<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Архивы ТМҰ - Tizgin kz</title>
	<atom:link href="https://tizgin.kz/kk/tag/tmu/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link></link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Wed, 04 Nov 2026 10:00:13 +0000</lastBuildDate>
	<language>kk-KZ</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/03/cropped-LOGO-32x32.jpeg</url>
	<title>Архивы ТМҰ - Tizgin kz</title>
	<link></link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Ресейді ТМҰ-ға бақылаушы ретінде шақыру: Түркия Тоқаевтың ұсынысына жауап берді</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/reseidi-tmu-ga-baqylaushy-retinde-shaqyru-turkiya-toqaevtyn-usynysyna-jauap-berdi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 09:59:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-1]]></category>
		<category><![CDATA[Геосаясат]]></category>
		<category><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев]]></category>
		<category><![CDATA[Мәскеу]]></category>
		<category><![CDATA[ТМҰ]]></category>
		<category><![CDATA[Түркия]]></category>
		<category><![CDATA[ұсыныс]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=47950</guid>

					<description><![CDATA[<p>Түркияда ресми билік өкілі Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресейді Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) бақылаушы мәртебесін беру туралы ұсынысына қатысты үн қатты. Түркиядағы билік басындағы Әділет және даму партиясы (AK Parti) төрағасының орынбасары Күршад Зорлу Ресейдің ұйым жұмысына қандай шарттармен қатыса алатынын түсіндіріп, ынтымақтастықтың балама форматын ұсынды. Бұл туралы Tizgin.kz түркиялық Anadolu ақпарат агенттігіне сілтеме жасап &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/reseidi-tmu-ga-baqylaushy-retinde-shaqyru-turkiya-toqaevtyn-usynysyna-jauap-berdi/">Ресейді ТМҰ-ға бақылаушы ретінде шақыру: Түркия Тоқаевтың ұсынысына жауап берді</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Түркияда ресми билік өкілі Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресейді Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) бақылаушы мәртебесін беру туралы ұсынысына қатысты үн қатты. Түркиядағы билік басындағы Әділет және даму партиясы (AK Parti) төрағасының орынбасары Күршад Зорлу Ресейдің ұйым жұмысына қандай шарттармен қатыса алатынын түсіндіріп, ынтымақтастықтың балама форматын ұсынды. Бұл туралы <a href="https://tizgin.kz/?utm_source=chatgpt.com">Tizgin.kz</a> түркиялық <a href="https://www.aa.com.tr/tr/gundem/ak-parti-genel-baskan-yardimcisi-zorlu-rusyanin-tdtye-katilmasi-yonundeki-oneriyi-degerlendirdi/4110033?utm_source=chatgpt.com">Anadolu</a> ақпарат агенттігіне сілтеме жасап хабарлайды.</strong></p>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<p>Күршад Зорлу мұның аса маңызды әрі нәзік мәселе екенін атап өткен.</p>
<p>«Ең алдымен, Орта дәліз төңірегінде қалыптасып жатқан нақты геосаяси жағдайда Шығыс пен Батысты байланыстыратын бағыттағы түркі мемлекеттерінің стратегиялық маңызы артып келе жатқанына көп ел назарын аударып отыр. Бұл өз кезегінде біздің ұйыммен диалог орнатуға деген қызығушылықты күшейтеді. Бұған мысал ретінде саммиттен бір күн бұрын ұйымға мүше мемлекеттер басшыларының қатысуымен өткен ресми кешкі асты айтуға болады. Осы іс-шара барысында АҚШ президенті Дональд Трамп телефон арқылы хабарласып, саммиттің өткізілуімен құттықтады. Осылайша ол ұйымның маңызын атап көрсетті.</p>
<p>Ресейдің қазіргі ұстанымы, сондай-ақ бұған дейін басқа да көптеген мемлекеттің біздің ұйыммен ынтымақтастық орнатуға бағытталған бастамалары оған деген қызығушылықтың артып келе жатқанын айқын дәлелдейді. Ресейге келер болсақ, бұл елде бізбен тарихи және этникалық тамыры ортақ миллиондаған адам тұратыны сөзсіз. Бізді Ресейдің көптеген өңірімен, әсіресе Татарстан, Башқұртстан және Якутиямен терең мәдени байланыстар біріктіреді. Осы тұрғыдан алғанда, Ресеймен мәдени диалог орнату – әбден заңды құбылыс», – деді Зорлу.</p>
<h2>ТМҰ-ға мүше болу үшін қойылатын тіл талабы</h2>
<p>Күршад Зорлу Түркі мемлекеттері ұйымы (ТМҰ) ортақ тіл, тарих, мәдениет және ерікті қатысу қағидаттарына негізделген тәуелсіз түркі мемлекеттерінің ынтымақтастық тетігі екенін атап өтті. Оның айтуынша, ұйымның негізін қалаушы қағидаттары мен толыққанды мүшелікке қабылдау талаптары Нахчыван келісімінде нақты белгіленген. Зорлу 2021 жылы Ыстанбұлда өткен Түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесі басшыларының VIII саммитінде бақылаушы мәртебесін алуға қатысты нақты тілдік талаптарды белгілейтін ереже қабылданғанын еске салды.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Бұл құжатқа сәйкес, Түркі мемлекеттері ұйымында бақылаушы мәртебесін алуға түркі тілдерінің бірін немесе соларға туыстас тілді мемлекеттік не ресми тіл ретінде таныған елдер ғана үміткер бола алады. Бұл ретте аталған тіл елдің жекелеген өңірлерінде ғана емес, бүкіл аумағында ресми іс жүргізу тілі ретінде қолданылуға тиіс.</p>
<p>Сонымен қатар бұл талаптарға сәйкес келмейтін үшінші елдер мен ұйым арасында өзара мүдделер негізінде икемді ынтымақтастық орнату мүмкіндігі қарастырылған. Дәл осы мақсатта өткен жылы TDT Plus («ТМҰ плюс») ынтымақтастық моделі қабылданды», – деп түсіндірді Зорлу.</p></blockquote>
<p>Ол сондай-ақ Қасым-Жомарт Тоқаев Анкарадағы саммитте атап өткен осы модель аясында ТМҰ-ға мүше мемлекеттер мақұлдаған үшінші елдермен жоғары деңгейдегі кездесулер өткізуге болатынын хабарлады. Мұндай келіссөздер сыртқы істер министрлері немесе мемлекет басшылары деңгейінде ұйымдастырылуы мүмкін. Алайда ол үшін ұйымға мүше барлық мемлекеттің ортақ келісімі қажет. Зорлудың айтуынша, Тоқаев атап өткен «ТМҰ плюс» моделі ұйымға кірмейтін мемлекеттермен өзара іс-қимыл жасаудың икемді тетігін қалыптастыруға бағытталған.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Егер осындай өтініш түссе, бұл мәселе ұйымға мүше барлық мемлекеттің келісімімен, оның стратегиялық мақсаттары мен түркі әлемінің ортақ мүдделері ескеріле отырып, міндетті түрде тиісті тәртіппен қаралады», – деді Зорлу.</p></blockquote>
<p>Осыған байланысты Күршад Зорлу жаңа бастама көтеріп, Халықаралық түркі мәдениеті ұйымымен (ТҮРКСОЙ) мәдени ынтымақтастықты қайта жандандыруды ұсынды.</p>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<h2>Тоқаев бұған дейін қандай ұсыныс жасады</h2>
<p>Бұған дейін Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев <a href="https://tizgin.kz/tokaev-predlojil-predostavit-rossii-status-nablyudatelya-v-organizaczii-tyurkskih-gosudarstv/?utm_source=chatgpt.com">Ресейге Түркі мемлекеттері ұйымында бақылаушы мәртебесін беру мүмкіндігін қарастыруды ұсынған болатын</a>.</p>
<p>Мемлекет басшысы Ресей аумағында ежелден көптеген түркі халықтарының өкілдері тұратынына назар аударды. Ол осы жайтты Ресей мен ұйым арасындағы ынтымақтастықты кеңейтуге негіз болатын факторлардың бірі ретінде атап өтті. Айта кетейік, бақылаушы мәртебесі ұйымға толыққанды мүше болуды білдірмейді. Бұл мәртебе ұйымның ережелеріне сәйкес ынтымақтастықтың жекелеген бағыттарына қатысуға мүмкіндік береді.</p>
<p>Түркі мемлекеттері ұйымына Қазақстан, Әзербайжан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстан мүше. Ұйымның қызметі түркі мемлекеттері арасындағы саяси, экономикалық, көлік, мәдени және гуманитарлық ынтымақтастықты дамытуға бағытталған. Қазір Ресейге бақылаушы мәртебесін беру мәселесі әзірге ұсыныс деңгейінде қалып отыр. Оның жүзеге асу мүмкіндігі алдағы келіссөздер мен тараптардың қабылдайтын шешімдеріне байланысты болмақ.</p>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div>
<div></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div>
<div></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/reseidi-tmu-ga-baqylaushy-retinde-shaqyru-turkiya-toqaevtyn-usynysyna-jauap-berdi/">Ресейді ТМҰ-ға бақылаушы ретінде шақыру: Түркия Тоқаевтың ұсынысына жауап берді</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Тоқаевтың Ресейді ТМҰ-да бақылаушы ету ұсынысына Кремль жауап берді</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/toqaevtyn-reseidi-tmu-da-bakylaushy-etu-usynysyna-kreml-jauap-berdi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Зарина Қаһарман]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 02 Nov 2026 10:58:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-1]]></category>
		<category><![CDATA[Геосаясат]]></category>
		<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[Кремль]]></category>
		<category><![CDATA[Қасым-Жомарт Тоқаев]]></category>
		<category><![CDATA[пікір]]></category>
		<category><![CDATA[ТМҰ]]></category>
		<category><![CDATA[ұсыныс]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=47470</guid>

					<description><![CDATA[<p>Кремль Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресейге Түркі мемлекеттері ұйымында (ТМҰ) бақылаушы мәртебесін беру туралы бастамасына қатысты пікір білдірді. Ресей президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков Мәскеудің бұл ұйымға қатысуы түсінікті әрі заңды қадам болатынын мәлімдеді, деп хабарлайды Tizgin.kz. Кремль өкілінің айтуынша, Ресей әзірге ұйымға қатысу жөнінде ресми шақырту алмаған. Дегенмен Мәскеу бұл мәселені алдағы уақытта серіктес &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/toqaevtyn-reseidi-tmu-da-bakylaushy-etu-usynysyna-kreml-jauap-berdi/">Тоқаевтың Ресейді ТМҰ-да бақылаушы ету ұсынысына Кремль жауап берді</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Кремль Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресейге Түркі мемлекеттері ұйымында (ТМҰ) бақылаушы мәртебесін беру туралы бастамасына қатысты пікір білдірді. Ресей президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков Мәскеудің бұл ұйымға қатысуы түсінікті әрі заңды қадам болатынын мәлімдеді, деп хабарлайды </strong><a href="https://tizgin.kz/"><strong><span style="color: blue;text-decoration: none">Tizgin.kz</span></strong></a><strong>.</strong></p>
<p>Кремль өкілінің айтуынша, Ресей әзірге ұйымға қатысу жөнінде ресми шақырту алмаған. Дегенмен Мәскеу бұл мәселені алдағы уақытта серіктес елдермен, соның ішінде Қазақстанмен өтетін кездесулер барысында талқылауды жоспарлап отыр.</p>
<h3>Дмитрий Песков не деді</h3>
<p>Ресейдің Түркі мемлекеттері ұйымына қатысу мүмкіндігі туралы пікір білдірген Дмитрий Песков мұндай ынтымақтастық форматының тосын жағдай болмайтынын атап өтті.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Ресейдің Түркі мемлекеттері ұйымына қатысуы әбден түсінікті әрі табиғи қадам болар еді», &#8211; деді Ресей президентінің баспасөз хатшысы.</p></blockquote>
<p>Сонымен қатар ол Мәскеуге әзірге ресми шақырту түспегенін нақтылады.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Ресми шақырту болған жоқ. Дегенмен бұл мәселе алдағы байланыстарымыздың, соның ішінде Астанадағы достарымызбен жүргізілетін келіссөздердің күн тәртібіне енгізіледі», &#8211; деді Песков.</p></blockquote>
<p>Осылайша, Кремль Ресейдің Түркі мемлекеттері ұйымына ықтимал қатысуын талқылауға дайын екенін білдірді. Алайда бұл мәселеге қатысты қандай да бір ресми шешім қабылданғаны әзірге хабарланған жоқ.</p>
<h3>Тоқаев бұған дейін қандай ұсыныс жасады</h3>
<p>Бұған дейін Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев <a href="https://tizgin.kz/tokaev-predlojil-predostavit-rossii-status-nablyudatelya-v-organizaczii-tyurkskih-gosudarstv/">Ресейге Түркі мемлекеттері ұйымында бақылаушы мәртебесін беру мүмкіндігін қарастыруды ұсынған болатын</a>. ұсынысМемлекет басшысы Ресей аумағында тарихи тұрғыдан көптеген түркі халықтарының өкілдері өмір сүретінін атап өтті. Тоқаев осы жағдайды Мәскеудің ұйыммен ынтымақтастығын кеңейтуге негіз болатын факторлардың бірі ретінде атады.</p>
<p>Айта кетейік, бақылаушы мәртебесі ұйымға толыққанды мүше болуды білдірмейді. Мұндай мәртебе ұйымның ішкі ережелеріне сәйкес ынтымақтастықтың жекелеген бағыттарына қатысуға мүмкіндік береді.</p>
<p>Түркі мемлекеттері ұйымына Қазақстан, Әзербайжан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстан мүше. Ұйымның қызметі түркі елдері арасындағы саяси, экономикалық, көлік-логистикалық, мәдени және гуманитарлық ынтымақтастықты дамытуға бағытталған. Қазіргі уақытта Ресейге бақылаушы мәртебесін беру мәселесі ұсыныс деңгейінде қалып отыр. Бастаманың әрі қарай жүзеге асуы тараптар арасындағы келіссөздер мен қабылданатын шешімдерге байланысты болады.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/toqaevtyn-reseidi-tmu-da-bakylaushy-etu-usynysyna-kreml-jauap-berdi/">Тоқаевтың Ресейді ТМҰ-да бақылаушы ету ұсынысына Кремль жауап берді</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
