Қараша айының соңында екінші деңгейлі нарықта биылғы ең айқын баға өсімі тіркелді. Астанада пәтер құны қазан айымен салыстырғанда 5,8%-ға, Алматыда 2,4%-ға көтерілген, деп хабарлайды Tizgin.kz kz.kursiv.media-ға сілтеме жасап.
Мұның алдында бұл туралы ақпаратпен Krisha.kz бөлісті. Компанияның сатылым жөніндегі бөлімі басшысы Имран Османовтың айтуынша, бағаның өсуіне нақты тұрғын үй тапшылығы емес, жаңа Салық кодексі төңірегіндегі талқылаулар әсер етіп отыр.
ҚҰРЫЛЫСШЫЛАР ОЙЫ ҚАЛАЙ ҚҰБЫЛДЫ
Османовтың сөзінше, сатылымға қойылған пәтер иелерінің шамамен 80 пайызы жаңа үйден баспана алуды жоспарлайды. Құрылысшылар үшін ҚҚС-тың көтерілуі мүмкін деген ақпарат оларды алаңдатып, «қолдағы барды қымбатқа сату керек» деген ойға жетелеген.
«Алматы мен Астанада соңғы апталардағы баға өсімі ең алдымен сатушылардың жағдай қалай болар деп ойланып-толғануынан туындап отыр», – дейді сарапшы.
Ол екінші нарыққа ҚҚС-тың қатысы жоқ екенін, пәтерін сататын азаматтарға мұндай салық салынбайтынын атап өтті. Бұл тек құрылыс компанияларына және алғашқы нарыққа қатысты. Алайда ақпараттық дүрбелең иелерін бағаны негізсіз көтеруге итермелеген.
ҚҚС НЕНІ ӨЗГЕРТЕДІ
1 қаңтардан жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Оның әсері тек алғашқы нарыққа тиеді. Негізгі өзгерістер:
Құрылысшыларға берілген ҚҚС жеңілдігінің жойылуы. Бұл льгота 2001 жылдан бері жұмыс істеп келген. Алайда мемлекет бағаларды ұстап тұруға оның әсері болмағанын айтады: осы уақыт ішінде жаңа пәтерлердің құны 21 еседен артық өскен.
ҚҚС ставкасының 12%-дан 16%-ға көтерілуі. Бұл құрылыс өзіндік құнын қымбаттатып, жаңа үйлер бағасының өсуіне әкеледі.
Құрылысшылар қауымдастығының мәліметінше, 2025 жылдың алғашқы сегіз айында-ақ алғашқы нарықтағы баға 14%-ға өсіп үлгерген. Екінші нарықтағы сатушылар осы үрдісті алдын ала есептеп, өз бағаларын да көтеріп жатыр.
“ҚЫМБАТШЫЛЫҚ ҰЗАҚҚА СОЗЫЛМАЙДЫ”
Османовтың айтуынша, екінші нарықтағы баға бүгінде шамадан тыс көтерілген.
«Қазір он хабарландырудың тоғызы нақты нарықтық бағадан жоғары қойылады. Бірақ бұл ұзаққа созылмайды», – дейді ол.
Әдетте бір-екі аптадан соң сатушылар қызығушылықтың жоқтығын байқап, бағаны төмендетуге мәжбүр болады. Толық түзету циклі екі-үш айға созылады.
Пәтер іздеушілер белсенді саудаласады және асықпайды — артық ақша шығындамас үшін күтуді жөн санайды. Сұраныс бар, бірақ әлдеқайда ұстамды. Сарапшының пікірінше, бағаны тым асырып қою сатушыларға уақыт пен клиенттен айырылу тұрғысынан тиімсіз.
ШАРЫҚТАУ ШЕГІ МЕН ШЕШІМІ
Ең дұрыс стратегия сол, баспананы нарыққа барынша жақын бағамен шығарып, алғашқы апталарда оны икемді түрде түзетіп отыру. Османовтың болжамынша, сатып алушылар мен сатушылар арасындағы ойлау қарама-қайшылығы 2026 жылдың бірінші тоқсанының соңына дейін сақталуы мүмкін.
«Одан кейін қызығушылық төмендеп, қайта бағаланған объектілерге сұраныс болмай, нарық өздігінен орнығады. Нарықты жандандыру үшін бағаның 2-7 пайызға төмендеуі жеткілікті: қоңыраулар мен қаралымдар бірден артады. Бұл – нарықты қайта іске қосатын жұмыс диапазоны», – деді сарапшы.
