2026 жылдың қаңтарында Қазақстан мұнайының Каспий құбыр консорциумы (КТК) арқылы әлем нарығына жеткізілуі күрт қысқарды, деп хабарлайды Tizgin.kz kz.kursiv.media-ға сілтеме жасап.
ӨЗГЕРІС СЕБЕБІ
Bloomberg агенттігі хабарлауынша, тасымал көлемі жоспарланған деңгейден шамамен 45%-ға төмендеді. Бұл бірқатар жағдайға байланысты: қолайсыз ауа райы, ұзаққа созылған жөндеу жұмыстары және дрондық шабуылдар салдары.
Трейдерлер деректеріне сүйенсек, осы айда CPC Blend маркалы мұнай экспорты тек 800-900 мың баррельге жетеді. Бастапқыда жоспарланған 45 партияның кемінде 21-і жіберілген жоқ. Ұсыныс жоқтығынан баға да өскен. Соңғы мәмілелер Brent эталонына қарағанда баррель үшін 1,2 АҚШ долларына артық бағамен жүргізілді.
Мақала жарияланып жатқан сәтте наурыз айына арналған Brent мұнайының фьючерсі баррель үшін 64,07 АҚШ долларына көтерілген.
ҚАЗІРГІ БАСТЫ КЕДЕРГІ
Негізгі кедергі – Новороссийскідегі теңіз терминалының жұмысы. Қазақстанға толық жүктеме үшін екі жұмыс істейтін қашықтағы кеме тұғырлары (ВПУ) қажет. Алайда қазір тек біреуі бар және ол да үзілістермен жұмыс істейді.
Соңғы апталарда дауылдар бірнеше рет жүктеуді тоқтатты. Екінші станция техникалық қызметтен кеш оралды, ал үшінші станция (ВПУ-2) қараша соңында зақымданды.
«Терминалдағы үзілістер Brent мұнайына деген сұраныстың “бычий” деңгейде сақталуына ықпал етті», – деді Energy Aspects аналитиктері.
ҚАУІП ҚАНДАЙ
КТК құбыр жүйесі сақтау резервуарлары толып кетуі себепті өндірушілерден мұнай қабылдауды тағы тоқтатты.
Қазақстан күніне шамамен 1,8 млн баррель мұнай өндіреді. КТК толық жұмыс істемей тұрса, ел баламалы маршруттар арқылы бұл көлемнің жартысын ғана экспорттай алады. Ұзақ уақыттық тоқтап қалу кен орындарында өндіруді қысқаруға мәжбүр етуі мүмкін.
Каспий құбыр консорциумы (КТК) – Қазақстан мұнайын экспорттаудың негізгі маршруты, Ресей арқылы Новороссийск портына өтеді. Акционерлер қатарында Қазақстан, РФ, Chevron және ExxonMobil бар.
КТК инфрақұрылымы Қара теңізде қақтығыс кезінде тұрақты нысанаға айналды. 2025 жылы ақпан, қыркүйек және қараша айларында бірнеше оқиғалар тіркелді. Соңғы ірі шабуыл 29 қарашада болды: дрондар ВПУ-2-ні істен шығарды. Сонымен қатар, Ресейден тасымалдың қысқаруы (шамамен 150 мың баррель/тәулік) «Лукойл» платформаларына дрондармен жасалған шабуылдардан кейін КТК арқылы өткізу көлемінің төмендеуіне әсер етті.
