<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Архивы материалдық емес мәдени мұра - Tizgin kz</title>
	<atom:link href="https://tizgin.kz/kk/tag/materialdyq-emes-madeni-mura/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link></link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Sat, 07 Nov 2026 07:55:01 +0000</lastBuildDate>
	<language>kk-KZ</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2025/03/cropped-LOGO-32x32.jpeg</url>
	<title>Архивы материалдық емес мәдени мұра - Tizgin kz</title>
	<link></link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Қазақстанның екі тарихи мұрасы ЮНЕСКО тізіліміне енді: Ерлан Қарин мәлімдеме жасады</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/qazaqstannyn-eki-tarihi-murasy-unesko-tizilimine-endi-erlan-qarin-malimdeme-jasady/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Зарина Қаһарман]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 07 Nov 2026 07:55:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[TOP-2]]></category>
		<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[вице-президент]]></category>
		<category><![CDATA[Ерлан Қарин]]></category>
		<category><![CDATA[материалдық емес мәдени мұра]]></category>
		<category><![CDATA[ЮНЕСКО]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=48613</guid>

					<description><![CDATA[<p>Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасына қатысты екі номинация ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» бағдарламасының Азия-Тынық мұхиты өңірлік тізіліміне енгізілді. Ал желтоқсан айында қазақтың кесте өнері, киіз басу дәстүрі мен салбурыны Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне қосу мәселесі қаралады. Бұл туралы Вице-президент Ерлан Қарин мәлімдеді, деп хабарлайды Tizgin.kz. Есік жазуы мен Мәшһүр Жүсіптің мұрасы ЮНЕСКО тізіліміне енді Мемлекеттік &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstannyn-eki-tarihi-murasy-unesko-tizilimine-endi-erlan-qarin-malimdeme-jasady/">Қазақстанның екі тарихи мұрасы ЮНЕСКО тізіліміне енді: Ерлан Қарин мәлімдеме жасады</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасына қатысты екі номинация ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» бағдарламасының Азия-Тынық мұхиты өңірлік тізіліміне енгізілді. Ал желтоқсан айында қазақтың кесте өнері, киіз басу дәстүрі мен салбурыны Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне қосу мәселесі қаралады. Бұл туралы Вице-президент Ерлан Қарин <a href="https://t.me/erlankarin/845">мәлімдеді</a>, деп хабарлайды <a href="http://Tizgin.kz">Tizgin.kz</a>.</strong></p>
<h3>Есік жазуы мен Мәшһүр Жүсіптің мұрасы ЮНЕСКО тізіліміне енді</h3>
<p>Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин Қазақстанның құжаттық және материалдық емес мәдени мұрасын халықаралық деңгейде таныту бағытындағы жұмыстар жалғасып жатқанын хабарлады. Оның айтуынша, Мемлекет басшысының мәдени мұраларды ЮНЕСКО-ның беделді тізімдеріне енгізу жөніндегі бастамалары аясында кезекті маңызды шешім қабылданған.</p>
<p>5 қарашада Индонезияның Джакарта қаласында ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» бағдарламасы бойынша Азия-Тынық мұхиты өңірлік комитетінің 11-отырысы өтті. Жиында Қазақстан ұсынған екі номинацияны бағдарламаның өңірлік тізіліміне енгізу туралы шешім қабылданды.</p>
<p>Олар:</p>
<ul>
<li><strong>«Есік жазуы»</strong> – Есік қорғанынан табылған күміс тостағандағы көне жазу;</li>
<li><strong>«Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының басылымдарға шыққан туындыларының топтамасы»</strong> – қазақтың белгілі ақыны, ойшылы әрі фольклор жинаушысының баспа мұрасы.</li>
</ul>
<p>Есік қорғанынан табылған күміс тостағандағы жазу – Қазақстан аумағындағы көне жазу мәдениетін зерттеу үшін маңызды археологиялық деректердің бірі. Ал Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының еңбектері қазақ халқының әдебиеті, тарихы, дүниетанымы мен рухани мұрасын танып-білуде айрықша орын алады. Аталған екі номинацияның халықаралық өңірлік тізілімге енгізілуі Қазақстанның тарихи және құжаттық мұрасын сақтауға, зерттеуге және әлемге кеңінен танытуға мүмкіндік береді.</p>
<h3>Кесте өнері, киіз басу және салбурын: желтоқсанда маңызды шешім қабылданады</h3>
<p>Ерлан Қариннің мәліметінше, Қазақстан үшін тағы бір маңызды оқиға қараша айының соңында басталады. 30 қараша мен 5 желтоқсан аралығында Қытайдың Сямынь қаласында ЮНЕСКО-ның Материалдық емес мәдени мұраны қорғау жөніндегі үкіметаралық комитетінің 21-сессиясы өтеді. Осы жиында Қазақстанның қатысуымен әзірленген үш номинацияны Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне енгізу мәселесі қаралады.</p>
<p>Атап айтқанда:</p>
<ul>
<li><strong>«Кесте өнері: біз кесте, бедел кесте»</strong> – қазақ халқының дәстүрлі қолөнерінде кеңінен қолданылатын кестелеу тәсілдері қамтылған көпұлтты номинация;</li>
<li><strong>«Дәстүрлі киіз басу»</strong> – жүннен киіз дайындауға байланысты ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан шеберлік пен тәжірибені танытатын көпұлтты номинация;</li>
<li><strong>«Салбурын: тазы ертіп, бүркіт салатын атбегілер фестивалі»</strong> – Қазақстанның ұлттық аңшылық және атбегілік дәстүрлерін таныстыратын жеке номинациясы.</li>
</ul>
<p>Бұл дәстүрлер қазақ халқының тұрмыс-тіршілігімен, қолөнерімен және көшпелі мәдениетімен тығыз байланысты. Кесте өнері мен киіз басу қазақтың сәндік-қолданбалы өнерінің маңызды бөлігі саналса, салбурын – саятшылық, атбегілік және аңшылық мәдениетті тоғыстыратын дәстүр.</p>
<p>Мемлекеттік кеңесшінің хабарлауынша, ЮНЕСКО-ның бағалау органы аталған үш номинацияны репрезентативтік тізімге енгізу жөнінде оң қорытынды берген. Дегенмен бұл олардың тізімге түпкілікті енгізілгенін білдірмейді. Соңғы шешім үкіметаралық комитеттің алдағы сессиясында қабылданады.</p>
<h3>Қазақстанның мәдени мұрасы әлемге кеңінен таныстырылып жатыр</h3>
<p>Ерлан Қарин еліміздің тарихи-мәдени мұрасын халықаралық деңгейде ілгерілету Мемлекет басшысы бастамаларының маңызды бағыттарының бірі екенін атап өтті.  Қазіргі уақытта Қазақстанның материалдық емес мәдени мұрасына қатысты бірқатар дәстүр ЮНЕСКО-ның репрезентативтік тізімінен орын алған. Олардың қатарында домбыра күйі, айтыс өнері, қазақ күресі, асық ату, тоғызқұмалақ және басқа да мәдени құндылықтар бар. Мемлекеттік кеңесші жаңа номинациялардың халықаралық деңгейде қарастырылуын еліміздің тарихи және рухани құндылықтарын таныту жолындағы маңызды қадам ретінде бағалады.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«ЮНЕСКО тізімдері ұлтымыз бен еліміздің тарихи-мәдени мұрасын танытатын жаңа қазақстандық номинациялармен толығуда», &#8211; деп жазды Ерлан Қарин.</p></blockquote>
<p>Айта кетейік, ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» бағдарламасы тарихи құжаттар мен жазба мұраны сақтауға және танытуға бағытталған. Ал Материалдық емес мәдени мұраның репрезентативтік тізімі халықтардың дәстүрлері, өнері, әдет-ғұрыптары мен мәдени тәжірибелерін қамтиды.</p>
<p>Осылайша, Қазақстанның екі құжаттық мұрасы ЮНЕСКО-ның Азия-Тынық мұхиты өңірлік тізіліміне ресми енгізілді. Ал кесте өнері, киіз басу және салбурын дәстүрлерінің халықаралық мәртебесіне қатысты түпкілікті шешім 30 қараша – 5 желтоқсан аралығында қабылданады.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/qazaqstannyn-eki-tarihi-murasy-unesko-tizilimine-endi-erlan-qarin-malimdeme-jasady/">Қазақстанның екі тарихи мұрасы ЮНЕСКО тізіліміне енді: Ерлан Қарин мәлімдеме жасады</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Алматыда материалдық емес мәдени мұраны сақтаудың жаңа тәсілдері талқыланды</title>
		<link>https://tizgin.kz/kk/almatyda-materialdyq-emes-madeni-murany-saqtaudyn-jana-tasilderi-talqylandy/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Мейрамбек Қосжан]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 09 Apr 2026 16:29:18 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Жаңалықтар]]></category>
		<category><![CDATA[Аида Балаева]]></category>
		<category><![CDATA[материалдық емес мәдени мұра]]></category>
		<category><![CDATA[ЮНЕСКО]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tizgin.kz/?p=19667</guid>

					<description><![CDATA[<p>Алматы қаласында материалдық емес мәдени мұраны сақтау мен ілгерілету мәселелеріне, сондай-ақ 2003 жылғы Конвенцияны іске асыру барысына жүргізілген орта мерзімді бағалауға арналған ұлттық дөңгелек үстел өтті, деп хабарлайды Мәдениет және ақпарат министрлігінің баспасөз қызметі. Іс-шараға Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің, ЮНЕСКО Хатшылығының, Қазақстан Республикасының ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері жөніндегі ұлттық комиссиясының, сарапшылар қауымдастығы мен &#8230;</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/almatyda-materialdyq-emes-madeni-murany-saqtaudyn-jana-tasilderi-talqylandy/">Алматыда материалдық емес мәдени мұраны сақтаудың жаңа тәсілдері талқыланды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Алматы қаласында материалдық емес мәдени мұраны сақтау мен ілгерілету мәселелеріне, сондай-ақ 2003 жылғы Конвенцияны іске асыру барысына жүргізілген орта мерзімді бағалауға арналған ұлттық дөңгелек үстел өтті, деп хабарлайды Мәдениет және ақпарат министрлігінің <a href="https://www.gov.kz/memleket/entities/mam/press/news/details/1197728?lang=kk">баспасөз қызметі.</a></strong></p>
<p>Іс-шараға Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің, ЮНЕСКО Хатшылығының, Қазақстан Республикасының ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері жөніндегі ұлттық комиссиясының, сарапшылар қауымдастығы мен еліміздің өңірлерінің өкілдері қатысты.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-19672 size-large" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_46e09c450514c9c336c369a73fc2a245_1280x720-1024x683.jpeg" alt="" width="1024" height="683" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_46e09c450514c9c336c369a73fc2a245_1280x720-1024x683.jpeg 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_46e09c450514c9c336c369a73fc2a245_1280x720-300x200.jpeg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_46e09c450514c9c336c369a73fc2a245_1280x720-768x512.jpeg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_46e09c450514c9c336c369a73fc2a245_1280x720.jpeg 1080w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></p>
<p>Іс-шара 2025-2026 жылдарға арналған ЮНЕСКО-ның Техникалық гранты аясында жүзеге асырылып жатқан екі күндік бағдарламаның алғашқы күні шеңберінде өтті. Қазіргі уақытта грант пилоттық режимде Қазақстанның бес өңірінде – Жетісу, Атырау, Шығыс Қазақстан, Қарағанды және Қызылорда облыстарында іске асырылуда. Аталған өңірлерде грантты тиімді басқаруды қадағалап, оның орындалуына тұрақты мониторинг жүргізетін арнайы жұмыс топтары құрылған.</p>
<p>Жиында ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева ұлттық мәдени дәстүрлерді жүйелі түрде мемлекеттік қолдаудың маңызын атап өтіп, осы бағытта нақты практикалық шешімдер әзірлеу қажеттігіне тоқталды.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-19671 size-large" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_915de5405919c469b814a620014bfd93_1280x720-1024x683.jpeg" alt="" width="1024" height="683" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_915de5405919c469b814a620014bfd93_1280x720-1024x683.jpeg 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_915de5405919c469b814a620014bfd93_1280x720-300x200.jpeg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_915de5405919c469b814a620014bfd93_1280x720-768x512.jpeg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_915de5405919c469b814a620014bfd93_1280x720.jpeg 1080w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></p>
<p>Өңірлер алдында қазақтың дәстүрлі мәдениетінің ұмыт қалған элементтерін жаңғырту және оларды кеңінен насихаттаудың заманауи тәсілдерін, соның ішінде цифрлық медианы енгізу міндеті тұр.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Мемлекет басшысы Ұлттық құрылтай отырысында атап өткендей, шынайы отаншылдық нақты істен, туған жерге деген сүйіспеншілікпен және қоғамға қызмет етуге дайын болудан көрінеді. Отбасында ұқыптылықпен сақталып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан бірегей мұра мемлекет тарапынан нақты қолдауға ие болып, заманауи мәдени ортада толыққанды дамуы қажет. 2003 жылғы Конвенция материалдық емес мұра тұжырымдамасы ретінде Қазақстан қоғамының құндылықтарымен толық үндеседі», – деді Аида Балаева.</p></blockquote>
<p>ЮНЕСКО-ның 2003 жылғы Конвенция Хатшылығының басшысы Фумико Охината халықаралық көмек тетігінің Конвенцияны іске асырудағы негізгі құралдардың бірі ретіндегі маңызын ерекше атап өтті.</p>
<blockquote class="quote-light"><p>«Қазақстанның материалдық емес мәдени мұрасының ұлттық тізімі жаңартылып, елдің әртүрлі өңірлеріндегі жергілікті қауымдастықтардың әлеуеті нығайтылғанын көру – қуанышты жайт. Біз қазақстандық мемлекеттік органдар мен қауымдастықтардың жұмысын жоғары бағалаймыз және бұл тәжірибе өзге елдерді де халықаралық көмек тетігін белсендірек пайдалануға ынталандырады деп сенеміз», – деді Фумико Охината.</p></blockquote>
<p>Талқылау қорытындысы бойынша дөңгелек үстел барысында айтылған ұсыныстар жүйелендіріліп, алдағы жұмыста ескерілетіні атап өтілді.</p>
<p>Бүгінде ЮНЕСКО жобасының бірінші кезеңін іске асыру аясында қолданыстағы Ұлттық тізімдегі 79 элементтің 56-сы құжатталған, материалдық емес мәдени мұраның 277 иесімен сұхбат жүргізілген.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-19670 size-large" src="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_3501aa867ae36a514da9d52d30ad8752_1280x720-1024x683.jpeg" alt="" width="1024" height="683" srcset="https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_3501aa867ae36a514da9d52d30ad8752_1280x720-1024x683.jpeg 1024w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_3501aa867ae36a514da9d52d30ad8752_1280x720-300x200.jpeg 300w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_3501aa867ae36a514da9d52d30ad8752_1280x720-768x512.jpeg 768w, https://tizgin.kz/wp-content/uploads/2026/04/gluster_2026_4_9_3501aa867ae36a514da9d52d30ad8752_1280x720.jpeg 1080w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></p>
<p>Сонымен қатар бес пилоттық өңірде оқыту семинарлары өткізілді. Қазіргі уақытта Қазақстанның материалдық емес мәдени мұра иелерінің интерактивті деректер базасын жасау жұмысы жүргізіліп жатыр.<br />
Сондай-ақ екі салалық секция өтіп, онда ауызша және эпикалық мұра мәселелері, бейінді мамандар даярлау, құжаттық мұраны дамыту, оны цифрландыру және қорларға қолжетімділікті кеңейту, сондай-ақ балалар мен жасөспірімдерді тәрбиелеуде дәстүрлі ойындар мен фольклорлық сайыстарды пайдалану мәселелері талқыланды.</p>
<p>Бағдарламаның екінші күніне пилоттық өңірлердің облыстық буын басшыларына арналған жабық оқыту семинары, жергілікті деңгейде материалдық емес мәдени мұра элементтерін айқындау және дамыту жөніндегі семинар-брифинг, сондай-ақ ЮНЕСКО-ның Техникалық грантын іске асыруға арналған жұмыс кеңесі жоспарланған.</p>
<p>Сообщение <a href="https://tizgin.kz/kk/almatyda-materialdyq-emes-madeni-murany-saqtaudyn-jana-tasilderi-talqylandy/">Алматыда материалдық емес мәдени мұраны сақтаудың жаңа тәсілдері талқыланды</a> появились сначала на <a href="https://tizgin.kz/kk">Tizgin kz</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
