Британдық актер әрі комик Саша Барон Коэн қазақстандықтардан кешірім сұрап, өзі ойлап тапқан Борат бейнесінің шынайы Қазақстанға және оның тұрғындарына еш қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Happy Sad Confused подкастының жүргізушісі Джош Хоровицке берген сұхбатында ол кезінде Қазақстан елшілігінің өзіне жолдаған шағымы орынды болғанын да мойындады, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Коэн Қазақстан туралы не айтты
Актердің айтуынша, Борат кейіпкерінің шыққан елі оның әртүрлі телеарналардағы көрсетілімдеріне қарай өзгеріп отырған. Алғашқы нұсқаларда кейіпкер Молдова мен Албаниядан шыққан адам ретінде таныстырылған.
Кейін Коэн Қазақстанды таңдаған. Ол сұхбаттасатын адамдардың бұл ел туралы мүлде дерлік ештеңе білмейтініне және сол себепті ойдан шығарылған оқиғаларға сенетініне үміттенген. Қазақстандық дипломаттардың сол кездегі реакциясын еске алған комик олардың наразылығына негіз болғанын мойындады.
«Бораттың рөлін алғаш ойнай бастаған кезімде Қазақстан елшілігінен шағым түсті. Шынын айтқанда, бұл шағым әбден орынды еді», – деді Коэн.
Сұхбат барысында актер өз кейіпкерінің сөйлеу мәнеріне еліктемек болған. Алайда ол қазақстандықтардың шын мәнінде қалай сөйлейтінін білмейтінін алдын ала ескерткен.
«Мені тыңдап отырған барлық қазақстандықтан кешірім сұраймын. Мен сіздердің сөйлеу мәнерлеріңізге еліктей алмаймын, өйткені қандай акцентпен сөйлейтіндеріңізді білмеймін. Сіздер Боратқа мүлде ұқсамайсыздар, солай ғой?» – деді актер.
Коэн өзінің еліктеу әрекетіне ренжімеуді сұрап, қазақстандықтарға құрметпен қарайтынын атап өтті. Ол Борат кейіпкерін ойлап табудағы негізгі мақсаты – өздеріне бейтаныс ел туралы ең қисынсыз әңгімелерге де сене беретін адамдардың надандығын көрсету болғанын түсіндірді.
«Шын мәнінде, мұның Қазақстанға ешқандай қатысы болған жоқ. Бар мәселе мен сөйлескен адамдардың надандығында еді. Олар бұрын-соңды естімеген елде осындай ақылға сыймайтын оқиғалар болып жатқанына сене беретін», – деді Коэн.
«Борат» фильмі неге наразылық тудырды
«Борат» фильмі 2006 жылы жарық көрді. Оның басты кейіпкері – Қазақстаннан АҚШ-қа сапар шегетін ойдан шығарылған журналист Борат Сағдиев.
Комедия арандатушылық сипаттағы әңгімелер мен түрлі жағдайларға құрылған. Фильмде басты кейіпкер нәсілшілдік, антисемиттік және сексистік көзқарастарды ашық көрсетеді. Ал Қазақстан әдейі бұрмаланған, елді кемсітетін сипатта бейнеленген.
Елдің осылай көрсетілуі қазақстандықтардың наразылығын тудырды. Қазақстан билігі фильмге қарсы шығып, Борат бейнесін ұлттық қадір-қасиетке нұқсан келтіру деп бағалап, құқықтық шаралар қолдану мүмкіндігін мәлімдеген.
2020 жылы дәл осы кейіпкер туралы фильмнің жалғасы жарық көрді. Боратқа қатысты келеңсіз жағдайлар кино әлемімен ғана шектелген жоқ. 2012 жылы Кувейтте өткен нысана көздеуден жарыста қазақстандық спортшы Мария Дмитриенконы марапаттау рәсімі кезінде Қазақстанның мемлекеттік әнұранының орнына фильмдегі пародиялық ән қосылған.
Оқиғадан кейін ұйымдастырушылар кешірім сұрап, марапаттау рәсімін Қазақстанның шынайы мемлекеттік әнұранымен қайта өткізген. Кейін Қазақстанда Борат кейіпкерінің әлемге танымалдығын елдің туристік әлеуетін насихаттауға пайдалану әрекеті жасалды.
2020 жылы Kazakh Tourism ұлттық компаниясы кейіпкердің «Very nice!» («Өте керемет!») деген танымал тіркесін туристік жарнама науқанына енгізді. Жарнамалық бейнероликтерде Қазақстанның табиғаты, ұлттық тағамдары мен көрікті жерлері көрсетілді. Осылайша көрермендерге экрандағы әжуалы бейнеден мүлде бөлек, шынайы Қазақстанды таныстыру көзделді.
