Непалда Қытаймен шекараға жақын маңда сел жүруінен су тасқыны болды. Бейсенбі таңындағы мәлімет бойынша, кемінде 162 адам қаза тапқан. Жүздеген адам, оның ішінде 500-ге жуық шетелдік із-түзсіз жоғалғандар қатарында. Апатты су тасқынына тау өзеніне құлаған алып мұз кесегі себеп болуы мүмкін, деп хабарлайды халықаралық БАҚ-тар.
Непал мен Қытай шекарасында жойқын су тасқыны болғаннан бері бір тәулік өткен соң, Непал полициясының мәліметінше, 162 адамның мәйіті табылды. Полицияның бейсенбі күні таңертең таратқан мәлімдемесіне сәйкес, 64 адамның денесі Читван округіндегі өзеннің төменгі ағысында орналасқан аудандардан, тағы 26 адамның денесі Шығыс Навалпараси аймағынан табылған.
Әлі күнге дейін қайда екені белгісіз жүздеген адамның арасында 28 полиция қызметкері бар.
Сәрсенбі күні күндіз, оқиғадан бірнеше сағат өткен соң, Непал полициясы 579 туристің із-түзсіз жоғалғандар қатарында екенін мәлімдеді. Олардың 466-сы – әлемнің 28 елінен келген шетелдік азаматтар. Жоғалғандардың арасында Непалдың жүзден астам тұрғыны, Үндістанның да сонша азаматы, сондай-ақ АҚШ-тың 54 және Ұлыбританияның 33 азаматы бар. Бұған дейін Қазақстан Сыртқы істер министрлігі олардың арасында Қазақстан азаматтары жоқ деп хабарлаған еді.
Қытайдың мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарының мәліметінше, Тибетте кемінде үш адам қаза тауып, 265 адам із-түзсіз жоғалғандар қатарында.
Кешке Украина Сыртқы істер министрлігі Непалда кемінде 53 украиналық туристің жоғалып кеткенін хабарлады.
«Сыртқы істер министрлігіне бүгін таңертең табиғи апат аймағындағы Украина азаматтарынан құралған 46 адамдық туристер тобымен байланыс үзілгені туралы өтініш түсті. Непалдың туристік полициясы ұсынған қазіргі мәліметке сәйкес, апат салдарынан Украина азаматтарының 53-і із-түзсіз жоғалғандар қатарында», – деп хабарлады сыртқы саяси ведомство BBC-дің Украина қызметіне.
Сонымен қатар министрлік қаза тапқандар немесе зардап шеккендер тізімінде Украина азаматтарының бар-жоғы туралы ақпарат жоқ екенін атап өтті.
Ол жерде туристер неге көп болған
Ресей туроператорлары қауымдастығының мәліметінше, табиғи апат болған аймақ ұйымдастырылған туристік сапарлар үшін аса танымал емес. Алайда жылдың осы мезгілінде Непалға буддист және индуист зияратшылар көп келеді.
BBC-дің Делидегі тілшісі Апарна Аллуридің түсіндіруінше, апат болған аймақта индуистер, буддистер мен жайнистер қастерлейтін екі зиярат орны бар. Оның бірі – Қытай аумағындағы Тибетте, Кайлаш тауының маңында орналасқан Мансаровар көлі, екіншісі – Непалдың Расува ауданындағы Госайкунда көлі.
Жыл сайын ондаған мың турист Непал арқылы Мансаровар көліне көлікпен де, жаяу да барады.
Мансаровар көліне зиярат ету, сондай-ақ Госайкунда көліне шомылу дәстүрі негізінен жылдың дәл осы мезгіліне сәйкес келеді.
Alpine Kailash Trek туристік компаниясының директоры Прадип Пандит BBC тілшісіне берген түсініктемесінде Кайлаш тауына апаратын жаяу бағыттың дәл қазір, жақсылықтың нышаны саналатын ай толған кезде өте танымал екенін айтты.
Алдын ала мәлімет бойынша, кенеттен болған су тасқынына жер көшкіні себеп болған. Ал көшкінге сәрсенбі күні таңертең, жергілікті уақытпен шамамен сағат 08:37-де болған жер сілкінісі түрткі болған. Бұл туралы Непалдың сыртқы істер министрі Шишир Кханал мәлімдеді. Гельмгольц атындағы Потсдам орталығы (Германиядағы геологиялық ғылымдарды зерттеу орталығы) сәрсенбі күні таңертең магнитудасы 4,4 болатын жер сілкінісін тіркеген.
Алайда АҚШ Геологиялық қызметінің ұзақ мерзімді сейсмикалық белсенділікті талдауға негізделген кейінгі хабарламасында жер сілкінісі болмағаны, ал «сейсмикалық энергия жер көшкінінен туындағаны» айтылған, деп жазады AFP.
Непал метеорологиялық орталығының өкілдері BBC тілшісіне спутниктік суреттерге қарағанда, Тибеттегі тау шыңдарының бірінен мұздықтың алып бөлігі опырылып түсуі мүмкін екенін айтты.
Олардың болжамынша, соның салдарынан тас пен тау жыныстары төмен қарай құлаған. Үйкелістен мұз еріп, белгілі бір мөлшерде су пайда болуы мүмкін. Кейін мұз бен тау жыныстарының осы бөліктері Лхенде өзенінің арнасын бөгеп қалған болуы ықтимал. Артынша өзен қолдан пайда болған бұл бөгетті бұзып, арнасынан тасып кеткен. Соның салдарынан лай мен судың орасан зор массасы өзеннің төменгі ағысына қарай лап қойған.
Катмандудағы Таулы аймақтарды кешенді дамыту жөніндегі халықаралық орталықтың қызметкері Цянгун Чжан мен өзге де ғалымдардың пікірінше, су тасқынына шекараның Непал жағында жер көшкінінің Лхенде өзеніне құлауы түрткі болуы мүмкін. Орталықтың хабарлауынша, шекараның Қытай жағында «ешқандай ауытқу» тіркелмеген.
Қытайдың мемлекеттік «Синьхуа» ақпарат агенттігі де табиғи апатқа Непалда болған жер көшкіні себеп болғанын хабарлады.
AFP агенттігінің еске салуынша, Непалда мұздық көлдердің жарылуынан болатын ерекше су тасқындары жиі кездеседі. Мұндай кезде мұздықтардың еріген суы жиналатын көлдерден орасан көп су кенеттен әрі жойқын күшпен ағып шығады.
BBC тілшісінің айтуынша, оқиғаның нақты себебін сапасы анық спутниктік суреттер алынғаннан кейін ғана білуге болады. Қазіргі суреттер бұлтты кезде түсірілгендіктен, толық ақпарат бермейді.
