p class="isSelectedEnd">Адами даму индексі елдің жағдайын тек экономика көлемімен өлшемейді. Ол өмір сүру ұзақтығын, білім алу мүмкіндігін және халықтың табыс деңгейін бірге бағалайды. Көрсеткіш бірге жақындаған сайын адами даму деңгейі жоғары саналады.</p>
<p>Орталық Азия елдерінің рейтингтегі орны мынадай:</p>
<p><img decoding="async" class="aligncenter size-full wp-image-39783" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/09/ortalyq-azia-adami-damu.png" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/09/ortalyq-azia-adami-damu.png 1200w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/09/ortalyq-azia-adami-damu-300x200.png 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/09/ortalyq-azia-adami-damu-1024x683.png 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/09/ortalyq-azia-adami-damu-768x512.png 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></p>
<p class="isSelectedEnd">Түрікменстан, Өзбекстан және Қырғызстан адами даму деңгейі жоғары елдер тобына кірсе, Тәжікстан орташа деңгейдегі мемлекеттер санатына енген. Әлемдік рейтингте Исландия 0,972 көрсеткішімен бірінші орында тұр. Одан кейін Норвегия мен Швейцария орналасқан. Әлем бойынша орташа индекс – 0,756.</p>
<h3>Қазақстанның артықшылығы неде</h3>
<p class="isSelectedEnd">Қазақстан мен Қырғызстанның арасын рейтингте 57 орын бөліп тұр. Екі ел арасындағы ең үлкен айырмашылық – табыс көрсеткішінде. Қазақстанда сатып алу қабілетінің паритеті бойынша жан басына шаққандағы жалпы ұлттық табыс шамамен 31 мың доллар болса, Қырғызстанда 6,1 мың доллар болған. Яғни Қазақстанның көрсеткіші бес еседен астам жоғары. Бұл сома азаматтардың жалақысын білдірмейді: ол елдердегі баға айырмасын ескеріп есептелетін экономикалық көрсеткіш.</p>
<p class="isSelectedEnd">Қазақстанда туған кездегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы – 74,4 жас. Бұл Орталық Азиядағы ең жоғары көрсеткіш. Қырғызстанда ол 71,7 жасты құрайды. Білім саласындағы алшақтық аздау. Қазақстанда күтілетін оқу ұзақтығы 14 жыл болса, Қырғызстанда – 12,7 жыл. Ал 25 жастан асқан халықтың орташа оқыған мерзімі тиісінше 12,5 және 12,1 жыл болған. Дегенмен индекс орташа көрсеткіштерге сүйенетіндіктен, халық арасындағы теңсіздікті толық ашып көрсетпейді. Теңсіздікті ескергенде Қазақстанның индексі 0,766-ға, Қырғызстандікі 0,649-ға төмендейді. Бастапқы көрсеткішпен салыстырғандағы төмендеу тиісінше 8,5% және 9,9% болған.</p>
<p>Осылайша, Қазақстанның өңірдегі басымдығы табыспен ғана шектелмейді. Өмір сүру ұзақтығы мен білім көрсеткіштері де жоғары, ал теңсіздік ескерілгеннен кейін де екі ел арасындағы айырмашылық сақталады.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstan-adami-damu-dengeii-boiynsha-ortalyq-aziyada-kosh-bastady/">Қазақстан адами даму деңгейі бойынша Орталық Азияда көш бастады</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Президент БҰҰ-ның бұрынғы бас хатшысы Пан Ги Мунмен пікір алмасты</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/prezident-buu-nyn-buryngy-bas-hatshysy-pan-gi-munmen-pikir-almasty/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 14 Sep 2026 13:28:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев]]></category>
		<category><![CDATA[Пан Ги Мун]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=38871</guid>

					<description><![CDATA[<p>Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Сеулге мемлекеттік сапары аясында Біріккен Ұлттар Ұйымының 8-ші Бас хатшысы, Жаһандық жасыл даму институтының (GGGI) төрағасы Пан Ги Мунмен жүздесті. Ақпаратты Ақорда таратты. Мемлекет басшысы дамушы елдердің «жасыл экономика» моделіне көшуіне қолдау білдіретін GGGI қызметінің маңызына тоқталды. Ол әлеуметтік тұрақтылықты, климат өзгерістеріне төзімділікті және экономикалық дамуды қамтамасыз етуге бағытталған. Пан Ги Мун &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/prezident-buu-nyn-buryngy-bas-hatshysy-pan-gi-munmen-pikir-almasty/">Президент БҰҰ-ның бұрынғы бас хатшысы Пан Ги Мунмен пікір алмасты</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Сеулге мемлекеттік сапары аясында Біріккен Ұлттар Ұйымының 8-ші Бас хатшысы, Жаһандық жасыл даму институтының (GGGI) төрағасы Пан Ги Мунмен жүздесті. Ақпаратты Ақорда таратты.</strong></p>
<p>Мемлекет басшысы дамушы елдердің «жасыл экономика» моделіне көшуіне қолдау білдіретін GGGI қызметінің маңызына тоқталды. Ол әлеуметтік тұрақтылықты, климат өзгерістеріне төзімділікті және экономикалық дамуды қамтамасыз етуге бағытталған.</p>
<p>Пан Ги Мун Қазақстанның орнықты даму саласындағы табыстарын құптап, дүниежүзілік климат күн тәртібі аясында ынтымақтастықты жалғастыруға дайын екенін мәлімдеді. Сонымен қатар Қасым-Жомарт Тоқаев пен Пан Ги Мун Біріккен Ұлттар Ұйымын реформалау және оны қазіргі заман талабына бейімдеу туралы пікір алмасты.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/prezident-buu-nyn-buryngy-bas-hatshysy-pan-gi-munmen-pikir-almasty/">Президент БҰҰ-ның бұрынғы бас хатшысы Пан Ги Мунмен пікір алмасты</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ресеймен Курил аралдары үшін тірескен Жапония БҰҰ-дан әлем картасын өзгертуді талап етті</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/reseimen-kuril-araldary-ushin-tiresken-japoniya-buu-dan-alem-kartasyn-ozgertudi-talap-etti/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 10 Sep 2026 18:13:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-2]]></category>
		<category><![CDATA[Геосаясат]]></category>
		<category><![CDATA[әлем картасы]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Жапония]]></category>
		<category><![CDATA[Курил аралдары]]></category>
		<category><![CDATA[наразылық]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=38415</guid>

					<description><![CDATA[<p>Жапония Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас ассамблеясы қолдаған жаңа әлем картасын түзетуді талап етті. Токионың наразылығына даулы Курил аралдарының картада Ресей аумағымен бір түсте белгіленуі себеп болған, деп хабарлайды Tizgin.kz The Guardian басылымына сілтеме жасап. Токио жаңа картаға неге қарсы шықты Жаңа карта құрлықтардың нақты көлемін дәлірек көрсетуге мүмкіндік беретін Equal Earth картографиялық проекциясы негізінде жасалған. &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/reseimen-kuril-araldary-ushin-tiresken-japoniya-buu-dan-alem-kartasyn-ozgertudi-talap-etti/">Ресеймен Курил аралдары үшін тірескен Жапония БҰҰ-дан әлем картасын өзгертуді талап етті</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="qMYqUG_convSearchResultHighlightRoot">
<div class="" data-turn-id-container="request-WEB:d2f0ca11-c826-4a67-87fd-cdd51cd1c444-0" data-is-intersecting="true">
<section class="text-token-text-primary w-full focus:outline-none has-data-writing-block:pointer-events-none [&amp;:has([data-writing-block])&gt;*]:pointer-events-auto R6Vx5W_threadScrollVars scroll-mb-[calc(var(--scroll-root-safe-area-inset-bottom,0px)+var(--thread-response-height))] scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]" dir="auto" data-turn-id="request-WEB:d2f0ca11-c826-4a67-87fd-cdd51cd1c444-0" data-turn-id-container="request-WEB:d2f0ca11-c826-4a67-87fd-cdd51cd1c444-0" data-testid="conversation-turn-2" data-turn="assistant">
<div class="text-base my-auto mx-auto pb-8 [--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-xs,calc(var(--spacing)*4))] @w-sm/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-sm,calc(var(--spacing)*6))] @w-lg/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-lg,calc(var(--spacing)*16))] px-(--thread-content-margin)">
<div class="[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group/turn-messages focus-visible:outline-hidden @[53.5rem]/main:[--thread-content-max-width:48rem] relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn" data-conversation-screenshot-content="">
<div class="flex max-w-full flex-col gap-4 grow">
<div class="min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal outline-none keyboard-focused:focus-ring [.text-message+&amp;]:mt-1" dir="auto" tabindex="0" data-message-author-role="assistant" data-message-id="a38c11eb-4c14-552d-b2b7-2a7153be2781" data-turn-start-message="true" data-message-model-slug="gpt-5.6-sol-wm">
<div class="flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden">
<div class="fbskMG_root markdown prose dark:prose-invert wrap-break-word w-full light markdown-new-styling">
<p class="PDq2pG_selectionAnchorContainer" data-start="686" data-end="956"><strong data-start="686" data-end="956">Жапония Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас ассамблеясы қолдаған жаңа әлем картасын түзетуді талап етті. Токионың наразылығына даулы Курил аралдарының картада Ресей аумағымен бір түсте белгіленуі себеп болған, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> <a href="https://www.theguardian.com/world/2026/sep/10/japan-seeks-change-to-new-un-world-map-over-russia-misconception?utm_source=chatgpt.com">The Guardian</a> басылымына сілтеме жасап.</strong></p>
<h3 data-section-id="1qpeoax" data-start="958" data-end="998">Токио жаңа картаға неге қарсы шықты</h3>
<p data-start="1000" data-end="1265">Жаңа карта құрлықтардың нақты көлемін дәлірек көрсетуге мүмкіндік беретін Equal Earth картографиялық проекциясы негізінде жасалған. Бұл нұсқада Африка дәстүрлі Меркатор проекциясындағы картамен салыстырғанда ірілеу, ал Еуропа мен Солтүстік Америка кішірек көрінеді. Картаны қолдануға қатысты қарарды 164 мемлекет, соның ішінде Жапония да қолдаған. Алайда кейін жапон билігі картадағы Курил аралдарының белгіленуіне назар аударған. Жапония бұл аумақтарды «Солтүстік аумақтар» деп атайды әрі олардың төртеуі үшін Ресеймен таласып келеді.</p>
<p data-start="1526" data-end="1654">Жапония министрлер кабинеті бас хатшысы Минору Кихараның айтуынша, картадағы кескін ел үкіметінің ресми ұстанымына қайшы келеді.</p>
<blockquote class="quote-light">
<p data-start="1658" data-end="1845">«Картада Жапония үкіметінің ұстанымына қайшы келетін кескін бар. Біз дипломатиялық арналар арқылы картографиялық сайт операторына наразылық білдіріп, оны түзетуді талап еттік», – деді ол.</p>
</blockquote>
<p data-start="1847" data-end="1994">Кихара Токионың аумақтардың тиесілігі мен географиялық атауларға қатысты «қате түсініктің» таралуына жол бермеуді маңызды деп санайтынын атап өтті.</p>
<h3 data-section-id="a0apyt" data-start="1996" data-end="2044">Курил аралдарына қатысты дау неден басталды</h3>
<p data-start="2046" data-end="2258">Кеңес одағы даулы аралдарды 1945 жылы өз бақылауына алған. Кейін онда тұрған жапон халқы көшірілген. Жапония Итуруп, Кунашир, Шикотан аралдары мен Хабомаи аралдар тобын әлі күнге дейін өзінің аумағы деп есептейді. Мәскеу болса, Токионың бұл талаптарының заңды негізі жоқ деп санайды. Екі ел арасындағы қатынас Ресей президенті Владимир Путин тамыз айында даулы аралдарға алғаш рет барғаннан кейін қайта шиеленісті. Осы сапардан соң Жапония Ресей елшісін шақыртып, премьер-министр Санаэ Такаити Путиннің әрекетін «мүлде қабылдауға болмайтын» қадам деп атаған.</p>
<p data-start="2607" data-end="2923">БҰҰ Бас ассамблеясы жаңа картаға қатысты қарарды қыркүйекте қабылдады. Африка елдері ұсынған құжат құрлықтардың көлемін нақтырақ көрсететін тең ауданды карталарды қолдануға үндейді. Әсіресе аумақтардың көлемін өзара салыстыру маңызды болған кезде Меркатор проекциясының орнына осындай карталарды пайдалану ұсынылған.</p>
<p data-start="2925" data-end="3178" data-is-last-node="" data-is-only-node="">Қарарды 164 мемлекет қолдады. АҚШ қарсы дауыс беріп, тағы алты мемлекет қалыс қалған. Equal Earth проекциясында Африка айтарлықтай ірі, ал жоғары ендіктерде орналасқан Ресей, Канада және АҚШ секілді мемлекеттер дәстүрлі карталардағыдан кішірек көрінеді.</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</section>
</div>
</div>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/reseimen-kuril-araldary-ushin-tiresken-japoniya-buu-dan-alem-kartasyn-ozgertudi-talap-etti/">Ресеймен Курил аралдары үшін тірескен Жапония БҰҰ-дан әлем картасын өзгертуді талап етті</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>БҰҰ-да кімнің Бас хатшы болатыны маңызды емес — Президент</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/buu-da-kimnin-bas-hatshy-bolatyny-manyzdy-emes-prezident/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 17 Apr 2026 15:26:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[әлем]]></category>
		<category><![CDATA[Бас хатшы]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=20518</guid>

					<description><![CDATA[<p>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Антальяда өткен форумда БҰҰ мен басқа да халықаралық институттарды жетілдіру жөніндегі ойын бөлісті, деп хабарлайды Ақорда. ”Біз өңірлік және жаһандық қақтығыстарды талқылаймыз. Алайда Сіз Түркияның бұрынғы сыртқы істер министрі ретінде келіссөздер БҰҰ мен басқа да ірі халықаралық ұйымдар алаңында емес, одан тысқары жерлерде өтіп жатқанын аңғарған шығарсыз. Тараптар БҰҰ-да емес, белгілі &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/buu-da-kimnin-bas-hatshy-bolatyny-manyzdy-emes-prezident/">БҰҰ-да кімнің Бас хатшы болатыны маңызды емес — Президент</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><b>Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Антальяда өткен форумда БҰҰ мен басқа да халықаралық институттарды жетілдіру жөніндегі ойын бөлісті, деп хабарлайды Ақорда.</b></p>
<blockquote class="quote-light"><p>”Біз өңірлік және жаһандық қақтығыстарды талқылаймыз. Алайда Сіз Түркияның бұрынғы сыртқы істер министрі ретінде келіссөздер БҰҰ мен басқа да ірі халықаралық ұйымдар алаңында емес, одан тысқары жерлерде өтіп жатқанын аңғарған шығарсыз. Тараптар БҰҰ-да емес, белгілі бір елдердің астаналарында, жекелеген конференц-залдарда кездеседі. БҰҰ жоғары өкілдерінің қақтығыстарға араағайындық жасағанын көре бермейміз. Бұл ойланатын мәселе. Демек БҰҰ-ның рөлі төмендеп кетті деген сөз. Мен оған қатты алаңдаймын. Өйткені өзім де БҰҰ мен басқа да халықаралық ұйымдарда қызмет еттім. Қазір жұрт келесі БҰҰ Бас хатшысы кім болады деген тақырыпты талқылап жатыр. Менің ойымша, бұл аса маңызды емес. Ең басты түйткіл, ұйым қазіргі күйінде әрі қарай қызметін жалғастыра ала ма? – деді Президент.</p></blockquote>
<p>Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллектінің халықаралық ұйымдар қызметіне ықпалын зерделеуге шақырып, жаһандық Ұйымды түбегейлі реформалау қажет екеніне тоқталды.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>“Әлгінде айтқанымдай, өте өзекті халықаралық мәселелердің шешілуіне Қауіпсіздік Кеңесінің өзі кедергі келтіріп отыр. Бұл оғаш, бәлкім, ақылға сыймайтын жағдай. Адамдар, дипломаттар мен саясаткерлер басқа алаңдарда келіссөз жүргізуге мәжбүр. Айтпақшы, бұл проблеманы былтыр қыркүйек айында өткен БҰҰ Бас ассамблеясының кезекті сессиясында Президент Дональд Трамп дәл сипаттады. Мен онымен толық келісемін. Ол БҰҰ штаб-пәтеріндегі бұзылған телесуфлер мен эскалаторды сынға алып, «БҰҰ-да бәрі істен шыққан!» деді. Алайда ең маңызды мәселе – Біріккен Ұлттар Ұйымында және басқа да халықаралық құрылымдарда бейбітшілікті сақтау үдерісі тоқырап тұр. Мен – көпжақты дипломатияның жақтаушысымын. Бейбітшілікке бастайтын әділдік идеясының төңірегіне топтасқан адамзаттың жарқын болашағына әлі де сенемін, – деді Мемлекет басшысы.</p></blockquote>
<p>Еске салайық, 17 сәуірде <span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"><span class="whitespace-normal">Қасым-Жомарт Тоқаев</span></span>Анталия дипломатиялық форумының панельдік сессиясына қатысып, БҰҰ-ны реформалауда Қауіпсіздік Кеңесі басты элемент екенін атап өтті. Президент сондай-ақ, реформаларға жауапкершілікпен қарауға шақырды.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/buu-da-kimnin-bas-hatshy-bolatyny-manyzdy-emes-prezident/">БҰҰ-да кімнің Бас хатшы болатыны маңызды емес — Президент</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>БҰҰ құлдырап бара жатыр деген пікірмен келісуге тура келеді – Тоқаев</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/buu-quldyrap-bara-jatyr-degen-pikirmen-kelisuge-tura-keledi-toqaev/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 17 Apr 2026 13:20:55 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-1]]></category>
		<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев]]></category>
		<category><![CDATA[Түркия]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=20495</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Анталия дипломатиялық форумындағы «Mapping Tomorrow, Managing Uncertainties» панельдік сессиясында сөз сөйлеп, БҰҰ-ның тиімділігі мен беделін арттыру қажет екенін мәлімдеді, деп хабарлайды Tizgin.kz Ақордаға сілтеме жасап. &#8220;Аталған Ұйымның негізі 80 жыл бұрын қаланды. Кейбір адамдар ұйым әбден ескірді, құлдырап бара жатыр деген пікір айтады. Келісуге тура келеді. Бізге БҰҰ Жарғысына мұқият мән &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/buu-quldyrap-bara-jatyr-degen-pikirmen-kelisuge-tura-keledi-toqaev/">БҰҰ құлдырап бара жатыр деген пікірмен келісуге тура келеді – Тоқаев</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="flex flex-col text-sm pb-25">
<section class="text-token-text-primary w-full focus:outline-none [--shadow-height:45px] has-data-writing-block:pointer-events-none has-data-writing-block:-mt-(--shadow-height) has-data-writing-block:pt-(--shadow-height) [&amp;:has([data-writing-block])&gt;*]:pointer-events-auto scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]" dir="auto" data-turn-id="request-WEB:13011598-a9e4-4f75-9048-1a6538faa75d-2" data-testid="conversation-turn-6" data-scroll-anchor="true" data-turn="assistant">
<div class="text-base my-auto mx-auto pb-10 [--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-xs,calc(var(--spacing)*4))] @w-sm/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-sm,calc(var(--spacing)*6))] @w-lg/main:[--thread-content-margin:var(--thread-content-margin-lg,calc(var(--spacing)*16))] px-(--thread-content-margin)">
<div class="[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn">
<div class="flex max-w-full flex-col gap-4 grow">
<div class="min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal outline-none keyboard-focused:focus-ring [.text-message+&amp;]:mt-1" dir="auto" tabindex="0" data-message-author-role="assistant" data-message-id="830a675a-4652-4fa8-9f20-429733e99827" data-message-model-slug="gpt-5-3-instant" data-turn-start-message="true">
<div class="flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden">
<div class="markdown prose dark:prose-invert w-full wrap-break-word light markdown-new-styling">
<p data-start="87" data-end="368"><strong>Қазақстан Президенті <span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"><span class="whitespace-normal">Қасым-Жомарт Тоқаев</span></span> Анталия дипломатиялық форумындағы «Mapping Tomorrow, Managing Uncertainties» панельдік сессиясында сөз сөйлеп, БҰҰ-ның тиімділігі мен беделін арттыру қажет екенін мәлімдеді, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> Ақордаға сілтеме жасап.</strong></p>
<p data-start="87" data-end="368"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-20497 size-full" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/2371bacc-42a7-4bed-9445-83fff1cfef0a.jpg" alt="" width="1280" height="853" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/2371bacc-42a7-4bed-9445-83fff1cfef0a.jpg 1280w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/2371bacc-42a7-4bed-9445-83fff1cfef0a-300x200.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/2371bacc-42a7-4bed-9445-83fff1cfef0a-1024x682.jpg 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/2371bacc-42a7-4bed-9445-83fff1cfef0a-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></p>
<blockquote class="quote-light">
<p data-start="87" data-end="368">&#8220;Аталған Ұйымның негізі 80 жыл бұрын қаланды. Кейбір адамдар ұйым әбден ескірді, құлдырап бара жатыр деген пікір айтады. Келісуге тура келеді. Бізге БҰҰ Жарғысына мұқият мән берген жөн. Жарғыда «дұшпан мемлекеттер» деген ұғым бар. Рас, 80 жыл бұрын бәрі түсінікті еді. Ал қазір әлгі «жау елдер» Ұйымды қаржыландыру және бейбітшілікті қолдау ісінде маңызды рөл атқарып отыр. Ең бастысы – БҰҰ-ның беделін көтеріп, тиімділігін арттыру, – деді ол.</p>
</blockquote>
<p data-start="87" data-end="368">Содан соң Қасым-Жомарт Тоқаев превентивті дипломатияның қақтығыстарды тоқтатуда өте өзекті екеніне мән берді.</p>
<p data-start="87" data-end="368"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-20498 size-full" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/9bcc50b2-9465-48d1-a6f2-45efe00eb5f0.jpg" alt="" width="800" height="533" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/9bcc50b2-9465-48d1-a6f2-45efe00eb5f0.jpg 800w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/9bcc50b2-9465-48d1-a6f2-45efe00eb5f0-300x200.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/9bcc50b2-9465-48d1-a6f2-45efe00eb5f0-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></p>
<blockquote class="quote-light">
<p data-start="87" data-end="368">&#8220;Бұл тақырып бұрыннан талқыланып келеді, кемінде 30 жыл болды. Бірақ өзгерген ештеңе жоқ. Жағдай ділмәр сөз, декларация күйінде қалып жатыр. Өңірлік және жаһандық шиеленістерді болжауға баса мән берген жөн деп ойлаймын. Превентивті дипломатия дегеніміз – осы. Сонымен қатар біз көпжақты тиімді дипломатияға қолдау көрсету үшін күш-жігерімізді біріктіру керек, – деді Қазақстан Президенті.</p>
</blockquote>
<p data-start="2005" data-end="2251" data-is-last-node="" data-is-only-node="">Еске салайық, 17 сәуірде <span class="hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline"><span class="whitespace-normal">Қасым-Жомарт Тоқаев</span></span> Анталия дипломатиялық форумының панельдік сессиясына қатысып, БҰҰ-ны реформалауда Қауіпсіздік Кеңесі басты элемент екенін атап өтті және реформаларға жауапкершілікпен қарауға шақырды.</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</section>
</div>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/buu-quldyrap-bara-jatyr-degen-pikirmen-kelisuge-tura-keledi-toqaev/">БҰҰ құлдырап бара жатыр деген пікірмен келісуге тура келеді – Тоқаев</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Трамп АҚШ-ты 66 халықаралық ұйымнан шығару туралы жарлыққа қол қойды</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/tramp-aqsh-ty-66-halyqaralyq-ujymnan-shygha/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 08 Jan 2026 12:31:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Ерекше]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Дональд Трамп]]></category>
		<category><![CDATA[Жарлық]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=12817</guid>

					<description><![CDATA[<p>Дональд Трамп АҚШ-ты 66 халықаралық ұйымнан шығару туралы жарлыққа қол қойды. Арасында БҰҰ-ның климаттың өзгеруі бойынша негіздемелік конвенциясы да бар, деп хабарлайды Tizgin.kz azattyq.org-ға сілтеме жасап. Ақ үйдің хабарлауынша, бұл ұйымдар Американың &#8220;мүддесіне сәйкес емес&#8221;. Хабарламаға қарағанда, мәселе БҰҰ-ның 31 құрылымы мен оған кірмейтін 35 ұйым жөнінде болып отыр. Ақ үйдің айтуынша, бұл ұйымдардың көбі &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/tramp-aqsh-ty-66-halyqaralyq-ujymnan-shygha/">Трамп АҚШ-ты 66 халықаралық ұйымнан шығару туралы жарлыққа қол қойды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Дональд Трамп АҚШ-ты 66 халықаралық ұйымнан шығару туралы жарлыққа қол қойды. Арасында БҰҰ-ның климаттың өзгеруі бойынша негіздемелік конвенциясы да бар, деп хабарлайды <a href="http://tizgin.kz./" rel="noopener">Tizgin.kz</a> <a href="https://www.azattyq.org/a/tramp-aqsh-ty-66-halyqaralyq-uiymnan-shygaru-turaly-zharlyqqa-qol-qoidy/33642942.html">azattyq.org</a>-ға сілтеме жасап.</strong></p>
<p>Ақ үйдің хабарлауынша, бұл ұйымдар Американың &#8220;мүддесіне сәйкес емес&#8221;. Хабарламаға қарағанда, мәселе БҰҰ-ның 31 құрылымы мен оған кірмейтін 35 ұйым жөнінде болып отыр. Ақ үйдің айтуынша, бұл ұйымдардың көбі &#8220;АҚШ егемендігі мен экономикалық қуатына қайшы радикалды климаттық саясатты, жаһандық басқаруды және идеологиялық күн тәртібін насихаттайды&#8221;.</p>
<p>Ақ үй сонымен бірге АҚШ құрамынан шығуы керек ұйымдардың да тізімін жариялады. Арасында:</p>
<p>➤ Еуропа кеңесінің Венеция комиссиясы</p>
<p>➤ Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі әріптестік комиссиясы</p>
<p>➤ Халықаралық құқық жөніндегі БҰҰ комиссиясы</p>
<p>➤ БҰҰ халықаралық сауда орталығы</p>
<p>➤ БҰҰ демократия қоры</p>
<p>➤ Демократия және сайлауға көмектесу жөніндегі халықаралық институт</p>
<p>➤ БҰҰ-ның климаттың өзгеруі жөніндегі негіздемелік конвенциясы (Бұл ғаламдық жыныумен күрес саласындағы негізгі келісімдердің бірі саналады).</p>
<p>➤ Қайта қалпына келетін энергия көздері жөніндегі халықаралық агенттік (IRENA) және өзге де ұйымдар бар.</p>
<p>2025 жылдың басында Дональд Трамп АҚШ-ты Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен климаттың өзгеруі жөніндегі Париж келісімінен шығарған еді.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/tramp-aqsh-ty-66-halyqaralyq-ujymnan-shygha/">Трамп АҚШ-ты 66 халықаралық ұйымнан шығару туралы жарлыққа қол қойды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Орта державалардың үні анық естілуі қажет – Тоқаевтың БҰҰ-дағы сөзінің толық мәтіні</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/orta-derzhavalardyng-ueni-anyq-estilwi-q/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 23 Sep 2025 20:15:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Геосаясат]]></category>
		<category><![CDATA[Ерекше]]></category>
		<category><![CDATA[бейбітшілік]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Қазақстан]]></category>
		<category><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев]]></category>
		<category><![CDATA[қауіпсіздік]]></category>
		<category><![CDATA[мінбер]]></category>
		<category><![CDATA[толық мәтіні]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=6648</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясы 80-ші сессиясының Жалпы дебатында сөз сөйледі. Tizgin.kz порталы Тоқаевтың сөйлеген сөзінің толық мәтінін оқырман назарына ұсынады. «БҰҰ позициясының нығаюына ықпал етуіміз қажет» Біріккен Ұлттар Ұйымы сексен жылдан бері адамзатқа төнген жаһандық cын-қатерлерді еңсеруде басты рөл атқарып келеді. Осы жылдар аралығында Ұйым біздің ұжымдық қауіпсіздік, ядролық қаруды таратпау, бейбітшілікті &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/orta-derzhavalardyng-ueni-anyq-estilwi-q/">Орта державалардың үні анық естілуі қажет – Тоқаевтың БҰҰ-дағы сөзінің толық мәтіні</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясы 80-ші сессиясының Жалпы дебатында сөз сөйледі. <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a> порталы Тоқаевтың сөйлеген сөзінің толық мәтінін оқырман назарына ұсынады.<br />
</strong></p>
<p><strong>«БҰҰ позициясының нығаюына ықпал етуіміз қажет»</strong></p>
<p>Біріккен Ұлттар Ұйымы сексен жылдан бері адамзатқа төнген жаһандық cын-қатерлерді еңсеруде басты рөл атқарып келеді. Осы жылдар аралығында Ұйым біздің ұжымдық қауіпсіздік, ядролық қаруды таратпау, бейбітшілікті сақтау, өсіп-өркендеу, кедейлікті азайту, орнықты даму және адам құқығын қорғау бағытындағы ортақ күш-жігерімізді ілгерілетуге бастамашы болды.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-6650 size-full" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/8a65130d-8077-42f9-8235-ff26cb4eae24.jpg" alt="" width="800" height="533" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/8a65130d-8077-42f9-8235-ff26cb4eae24.jpg 800w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/8a65130d-8077-42f9-8235-ff26cb4eae24-300x200.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/8a65130d-8077-42f9-8235-ff26cb4eae24-768x512.jpg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/8a65130d-8077-42f9-8235-ff26cb4eae24-18x12.jpg 18w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></p>
<p>Алайда ақиқатқа тура қарауымыз керек: әлем түбегейлі өзгеріске ұшырады. Өкінішке қарай, жақсы жаққа қарай өзгерді деп айту қиын. Дәл сол себепті жер жүзіндегі миллиондаған адам Бірікккен Ұлттар Ұйымына үлкен үмітпен көз тігіп отыр.</p>
<p>Бүгінгі тарихи кездесу – әмбебап және баламасы жоқ Ұйымның іргелі қағидаттары мен мақсаттарына қаншалықты бейіл екенімізді дәлелдейтін орайлы мүмкіндік. Әйтсе де біз көпжақты институттарға деген сенімнің дағдарысқа ұшырағанын айтпай кете алмаймыз.</p>
<p>Халықаралықтың құқықты өрескел бұзу «қалыпты жағдайға» айналды. Соның салдарынан әлемдегі тұрақтылыққа нұқсан келіп, халықтардың, саяси көшбасшылар мен мемлекеттердің бір-біріне сенімі әлсірей түсті.</p>
<p>Қазіргідей алмағайып кезеңде бәріміз БҰҰ позициясының нығаюына ықпал етіп, Ұйымның құбылмалы заманға бейімделуіне қолғабыс етуіміз қажет. Өзара түсіністік пен ынтымақтастық рухы соғыс өртін тұтандырудан басым болуға тиіс. Мемлекеттер басшылары бейбітшілікке ұмтылу жолында жауапкершілік арқалайды.</p>
<p>Қазіргі буын көшбасшыларының әрекетсіздік танытуға еш құқығы жоқ. Өйткені оның зардабын келесі ұрпақ тартады».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">«Жауапкершілігі бар орта державалардың үні БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде барынша анық естілуі қажет деп санайды»</strong></p>
<p>«Осы орайда Бірікккен Ұлттар ұйымын жан-жақты реформалау толассыз талқыланатын тақырып емес, нағыз стратегиялық қажеттілік екеніне назар аударғым келеді. Бізге БҰҰ-ны реформалау жөнінде нақты ұсыныс әзірлейтін жоғары кәсіби және оны еш ойланбастан алға жылжытатын пікірлестер тобын құру қажет. Ұйым бүгінгі сын-қатерлерге және ертеңгі міндеттерге сай болуы керек.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-6651 size-full" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/e97e5725-617e-4d39-9fb5-e6195295d48e.jpg" alt="" width="800" height="533" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/e97e5725-617e-4d39-9fb5-e6195295d48e.jpg 800w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/e97e5725-617e-4d39-9fb5-e6195295d48e-300x200.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/e97e5725-617e-4d39-9fb5-e6195295d48e-768x512.jpg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/e97e5725-617e-4d39-9fb5-e6195295d48e-18x12.jpg 18w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></p>
<p>Біріккен Ұлттар Ұйымын жаңғыртуды көздейтін мұндай батыл әрекет Қауіпсіздік Кеңесін реформалаудан басталуға тиіс. Қауіпсіздік Кеңесінің құрамына Азия, Африка және Латын Америкасындағы ірі елдердің өкілдері ротация тәртібімен ұсынылуы керек.</p>
<p>Сонымен қатар Қазақстан жауапкершілігі бар орта державалардың үні БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде барынша анық естілуі қажет деп санайды. Іс жүзінде орта державалар қазірдің өзінде теңгерімді сақтауға және өзара сенімді нығайтуға үлес қосып, халықаралық қатынаста жағымды рөл атқара бастады. Ұлы державалардың бастары бірікпегенде немесе барша адамзатты алаңдататын өзекті проблемаларды шешуге қауқарсыздық танытқанда, мұндай елдер БҰҰ аясында дәнекерге айналады.</p>
<p>XXI ғасырда БҰҰ беделін көтеру үшін Ұйымға мүше мемлекеттер бейбітшілік пен қауіпсіздіктің іргесін бекемдейтін нақты қадамдар жасауға тиіс. Әйтпесе, БҰҰ үнемі мәселенің салдарымен күресуден көз ашпайды. Ал проблеманың түпкі себептері үсті-үстіне көбейе береді.</p>
<p>Біз бұл үдерісті дәл бүгіннен бастай аламыз. Ол үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысына бейіл екенімізді тағы да растауымыз қажет. Егемендік, аумақтық тұтастық және кез келген дауды бейбіт жолмен шешу қағидаттарының бәрі мүлтіксіз сақталуға тиіс. Ұйым Жарғысын қолайына қарай қолдану оның беделіне нұқсан келтіреді».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">«Әлемдегі қауіпсіздік архитектурасын қайта қалпына келтіру халықаралық қоғамдастық үшін ең басты басымдық болуға тиіс»</strong></p>
<p>«Әлем сенімге, ашықтыққа және ортақ жауапкершілікке арқа сүйейтін жаңа консенсусқа зәру. Мысалы, Жарғыдағы Екінші дүниежүзілік соғыстан бері келе жатқан «жау мемлекет» ережесін халықаралық қоғамдастықтың басым бөлігі ескірген деп санайды. Сондықтан Жарғыны қайта қарау мәселесін талқылайтын уақыт келді.</p>
<p>Бүгінде біз алаңдатарлық ахуалға куә болып отырмыз: қарулануды шектейтін шарттар сақталмайды, демек, стратегиялық тұрақтылықтың да іргесі сөгіле бастады.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-6652 size-full" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/a6c9ea32-beb8-4a8f-9068-e0d91504e0fe.jpg" alt="" width="800" height="506" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/a6c9ea32-beb8-4a8f-9068-e0d91504e0fe.jpg 800w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/a6c9ea32-beb8-4a8f-9068-e0d91504e0fe-300x190.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/a6c9ea32-beb8-4a8f-9068-e0d91504e0fe-768x486.jpg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/a6c9ea32-beb8-4a8f-9068-e0d91504e0fe-18x12.jpg 18w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></p>
<p>2024 жылы дүние жүзінде әскерді жарақтандыруға кеткен шығын 2,7 триллион долларды құрады. Бұл – рекордтық көрсеткіш. Ал жаһандағы зорлық-зомбылықтан келген залалдың шығыны 20 триллион долларға жуықтады. Сондықтан әлемдегі қауіпсіздік архитектурасын қайта қалпына келтіру халықаралық қоғамдастық үшін ең басты басымдық болуға тиіс.</p>
<p>Біз ядролық қару қолдану қаупін күрт азайтуды, ядролық державалар арасындағы жоғары деңгейдегі диалогты қайта бастауды қолдаймыз, көпжақты әрекеттің жандануына күш салуымыз керек деп санаймыз.</p>
<p>Кең көлемде алып қарасақ, соғысқұмарлық менталитетін түп-тамырымен жоятын күрделі жұмысқа кіріскен жөн. Бұл жүзеге асыруға болатын шаруа. Бастысы, мемлекеттердің бейбітшілік жолында қанша қаржы жұмсап отырғанын мұқият бақыласақ болғаны.</p>
<p>Қазақстан ядролық қарусыздану және жаппай қырып-жою қаруын таратпау жөніндегі жаңа диалогқа дайын. Біз Ядролық қаруды таратпау туралы шартты күшейтіп, Ядролық сынақтарға жан-жақты тыйым салу туралы шарттың орындалуына түрткі болу үшін бейресми пікір алмасуларға мән бере аламыз.</p>
<p>Сонымен қатар біз бұған дейін айтқан Биологиялық қауіпсіздік жөніндегі халықаралық агенттік құру туралы ұсынымымызды жүзеге асыруға шақырамыз».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">«Қазақстан дауды ушықтырғаннан гөрі дипломатияға жүгінуді, күш қолданғаннан гөрі диалог жүргізуді жөн деп санайды»</strong></p>
<p>«Қазақстан бейбіт тұрғындарға орасан зор залал келтіріп, жаһандық сенімге селкеу түсірген және халықаралық қауіпсіздікті әлсіреткен Украина айналасындағы дағдарысқа алаңдаулы.</p>
<p>Дегенмен аталған қақтығысты тоқтату үшін екіжақты және халықаралық деңгейдегі дипломатиялық күш-жігерді жалғастырып, қос мемлекет ұзақ мерзімді мүдделеріне сай келетін саяси икемділік көрсетуі керек.</p>
<p>Территориялық дау-дамайды шешу ешқашан оңай болған емес. Ол келешек ұрпақтың қамы үшін екі жақтың да барынша ұстамдылық пен жауапкершілік танытуын талап етеді.</p>
<p>Өшпенділік психологиясы қақтығысқа қатысушы тараптардың бітімге келуіне мүмкіндік қалдырмай, қай-қайсысын да құрдымға жібереді.</p>
<p>Газадағы гуманитарлық дағдарыстың ауқымы тіпті қорқынышты. Оған бей-жай қарау мүмкін емес. Бұл қақтығыстың тарихи тамыры тым күрделі. Біз осы жауласудың түпкі себебін ескерусіз қалдыра алмаймыз. Қазақстан әскери іс-қимылды дереу тоқтатуға, бейбіт тұрғындарды толық қорғауға және халықаралық гуманитарлық құқық аясындағы көмектің кедергісіз жетуін қамтамасыз етуге шақырады.</p>
<p>Біз екі мемлекеттің бейбіт қатар өмір сүруіне негізделген шешімді құптаймыз әрі БҰҰ-ның жетекші рөлін мойындаймыз.</p>
<p>Қазақстан Таяу Шығыстағы өңірлік бітімгерлікке бағытталған Арабтың бейбіт бастамасы, Нью-Йорк декларациясы, Ибраһим келісімі секілді дипломатиялық ұсынымдарды қолдайды.</p>
<p>Егер көшбаcшылық пен саяси ерік-жігер болса, бұл құжаттар араздықты ынтымақтастық пен ортақ игілікке айналдыруға болатынын көрсетеді.</p>
<p>Сондай-ақ біз АҚШ Президентінің араағайындығымен Әзербайжан мен Армения қарым-қатынасының қалыпқа түскенін ерекше ықыласпен қабыл алдық.</p>
<p>Бұл дипломатия мен парасатты шешімнің арқасында ұзақ жылға жалғасқан кез келген қақтығысты реттеуге болатынын дәлелдеді.</p>
<p>Қазақстан осы қағидатқа сүйеніп, дауды ушықтырғаннан гөрі дипломатияға жүгінуді, күш қолданғаннан гөрі диалог жүргізуді жөн деп санайды».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">Мемлекет басшысы саяси көшбасшылық өзара түсіністік пен құрметтен тұрады деп есептейді</strong></p>
<p>«Қазіргі геосаяси шиеленіске қарап, кейбір саясаткерлер «өркениеттер қақтығысынан қашып құтыла алмаймыз» деген пікір айтып жүр. Алайда мұндай алауыздық тағдырдың жазуы емес, олардың саяси таңдауы.</p>
<p>Ғылым, медицина, спорт, дін және мәдениет сияқты жаһандық игіліктер геосаяси бөліністің құралына айналмауға және санкция салуға себеп болмауға тиіс. Адамзат өміріндегі бұл ізгі құндылықтар бізді гуманизм идеясына біріктіреді.</p>
<p>Саясаткерлер жауапкершіліктен жұрдай мәлімдеме жасағанда немесе дін мен болмысты саяси ұпайын түгендеу үшін бұра тартып, ағат әрекетке барғанда сенімге селкеу түсіп, бейбітшілікке ұмтылған ерік-жігер жасиды.</p>
<p>Анығында, саяси көшбасшылық – бір-біріне күмән-күдікпен қарап, менмендік таныту емес, өзара түсіністік пен құрметтен тұрады.</p>
<p>Әлемге тірек болып тұрған толеранттылық пен парасаттылық заң үстемдігіне арқа сүйеуі қажет».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">«Еліміз Орнықты даму мақсаттарын ұлттық күн тәртібіндегі басымдықтардың бірі ретінде айқындады»</strong></p>
<p>«Біз жікке бөлінушілік барған сайын күшейіп, инвестиция ағынына қатысты саяси сыңаржақ ұстаным белең алғанына куә болып отырмыз. Соның салдарынан былтыр әлемдегі тікелей шетел инвестициясының көлемі 1,5 триллион долларға дейін қысқарды. Қазақстан инвестиция саласындағы халықаралық ынтымақтастық аясын кеңейтуді табанды түрде жақтайды. Тәуелсіздіктің 30 жылында ел экономикасына 400 миллиард доллардан астам қаржы тартылды.</p>
<p>Біз әрқашан ашық нарық қағидаттарына сүйенеміз әрі бұл мемлекеттік саясатымыздың негізгі бағыты болып қала береді.</p>
<p>Еуразия төсінде орналасқан Қазақстан Азия мен Еуропа арасындағы құрлық арқылы тасымалданатын жүктің 80 пайызына қызмет көрсететін логистикалық хаб ретінде шешуші рөл атқарады. Біз көлік-транзит инфрақұрылымына, соның ішінде «Бір белдеу, бір жол» бастамасына, Солтүстік – Оңтүстік көлік дәлізіне және Транскаспий көлік бағытына ондаған миллиард доллар инвестиция саламыз. Қазақстан қалыптасып келе жатқан жаһандық көлік жүйесінің өзегі саналатын аймақтық жеткізу тізбегін дамытуды жалғастырады. 2029 жылға дейін 5 мың шақырым жаңа теміржол салуды жоспарлап отырмыз.</p>
<p>Еліміз Орнықты даму мақсаттарын ұлттық күн тәртібіндегі басымдықтардың бірі ретінде айқындады. Ондағы міндеттер мемлекеттік жоспарлауда және бюджет жобасын әзірлегенде ескеріледі.</p>
<p>БҰҰ Бас хатшысы мен Ұйымға мүше мемлекеттердің қолдауының арқасында Алматыда БҰҰ-ның Орталық Азия мен Ауғанстан үшін Орнықты даму мақсаттары жөніндегі өңірлік орталығы ашылды.</p>
<p>Бүгінде Орталық Азияның бірлігі мен өзара сенімі жаңаша сипат алып, өңір халықаралық бейбітшілік пен прогрестің белсенді қатысушысына айналды.</p>
<p>«Орталық Азия бестігі» ынтымақтастығын нығайтуда. Сол арқылы тату көршілік дамуға да, қауіпсіздікті күшейтуге де оң септігін тигізетінін дәлелдеп отыр.</p>
<p>Соның арқасында біздің өңір әлемдегі негізгі серіктестерімен «Орталық Азия плюс» форматында диалог жүргізе бастады.</p>
<p>Қазақстан Ауғанстанның инклюзивті дамуын аймақтағы ұзақ мерзімді бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз етудің кепілі деп санайды. Біз ауған халқына гуманитарлық көмек көрсетіп, сауда, азық-түлік қауіпсіздігі, инфрақұрылым және көлік тасымалы салаларындағы ықпалдастығымызды жалғастыра береміз».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">Тоқаев Бас Ассамблеяға 22 сәуірді Халықаралық жер шарын көгалдандыру күні деп жариялайтын қарар қабылдауды ұсынды</strong></p>
<p>«Былтыр адамзат тарихындағы ең ыстық маусым болды. Бұл ретте Орталық Азияда ауа температурасы әлемдегі орташа көрсеткіштен екі есе жоғары екенін айтқан абзал.</p>
<p>Алатау мұздықтары тез ери бастады. Бұл миллиондаған халықтың су және азық-түлік қауіпсіздігіне қатер төндіреді. Қазақстан Арал қасіретінен сабақ алды. Жоспарлы іс-әрекетіміздің арқасында, соның ішінде халықаралық деңгейдегі ынтымақтастық нәтижесінде теңіздің солтүстік бөлігін сақтап қалдық. Халықаралық Аралды құтқару қорының төрағасы ретінде еліміз бұл маңызды бағыттағы белсенді жұмысты жалғастырады.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-6657 size-full" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/c4f84241-cce4-4c86-bdfc-75ab5151c519.jpg" alt="" width="800" height="533" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/c4f84241-cce4-4c86-bdfc-75ab5151c519.jpg 800w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/c4f84241-cce4-4c86-bdfc-75ab5151c519-300x200.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/c4f84241-cce4-4c86-bdfc-75ab5151c519-768x512.jpg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/c4f84241-cce4-4c86-bdfc-75ab5151c519-18x12.jpg 18w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></p>
<p>Дегенмен Каспий теңізі күннен күнге тартылып барады. Бұл бір өңірдің ғана проблемасы емес, жаһандық деңгейде дабыл қағатын мәселеге айналды. Сондықтан аймақтағы серіктестерімізді және барша халықаралық қоғамдастықты Каспийдің су қорын сақтау үшін жедел шараларды бірлесе қабылдауға шақырамыз.</p>
<p>Былтыр Қазақстан Франция, Сауд Арабиясы және Дүниежүзілік банкпен бірлесіп One Water саммитін өткізді. Болашақта су тапшылығын болдырмау мақсатында анағұрлым тығыз үйлестіру, инвестиция және орнықты шешім қажет. Аталған мәселені күн тәртібіне шығару үшін еліміз Біріккен Ұлттар Ұйымымен және басқа халықаралық құрылымдармен серіктесе отырып, келесі жылы сәуір айында Астанада Өңірлік экологиялық саммит ұйымдастырады.</p>
<p>Қоршаған ортаны қорғау саласындағы міндеттемелеріміз аясында елімізде «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясы жүзеге асырылып жатыр. Бұл қозғалыс тазалыққа, қоқыс жинауға және экологиялық ағартушылыққа атсалысатын миллиондаған еріктіні ортақ іске жұмылдырады.</p>
<p>Қазақстанның бастамасымен БҰҰ 2026 жылды Орнықты даму мақсаттары жолындағы Халықаралық еріктілер жылы деп жариялады. Ұйымға мүше мемлекеттердің бәрін осы маңызды бастамаға қолдау білдіріп, ынтымақтастық орнатуға шақырамыз. Осы орайда Бас Ассамблеяға 22 сәуірді Халықаралық жер шарын көгалдандыру күні деп жариялайтын қарар қабылдауды ұсынамын».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">«Жаппай цифрландыру және жасанды интеллектіні кеңінен қолдану еліміздің ұлттық басымдығына айналды»</strong></p>
<p>«Қазақстан жасанды интеллектіні технологиялық жетістік деп қана емес, адамзат прогресіне қозғау салатын зор табыс ретінде қарастырады. Алайда жасанды интеллектіні дамытудың тәуекелдері де бар. Атап айтқанда, ол технологиялық, экономикалық және геосаяси теңсіздіктердің күшеюіне әкеледі. Сондай-ақ этика нормалары бұл эволюцияның соңында қалып қоюына жол бермеуіміз керек.</p>
<p>Әділеттілік, жауапкершілік және адам құқықтарын қорғау мәселелері жедел әрі нақты шешілуге тиіс. Бұл үшін әр ел ЖИ артықшылықтарын пайдалана алатындай ұжымдық күш-жігер қажет.</p>
<p>Қазақстан БҰҰ аясында Жасанды интеллектіні басқару бойынша жаһандық диалогтың басталуын қолдайды. ЖИ саласындағы қауіпсіздік, инклюзивтілік және адамға бағдарлану міндетті түрде ескерілуі үшін аталған платформа жұмысына белсенді түрде атсалысуға дайынбыз.</p>
<p>Қазақстанда жасанды интеллект экономика мен мемлекеттік қызмет көрсетудің барлық секторына енгізіледі. Қазірдің өзінде оны жүзеге асырудың базалық инфрақұрылымы жасақталып жатыр. Дарынды жас мамандарымыз мұны іске асыруға әзір. Біздің стратегиялық мақсатымыз – үш жылдың ішінде Қазақстанды толық цифрланған елге айналдыру.</p>
<p>Жаппай цифрландыру және жасанды интеллектіні кеңінен қолдану еліміздің ұлттық басымдығына айналды. Электрондық үкімет ұлттық даму стратегиямыздың негізгі элементі саналады. Мемлекеттік қызмет көрсетудің шамамен 90 пайызы цифрлық форматта ұсынылады. Жуырда Қазақстанда ең қуатты ұлттық суперкомпьютер іске қосылды.</p>
<p>Дегенмен ЖИ мен автоматтандыру көптеген елде жұмыс орындарының қысқаруына әкелуі мүмкін. Сондықтан цифрлық прогресс кәсіптік білім берумен қатар жүргізілуі қажет. Қазақстан жұмыспен қамтуды арттырып қана қоймай, кәсіптік мамандықтардың мәртебесін көтеруді аса маңызды деп санайды».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">Президент еліміздегі саяси реформалар жөнінде мәлімет берді</strong></p>
<p>«Жаһанда тұрақсыздық белең алған кезеңде Әділетті Қазақстан құруды көздеген жаңғыру саясатын батыл жүргізіп жатырмыз. Соңғы үш жылда біздің аймақта бұрын-соңды болмаған саяси және экономикалық реформалар жасалды. </p>
<p>Жалпыұлттық референдум арқылы Президентті жеті жылға бір мерзімге сайлайтын норма енгізілді. Бұл демократия қағидаттарына сай есептілікті күшейтеді. Біз «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» формуласын ұстанамыз.</p>
<p>Қазақстанды жаңғырту ұстанымын басшылыққа ала отырып, елімізде бір палаталы Парламент құру мәселесін жалпыұлттық референдумға шығаруды ұсындым.</p>
<p>Мақсатымыз – саяси жүйенің қоғам сұранысына сай ашықтығы мен тиімділігін арттырып, оны ұдайы жетілдіру. Бұл реформалардың басты қағидасы: Заң және тәртіп бәрінен жоғары тұруы керек.</p>
<p>Біз парасаттылыққа және заң үстемдігіне арқа сүйейтін басқару жүйесі ғана қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етіп, азаматтардың құқығын қорғауға мүмкіндік береді деп санаймыз. Бұл халықаралық инвестицияларға, сауда байланысына және елдің қарқынды дамуына оңтайлы жағдай жасайды. Заңды мүлтіксіз сақтайтын азаматтардың мүддесін қорғау – әділеттілікке, есеп беруге және өзара құрметке негізделген басты басымдықтарымыздың бірі».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">Тоқаев Қазақстан экономикасының негізгі бағыттарына тоқталды</strong></p>
<p>«Қазақстан экономикасы тұрақты дамып келеді. Биыл экономикалық өсім 6 пайыздан асады деп күтілуде. Бұл біздің аймақтағы ең ірі экономиканың орнықтылығын қуаттай түседі. Дегенмен бұл жетістіктерге тоқмейілсуге болмайды. Біз ұзақ мерзімді дамуға бағытталған күш-жігерді жалғастырамыз.</p>
<p>Қазақстанның энергетикалық стратегиясы төрт салаға негізделген: мұнай-газ, көмір, уран және аса маңызды минералдар. Бұл құнды ресурстар сенімді энергетикалық серіктестіктің негізі бола алады.</p>
<p>Климат өзгерісі мен «жасыл» күн тәртібін көмір кені секілді орасан зор энергетикалық ресурсқа бай елдер қабылдай бермейді. Өйткені бүгінде озық технологияның арқасында оны тазаланған күйінде пайдалануға болады.</p>
<p>Сондықтан біз 35 жыл ішінде елімізді декарбонизациялау жөнінде міндеттеме алдық. Тек жаңартылатын энергия көмегімен бүкіл энергетикалық мәселені шешу мүмкін емес.</p>
<p>Ауыл шаруашылығы – әлемдік нарықта зор әлеуетке ие жетекші саламыздың бірі. Қазақстанның астық экспортындағы әлеуеті – 12 миллион тонна. Бұл халықаралық нарықтың басым бөлігін қамтиды және көлік байланыстарын жақсарту есебінен сауданы кеңейтудің жаңа мүмкіндіктеріне жол ашады.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-6653 size-full" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/f5206cd0-8248-4b78-aa1e-5a5acfbe18a6.jpg" alt="" width="800" height="558" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/f5206cd0-8248-4b78-aa1e-5a5acfbe18a6.jpg 800w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/f5206cd0-8248-4b78-aa1e-5a5acfbe18a6-300x209.jpg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/f5206cd0-8248-4b78-aa1e-5a5acfbe18a6-768x536.jpg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/09/f5206cd0-8248-4b78-aa1e-5a5acfbe18a6-18x12.jpg 18w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></p>
<p>Біз сыртқы саудамыздың инклюзивтілігі мен орнықтылығын қамтамасыз ете отырып, оны одан әрі әртараптандыру мақсатында барлық негізгі халықаралық серіктестерімізбен және аймақтағы мүдделі елдермен ынтымақтастықты жалғастырамыз».</p>
<p><strong data-entity-type="MessageEntityBold">«Біздің таңдауымыз: үстемдік емес – тепе-теңдік, жіктелу емес – ынтымақтастық, соғыс емес – бейбітшілік»</strong></p>
<p>«Ел ішіндегі мемлекеттік басқару реформаларын тереңдету және шетелдегі жаһандық басқаруды қолдау – басты бағдарымыз. Біз бұл бағытты берік ұстанамыз.</p>
<p>Қазақстан араағайындық және бітімгер рөлін жалғастырады. Біздің таңдауымыз: үстемдік емес – тепе-теңдік, жіктелу емес – ынтымақтастық, соғыс емес – бейбітшілік.</p>
<p>Біз халықаралық қоғамдастықтың басқа да мүшелерімен бірлесе отырып, Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік, әділеттілік және ынтымақтастық шамшырағы екенін растауға дайынбыз.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/orta-derzhavalardyng-ueni-anyq-estilwi-q/">Орта державалардың үні анық естілуі қажет – Тоқаевтың БҰҰ-дағы сөзінің толық мәтіні</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>БҰҰ комиссиясы Израильдің Газадағы әрекетін геноцид деп таныды</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/buu-komissiyasy-izrailding-gazadaghy-ae/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 16 Sep 2025 09:34:06 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Геосаясат]]></category>
		<category><![CDATA[Ерекше]]></category>
		<category><![CDATA[БҰҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Газа]]></category>
		<category><![CDATA[геноцид]]></category>
		<category><![CDATA[Израиль]]></category>
		<category><![CDATA[Палестина]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=5967</guid>

					<description><![CDATA[<p>Біріккен ұлттар ұйымының комиссиясы тәуелсіз зерттеу жүргізіп, Израиль Газа секторында палестиналықтарға қарсы геноцид жасап жатыр деген шешімге келді, деп хабарлайды Tizgin.kz. Комиссия Израиль Газа секторында Геноцид туралы конвенцияда геноцид әрекеттері деп көрсетілген бес әрекеттің төртеуін жасады деп санайды. БҰҰ-ның тобы анықтаған әрекеттер: палестиналықтарды өлтіру, оларға физикалық және психикалық жапа шектіру, адамдарды толық я жартылай жойып жіберуге &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/buu-komissiyasy-izrailding-gazadaghy-ae/">БҰҰ комиссиясы Израильдің Газадағы әрекетін геноцид деп таныды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="content-inner" dir="auto">
<div class="text-content clearfix with-meta" dir="auto">
<p><strong>Біріккен ұлттар ұйымының комиссиясы тәуелсіз зерттеу жүргізіп, Израиль Газа секторында палестиналықтарға қарсы геноцид жасап жатыр деген шешімге келді, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz.">Tizgin.kz.</a></strong></p>
<p>Комиссия Израиль Газа секторында Геноцид туралы конвенцияда геноцид әрекеттері деп көрсетілген бес әрекеттің төртеуін жасады деп санайды. БҰҰ-ның тобы анықтаған әрекеттер: палестиналықтарды өлтіру, оларға физикалық және психикалық жапа шектіру, адамдарды толық я жартылай жойып жіберуге әрекет жасау және бала тууды тоқтатуға әрекеттер жасау.</p>
<p>Америкалық Sky News арнасы &#8220;БҰҰ-ның органдары мұндай айыптауды бірінші рет ашық жариялағанын&#8221; атап өткен. Израиль сыртқы істер министрлігі комиссияның құжатын &#8220;ХАМАС-тың өтірігіне құрылған фейк есеп&#8221; деп атады.</p>
<blockquote class="quote-light">
<p><em>&#8220;Израиль бұрмаланған әлі жалған есепті жоққы шығарып, тергеу жүргізген комиссияны таратуға шақырады&#8221; деді елдің сыртқы істер министрлігі мәлімдемесінде.</em></p>
</blockquote>
</div>
</div>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/buu-komissiyasy-izrailding-gazadaghy-ae/">БҰҰ комиссиясы Израильдің Газадағы әрекетін геноцид деп таныды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
