Қазақстанда интернет-алаяқтар тұрғындарды алдаудың жаңа тәсілін қолдана бастаған. Қаскөйлер алдымен байланыс операторы немесе түрлі мекеме қызметкері болып хабарласып, кейін өзін киберполиция өкілі ретінде таныстырады. Абай облысының полиция департаменті азаматтарды сақ болуға шақырды, деп хабарлайды Tizgin.kz.
Алаяқтар екі рет қоңырау шалып, азаматтардың сеніміне кіреді
2026 жылғы 21 қазанда Абай облысының полиция департаменті интернет-алаяқтықтың жаңа тәсілі туралы ескертті. Құқық қорғау органдарының мәліметінше, алаяқтар азаматтарды алдау үшін бірнеше кезеңнен тұратын айла қолданады.
Алдымен белгісіз адамдар байланыс операторларының, ауруханалардың, жылу немесе электрмен жабдықтау мекемелерінің қызметкері ретінде қоңырау шалады. Олар интернет тарифінің мерзімін ұзарту немесе белгілі бір қызметті көрсету қажет екенін айтып, азаматтың сеніміне кіруге тырысады. Біраз уақыттан кейін екінші қоңырау түседі. Бұл жолы алаяқ өзін киберполиция қызметкері ретінде таныстырып, алдыңғы қоңыраудың алаяқтардан түскенін хабарлайды.
Осылайша, азаматты ақшасынан айырылып қалуы мүмкін екеніне сендіруге тырысады. Кейін қаражатын немесе банк шотын қорғауды сылтауратып, SMS арқылы келген растау кодын, құпиясөздерді және басқа да жеке мәліметтерді сұрайды. Полиция мұндай әрекеттер алаяқтықтың айқын белгілері екенін ескертеді.
Полиция қандай мәліметтерді ешқашан сұрамайды
Құқық қорғау органдарының өкілдері полиция қызметкерлері телефон арқылы азаматтардан SMS-кодтарды, банк қосымшаларының құпиясөздерін және басқа да құпия деректерді сұрамайтынын атап өтті. Сондай-ақ, олар ақшаны «қауіпсіз шоттарға» аударуды талап етпейді.
Алаяқтар адамның қорқынышын пайдаланып, шұғыл әрекет етуге итермелеуі мүмкін. Сондықтан полиция күмәнді қоңыраулар кезінде асығыс шешім қабылдамауға кеңес береді.
Интернет-алаяқтардың құрбаны болмау үшін не істеу керек
Абай облысының полиция департаменті азаматтарға мынадай сақтық шараларын ұстануды ұсынды:
- SMS-кодтарды, құпиясөздерді және банк картасының деректерін бөгде адамдарға хабарламаңыз.
- Бейтаныс адамның нұсқауымен ешқандай шотқа ақша аудармаңыз.
- Ақшаңызды «құтқарып қалу» немесе банк шотыңызды қорғау туралы телефон арқылы айтылған ұсыныстарға сенбеңіз.
- Күмәнді қоңырау түссе, әңгімені дереу тоқтатып, тиісті ұйымның ресми нөміріне өзіңіз хабарласыңыз.
- Егер жеке немесе банктік мәліметтеріңізді айтып қойған болсаңыз, шотыңызды қорғау үшін дереу банкке жүгініңіз.
- Алаяқтық әрекетке тап болсаңыз, полицияға хабарласып, оқиғаның барлық мән-жайын түсіндіріңіз.
Полиция азаматтарды сақ болуға және телефон арқылы хабарласқан белгісіз адамдарға құпия мәліметтерін бермеуге шақырады.
