Қазақстанда мемлекеттік органдар жариялайтын статистикалық мәліметтерді іздеу мен салыстыруды жеңілдететін жаңа цифрлық құрал пайда болды. Ұлттық статистика бюросы AI TALDAU атты жасанды интеллект көмекшісін іске қосты. Жаңа сервис арқылы азаматтар ресми статистикалық деректерді қарапайым тілде сұрау жіберіп іздей алады, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Бұл туралы Құрылтай депутаты Асхат Аймағамбетов әлеуметтік желідегі парақшасында мәлімдеді. Оның айтуынша, жаңа жүйе мемлекеттік органдардың есептерінде келтірілген көрсеткіштерді жұртшылықтың өз бетінше тексеруіне мүмкіндік береді. Бұған дейін қажетті ақпаратты табу үшін статистикалық жинақтарды, жүздеген кестені қарап, деректерді жеке салыстыру қажет болатын. Енді бұл жұмысты жасанды интеллект көмегімен әлдеқайда жеңіл орындауға болады.
Министрлер мен әкімдердің есебін халық қалай тексереді
«Енді министрлер мен әкімдерге оңай болмайтын сияқты. Есептеріндегі сандар мен ақпаратты халықтың өзі тексере алады», – деп жазды Асхат Аймағамбетов.
Депутаттың түсіндіруінше, AI TALDAU статистикалық ақпаратпен жұмыс істеу үшін арнайы техникалық білімді талап етпейді. Пайдаланушы өзіне қажетті мәліметті күнделікті қолданыстағы қарапайым тілмен сұрай алады. Жүйе тиісті статистикалық көрсеткіштерді табуға және оларды салыстыруға көмектеседі. Мәселен, белгілі бір өңірдегі халық санының өзгерісі, жұмыссыздық деңгейі, орташа жалақы немесе экономикалық көрсеткіштердің бірнеше жыл ішіндегі динамикасы туралы сұрау жасауға болады. Мұндай мүмкіндік әсіресе әкімдер мен министрлердің жылдық есептерінде келтірілген мәліметтерді ресми статистикамен салыстыру кезінде пайдалы.
«Бұрын жүздеген кестені ақтару керек еді, ақпаратпен жұмыс істей білу қажет еді. Енді сұрақты қарапайым тілмен қойсаңыз, жүйе кез келген сандарды, ақпаратты тауып, салыстыруға көмектеседі. Бұл – қоғамдық бақылаудың жаңа құралы. Журналистер мен зерттеушілерге де өте қолайлы», – деді депутат.
AI TALDAU деген не және оны қалай пайдалануға болады
AI TALDAU – Ұлттық статистика бюросының TALDAU ақпараттық-талдау жүйесімен жұмыс істеуді жеңілдетуге арналған жасанды интеллект көмекшісі. TALDAU платформасы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуына қатысты ресми статистикалық көрсеткіштерді ұсынатын цифрлық ресурс саналады. Ондағы мәліметтер халық саны, еңбек нарығы, табыс, баға, өндіріс және экономиканың өзге де салаларын қамтиды.
Жаңа көмекшінің басты ерекшелігі – статистикалық деректерді іздеу барысында күрделі кестелер мен бөлімдерді қолмен қарау қажеттілігін азайту. Пайдаланушы, мысалы, «Соңғы бес жылда Қазақстанда орташа жалақы қалай өзгерді?» немесе «Қай облыста жұмыссыздық деңгейі жоғары?» деген сұрақтар арқылы қажетті ақпаратты іздей алады. Бұл – сервистің қолданылу мүмкіндігін түсіндіретін мысалдар, нақты сұрауларға берілетін жауаптар қолжетімді деректерге байланысты болады.
Жаңа құрал журналистерге, экономистерге, зерттеушілерге және қоғамдық белсенділерге де пайдалы болуы мүмкін. Атап айтқанда, мемлекеттік бағдарламалардың нәтижесін бағалау, өңірлер арасындағы айырмашылықты анықтау немесе лауазымды тұлғалардың мәлімдемелерін ресми статистикамен салыстыру жұмысы жеңілдейді. Дегенмен жасанды интеллект ұсынған жауаптарды бастапқы дереккөзбен салыстырып, көрсеткіштердің қай кезеңге және қандай әдістемеге негізделгенін нақтылау маңызды. Өйткені статистикалық мәліметтердің өзара айырмашылығы әрдайым есептің бұрмаланғанын білдірмейді.
AI TALDAU сервисіне Ұлттық статистика бюросының TALDAU ресми платформасы арқылы кіруге болады. Жүйенің іске қосылуы мемлекеттік статистиканың қолжетімділігін арттырып қана қоймай, билік органдарының есептерін қоғамдық тұрғыдан талдауға қосымша мүмкіндік береді.
