2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстандағы мемлекеттік сатып алулар жүйесі түбегейлі жаңартылған салықтық ережелерге толық көшеді. Елде жаңартылған Салық кодексі күшіне енеді, ол мемлекеттік келісімшарттарды орындау кезінде қосылған құн салығын (ҚҚС) қолдану тәртібін тікелей өзгертеді, деп хабарлайды Tizgin.kz inbusiness.kz-ке сілтеме жасап.
МИНИСТРЛІК МӘЛІМЕТІ
Басты өзгерістің бірі сол, ҚҚС-тың 16% бірыңғай ставкасы енгізілуі, ол келісімшарт жасалған күнге қарамастан барлық салық салынатын айналымдарға қолданылады. ҚР Қаржы министрлігі мемлекеттік сатып алуларды жоспарлау және нақты орындау кезінде салық қалай есептелетінін түсіндірді.
2024 жылғы 1 шілдеде қабылданған «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңға сәйкес, мемлекеттік сатып алулардың жылдық жоспарлары бекітілген бюджеттер мен жеке қаржыландыру жоспарлары негізінде әзірленеді. Әрине, қолданыстағы ережелерге сай, алдын ала жоспар мен аванс сомаларын қоса алғанда, жылдық жоспарлар ҚҚС-ты есепке алмай құрылады.
«Бұл ҚҚС бастапқы жоспарлау құжаттарына енгізілмейді дегенді білдіреді. Алайда бұл тараптарды кейінгі салық төлеу міндетінен босатпайды. ҚҚС пен акциздерді төлеу шарттары жоспар кезінде емес, сатып алу рәсімінің нәтижесі бойынша жасалатын келісімшарттың өзінде көрсетіледі. Мұндай тәсіл салық пен кеден заңнамасының талаптарына толық сәйкес келеді», – деп түсіндірді Қаржы министрлігі.
ҚАҢТАРДА БОЛАТЫН ӨЗГЕРІС
Салық кодексі бойынша ҚҚС тауарларды, жұмыстарды немесе қызметтерді өткізу айналымы негізінде есептеледі. Айналым жасалған күн – тауардың нақты жеткізілген күні немесе орындалған жұмыстың, не көрсетілген қызмет актісі рәсімделген күн болып саналады. Дәл осы сәттен бастап салықтық міндеттеме пайда болады.
«2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап ҚҚС мөлшерлемесі ресми түрде 16% болады және барлық салық салынатын айналымдарға қолданылады. Сондықтан келісімшарт жаңа Салық кодексі күшіне енгенге дейін жасалса да, егер нақты жеткізу не жұмыс 2026 жылдың 1 қаңтарынан кейін орындалса, сол айналымға жаңа ставка қолданылады», — деп атап өтті министрлік.
ҚҚС төлеуші болып саналатын жеткізушілер шот-фактураны Салық кодексі талаптарына сай белгіленген тәртіппен рәсімдеуі керек. Ал егер жеткізуші келісімшарт орындалып жатқанда ҚҚС төлеуші мәртебесіне өтсе, заңнама келісімшарт сомасын салыққа сәйкес қайта есептеуге мүмкіндік береді. Бұл ретте жеткізілім сапасы мен көлемі өзгермейді.
ӨЗГЕРІС НЕ ҮШІН ЕНГІЗІЛДІ
Жаңа жүйеде мемлекеттік сатып алулардың веб-порталы маңызды рөл атқарады. Ол жаңартылған салықтық реттеуге сәйкес техникалық тұрғыда толықтырылып, жетілдірілді.
«Енді жүйе жеткізушінің ҚҚС төлеуші мәртебесін автоматты түрде анықтайды. Келісімшарттағы салық сомасын дұрыс есептейді, сондай-ақ позициялар бойынша ҚҚС салынатын және салынбайтын құнды бөлек көрсетеді», — деп хабарлады ведомство.
Қаржы министрлігінің айтуынша, енгізілген өзгерістердің басты мақсаты сол, мемлекеттік сатып алуларда ҚҚС қолдануды барынша ашық, болжамды және түсінікті ету. Веб-порталдағы автоматтандыру айырмашылықтарды азайтып, тапсырыс берушілер мен жеткізушілер арасындағы дауларды қысқартуға және салық заңнамасын ел бойынша біркелкі қолдануға мүмкіндік береді.
